III SA/Po 1700/13

Dnia 27 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 oddala skargę W dniu 17 maja 2013 r. M. Ł. złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 z tytułu jednolitej płatności obszarowej, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowej. W dniu 16 lipca 2013 r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez załączenie oświadczenia o suszu paszowym. Wezwanie powyższe M. Ł. odebrał osobiście w dniu 23 lipca 2013 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...]. W dniu 31 lipca 2013 r. wpłynęło do organu pismo M. Ł. z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia uzasadnione jego chorobą i koniecznością wykonania prac polowych. Do wniosku załączono zwolnienie lekarskie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił M. Ł. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku. W uzasadnieniu wskazano, iż braki formalne należało usunąć w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, o czym stronę poinformowano, bowiem M. Ł. wezwanie odebrał osobiście w siedzibie organu. Termin usunięcia wniosku minął więc 30 lipca. W ocenie organu wskazana przez stronę przyczyna - prace polowe - nie stanowi przyczyny nagłej i nie do przezwyciężenia dla dokonania czynności w terminie. Także przedłożone zwolnienie lekarskie nie świadczy o braku winy zainteresowanego, a jedynie potwierdza niezdolność do pracy w terminie od 31 lipca do 2 sierpnia. M. Ł. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 58 § 1 i 2, 9, art. 8, 36 i 35 Kpa. Naruszenie wskazanych przepisów polega na błędnej wykładni tych przepisów i pominięciu okoliczności sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu. Odwołujący wyjaśnił, iż czynności dokonał jeden dzień po terminie i to przy pomocy pracownika organu. Organy winny szczegółowo rozważać każdy przypadek i wspierać rolników, zamiast wykazywać się rygoryzmem w sytuacjach indywidualnych i wyjątkowych. Odwołujący wskazał dane osoby udzielającej mu informacji o terminie usunięcia braków formalnych. Organy w swym postępowaniu naruszyły zasadę zaufania obywateli do organów państwa i całkowicie pomijają fakt, iż pozbawienie dopłat ma istotne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstwa. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor AR i MR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Żadna ze wskazanych przez odwołującego okoliczności nie jest tego rodzaju, by uniemożliwiła zainteresowanemu dokonanie czynności w terminie. Organ podkreślił, iż w jego ocenie nie doszło również do naruszenia zasad procesowych określonych w art. 6,8 i 9 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła organom naruszenie przepisów art. 58, art. 7, art. 89, art. 8, art. 9 Kpa. W uzasadnieniu podkreślono, iż nie można odmówić skarżącemu dołożenia należytej staranności w okolicznościach, gdy sam odbiera wezwanie w siedzibie organu, po czym prosi o wyjaśnienie sposobu obliczania terminu do wniesienia uzupełnienia wniosku. Dowolnie i błędnie organy przyjęły, iż składając w dniu 31 lipca 2013 r. uzupełnienie wniosku skarżący wiedział o upływie terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 - ze zm.). Organy administracji wydały kwestionowane rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego oraz dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Podstawa faktyczna kwestionowanych rozstrzygnięć jest tożsama z opisem stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, iż w sprawach dotyczących przyznania płatności obszarowych postępowanie ma charakter wnioskowy, co oznacza, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określanym we wniosku. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności obszarowych wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. Zgodnie z art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 2 ust.1 pkt 12 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2009, Nr 40, poz. 326 ) do wniosku o przyznanie płatności uzupełniających do powierzchni upraw traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy - rolnik powinien załączyć oświadczenie o suszu paszowym. Zasadnie więc organy, działając na podstawie art. 64 § 2 Kpa wezwały wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych we wniosku poprzez załączenie przedmiotowego oświadczenia. Wyraźnie w uzasadnieniu wezwania wskazano, iż braki należy usunąć w terminie 7 dni po rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Wezwanie to skarżący odebrał osobiście w dniu 23 lipca 2013 roku. Wbrew twierdzeniom Skarżącego mógł on jeszcze w tym samym dniu złożyć stosowne oświadczenie. Fakt zaplanowania czynności polowych nie stał na przeszkodzie uzupełnieniu braku w tym samym dniu, zwłaszcza iż został o tym fakcie poinformowany, czemu nie zaprzeczał. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło nie z jego winy. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem zachowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w odpowiednim terminie. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą oraz inne zdarzenia losowe, które mogły uniemożliwić dokonanie tej czynności w terminie. Tymczasem sam skarżący nie przeczy, iż był osobiście w dniu 23 lipca 2013 r. w Biurze ARiMR, nie przeczy również oświadczeniu pracownicy, iż mógł dokonać osobiście tej czynności jeszcze tego samego dnia. Nie przeczy również oświadczeniu, iż pracownik udzielił informacji o możliwości udzielenia pełnomocnictwa ojcu. Kwestionuje jedynie inną datę podaną informacyjnie przez pracownika. W ocenie Sądu nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia pracownika, zwłaszcza iż w pozostałej części w całości pokrywają się z twierdzeniami strony. Fakt prac polowych nie uniemożliwił uzupełnienia tych braków ani w dniu odbioru wezwania, ani późniejszym. Pomimo twierdzenia, iż sprawami wniosku zajmuje się ojciec, M. Ł. nie udzielił jednak pełnomocnictwa ojcu, sam dokonywał dalszych formalności z nim związanych. Nic nie stało na przeszkodzie takiemu zastępstwu, zwłaszcza iż skarżący osobiście odebrał formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów w celu ustanowienia ojca pełnomocnikiem. Bez znaczenia dla oceny zachowania skarżącego w okresie objętym terminem do uzupełnienia wniosku pozostaje załączone zwolnienie lekarskie. Wynika bowiem z niego, iż skarżący mógł chodzić, a ponadto obejmuje ono niezdolność do pracy już po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Zakwestionować należy stanowisko zawarte w skardze, iż skarżący w dniu 31 lipca nie wiedział, że uchybił terminowi, skoro w tym samym dniu przedłożył zwolnienie lekarskie. Niemniej ta okoliczność pozostaje bez wpływu na ocenę zachowania skarżącego. Bowiem to dzięki pracownikowi ARiMR (czemu skarżący również nie przeczył) wniosek o przywrócenie terminu spełniał wymogi formalne i został rozpoznany. Organy nie naruszyły więc treści art. 8 i 9 Kpa. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 89 Kpa. W ocenie Sądu - nie było potrzeby przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Nie zachodziła bowiem potrzeba uzgodnienia interesu stron, czy też wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych bądź w drodze oględzin. Organ miał za zadanie rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu w aspekcie okoliczności podanych przez stronę co do przyczyn uchybienia. Reasumując – rację miały organy uznając, iż ani fakt prac polowych, ani późniejsze zwolnienie lekarskie nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne, czy prace były nagłe i nie cierpiące zwłoki, ale ocena ta musi uwzględniać czy przyczyny te stanowiły przeszkodę trudną do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogąc temu zapobiec. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Dodać w tym miejscu wypada, iż dbając należycie o swoje interesy oraz mając na celu konsekwencje wynikające z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku - strona winna dołożyć należytej staranności, by uczynić zadość wezwaniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.