III SA/Po 1652/13

Dnia 18 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... września 2013 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od środków transportowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O.z dnia ... lipca 2013 r. Nr ..., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. K.B. wnioskiem z dnia ... maja 2013 r. zwrócił się do Wójta Gminy X. o zwrot niesłusznie pobranego podatku od środków transportu za lata 2008 – 2012. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest właścicielem autobusu marki A., Pojazd ten, jako samochód ciężarowy, służący do nauki jazdy, uznaje się za pojazd specjalny w rozumieniu art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a zatem podlega on zwolnieniu od podatku od środków transportowych. Wójt Gminy X. decyzją z dnia ... lipca 2013 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 207 i art. 210 w zw. z art. 74a Ordynacji podatkowej stwierdził brak nadpłaty w podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że K.B., jako właściciel środka transportowego – autobusu marki A. miał obowiązek, bez wezwania, złożyć corocznie deklaracje na podatek od środków transportowych oraz uiścić należną kwotę podatku. Podatnik nie dopełnił jednak tego obowiązku i nie złożył deklaracji na podatek za lata 2008 – 2012, wobec czego, podatek ten został ustalony w decyzjach w sprawie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych w łącznej kwocie ... zł i uiszczony przez podatnika na konto organu podatkowego. Jak dalej wskazał organ, do wniosku o zwrot nadpłaty podatnik nie załączył korekt deklaracji na podatek od środków transportowych, w związku z powyższym na koncie podatnika nie widnieje nadpłata. Ponadto, organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Z załączonej do wniosku o zwrot nadpłaty kserokopii dowodu rejestracyjnego jednoznacznie wynika, ze pojazd o nr rej. ... nie posiada wpisu pojazd specjalny. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji K.B., wywodząc, że będący jego własnością autobus marki A. jest pojazdem specjalnym, zarzucił, ze organ podatkowy bezzasadnie pobierał podatek od środków transportowych. Zdaniem odwołującego, nie był on zobowiązany do składania deklaracji podatkowych, jak również korekty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X., decyzją z dnia... września 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 13 § 1 pkt 3, art. 220 § 1 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu odwołania K.B. od decyzji Wójta Gminy X. z dnia ... lipca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy pojazd, będący własnością K.B. został zarejestrowany, jako autobus, wobec czego brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać go za pojazd specjalny w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wobec czego, organ I instancji zgodnie z przepisami odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych. K.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 122, art. 123, art. 124, art. 125, art. 187, art. 191 oraz art. 210 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i art. 2 pkt 36 P.r.d., poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika oraz błędne przyjęcie, że przedmiotowy pojazd nie jest przystosowany do nauki jazdy i kwalifikacja ta nie ma związku z zakwalifikowaniem środka transportowego do pojazdów specjalnych, podczas gdy pojazd ten posiada w dowodzie rejestracyjnym, w rubryce adnotacje urzędowe, wpis "L" świadczący o tym, że jest on pojazdem służącym do nauki jazdy, a więc zaliczany jest do pojazdów specjalnych podlegających zwolnieniu z podatku od środków transportowych, a także brak wskazania w sposób wystarczający przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy wydając zaskarżona decyzję. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 12 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 2 pkt. 36 P.r.d., poprzez błędne przyjęcie, że pojazd ciężarowy służący do nauki jazdy nie jest pojazdem specjalnym i z tego powodu nie podlega zwolnieniu z podatku od środków transportowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W dniu ... lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedłożyło kserokopie decyzji określających K.B. zobowiązanie w podatku od środków transportowych za lata 2008 – 2012, na które wskazał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uwzględnił skargę, jednakże z innych powodów, niż podniesione przez skarżącego. Jak wynika z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie K.B. jest właścicielem pojazdu – autobus A.. Z uwagi na to, że podatnik nie dopełnił wynikającego z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązku złożenia deklaracji i uiszczenia za ww. pojazd podatku od środków transportowych w latach 2008 – 2012, Wójt Gminy X. określił podatnikowi, decyzjami wydanymi ... na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za kolejne lata. Podatek określony wskazanymi decyzjami został uiszczony przez podatnika na konto organu podatkowego. Zdaniem skarżącego, podatek ten został niesłusznie pobrany przez organ podatkowy, ponieważ będący jego własnością autobus marki A. jest pojazdem specjalnym, zatem był on zwolniony od podatku od środków transportowych. Nie istniał zatem również, w ocenie skarżącego, obowiązek składania deklaracji podatkowych, jak również korekty deklaracji i uiszczania podatku. Do wniosku o zwrot podatku od środków transportowych skarżący nie dołączył korekty deklaracji, na co wskazał organ I instancji. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 Nr 121, poz. 844 ze zm.) ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2 art. 9, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty( ust. 4). Jak wynika z ust. 6 ww. przepisu, podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy. Zgodnie natomiast z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wynika z ustaleń organów podatkowych, co wskazano wyżej, odnośnie spornego zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych wobec skarżącego zostały wydane decyzje wymiarowe określające to zobowiązanie. Decyzje te stały się ostateczne, co powoduje, że do czasu ewentualnego wzruszenia ich bytu prawnego, we właściwym, przewidzianym przepisami prawa trybie, skarżący nie może skutecznie domagać się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku określonym decyzją podatkową. Wydanie ostatecznej decyzji podatkowej w zakresie zobowiązań podatkowych z tytułu określonego podatku za dany, konkretny okres podatkowy kończy definitywnie przysługujące podatnikowi i obciążające podatnika samoobliczenie podatku, w którym podatnik może, między innymi, składać wywołujące skutki prawne korekty deklaracji podatkowych. Wynika to wprost z art. 81b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że uprawnienie do skorygowania deklaracji przysługuje nadal po zakończeniu postępowania podatkowego – w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w sprawie II FSK 206/05 z dnia 3.02.2006r., instytucja stwierdzenia nadpłaty nie może być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji wymiarowych wydanych na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm.). Tryb postępowania podatkowego zmierzającego do stwierdzenia nadpłaty nie jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, dzięki któremu można wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe, gdyż środki te zostały określone enumeratywnie w przepisach rozdziałów 17, 18 i 19 powołanej Ordynacji podatkowej. Podobny pogląd, odnośnie braku podstaw do domagania się zwrotu nadpłaty w przypadku wydania ostatecznych decyzji wymiarowych wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach II FSK 817/05 z dnia 25.05.2006 r., II FSK 1677/06 z dnia 14.02.2008r. Stanowisko przedstawione w wyżej wymienionych wyrokach, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela. Zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Jak wynika z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. Zgodnie zaś z art. 165 a § 1 gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 , zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W obrocie prawnym pozostają decyzje określające K. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za kolejne lata od 2008 r. do 2012 r.. Zatem niedopuszczalnym było złożenie przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty jak i dalej prowadzenie przez organ podatkowy postępowania w tym przedmiocie, które w konsekwencji prowadziłoby do zmiany kształtu zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportu za lata 2008 – 2012. W takim przypadku ewentualna decyzja stwierdzająca nadpłatę byłaby nieważna, co wynika z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, organ podatkowy powinien był zatem odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lia i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. 2013, poz. 461 ) orzekł, jak w sentencji.