III SA/Po 171/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-13
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak udokumentowania wszystkich dochodów wspólnego gospodarstwa domowego, sprzeczne oświadczenia dotyczące żony oraz nieudokumentowane dochody synów uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
R.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiającą zwrotu cła i jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał informacje o składzie rodziny i dochodach, jednakże informacje te okazały się niewystarczające. Po wezwaniu do uzupełnienia, R.S. nie udokumentował wszystkich dochodów, a także złożył sprzeczne oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej żony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 maja 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], sygn. [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
Dnia [...] R. S. złożył za pośrednictwem Izby Celnej w P. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. - Oddział Celny w G. z dnia [...], nr [...] (poprzedni numer [...]) odmawiającą uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy zwrotu cła. Jednocześnie w skardze R. S. zawarł wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi i na tej podstawie został wezwany do przesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełnionego na urzędowym formularzu, co uczynił w zakreślonym terminie.
W złożonym wniosku R. S. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma pełnoletnimi synami. Zaznaczył przy czym, że od 1996 roku posiada rozdzielność majątkową z żoną D.S., która posiada mieszkanie o powierzchni 46,00 m- oraz działkę rekreacyjną niezabudowaną o powierzchni 15 arów. Syn skarżącego posiada natomiast samochód osobowy Volkswagen Passat wyprodukowany w 1998 roku. R.S. wskazał także, iż na dochody wspólnego gospodarstwa domowego składają się renta żony w wysokości 500,000 zł brutto, dochody skarżącego z tytułu prac dorywczych 800,00 zł brutto, dochody starszego syna z tytułu prac dorywczych - 800,00 zł oraz dochody młodszego syna z tytułu prac dorywczych 700 - 800 zł brutto.
Ponieważ informacje dotyczące sytuacji skarżącego okazały się niewystarczające do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, R.S. został wezwany do udokumentowania wszystkich źródeł i wysokości przychodów, z których utrzymuje się jego rodzina, udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego za ostatnie 6 miesięcy, złożenia oświadczenia o posiadanych przez jego żonę i synów nieruchomościach, oszczędnościach, papierach wartościowych oraz pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, przedłożenia kopii rocznego zeznania podatkowego wnioskodawcy i jego żony za 2006 r. i 2007 r., złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę, jego żonę i synów rachunkach bankowych wraz z wyciągami za ostatnie 6 miesięcy, złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę, jego żonę i synów rachunkach kredytowych wraz z zestawieniem wykonanych operacji finansowych, a także operacji związanych z posiadanymi kartami kredytowymi.
W ramach uzupełnienia R.S. oświadczył, że nie jest w stanie udokumentować swoich dochodów, ani dochodów młodszego syna. Nie udokumentował także dochodów swojego starszego syna, a jedynie wskazał, że obecnie nie przebywa on w miejscu zameldowania. Ponadto oświadczył, że z żoną zawarł umowę o rozdzielności majątkowej, a jego małżonka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i z tego względu nie wyraziła zgody na ujawnienie jej dochodów i rozliczeń. Wskazał natomiast, że nie posiada samochodu, kont bankowych, ani rachunków kredytowych.
Z przesłanych kserokopii rachunków wynika, że czynsz za mieszkanie w ostatnim półroczu wynosił 530 - 600 zł i był opłacany przez D.S. - żonę skarżącego (listopad 2007 roku - 530,00 zł, grudzień 2007 roku - 530 zł, styczeń 2008 roku - 539,00 zł, luty 2008 roku - 535, 50 zł, marzec 2008 roku - 536,00 zł, kwiecień 2008 roku - 600,00 zł). Natomiast R. S. uregulował opłaty za energię elektryczną ( listopad 2007 roku - 148,00 zł, luty 2008 roku - 606,89 zł, kwiecień 2008 roku - 220,00 zł ) oraz abonament radiowo - telewizyjny ( lipiec - sierpień 2007 roku - 97,90 zł, styczeń - czerwiec 2008 roku - 97,50 zł ).
Z zaświadczeń o wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydanych z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.W. wynika, że skarżący nie składał zeznań podatkowych za 2006 i 2007 rok.
Z oświadczenia złożonego przez A.S. - młodszego syna skarżącego wynika, że nie posiada on żadnych oszczędności, kont bankowych, ani stałego zatrudnienia, a jedynie "trudni się" pracą dorywczą bez możliwości udokumentowania dochodów. Posiada natomiast wspomniany samochód osobowy Volkswagen Passat rok 1998 roku nr rej. [...].
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa za każdym razem na wnioskodawcy.
Z oświadczeń złożonych w niniejszej sprawie przez skarżącego wynika, że nie posiada on stałego źródła utrzymania, a dochody jakie uzyskuje pochodzą z prac dorywczych, których nie jest w stanie udokumentować. Podobnie młodszy syn skarżącego (A.S.) nie jest w stanie udokumentować zadeklarowanych dochodów, które pochodzą z prac dorywczych, a zgodnie z oświadczeniem skarżącego wchodzą w skład dochodów wspólnego gospodarstwa domowego. Również dochody starszego syna skarżącego (R.S.), który według wniosku skarżącego również pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie zostały udokumentowane, a co więcej skarżący wyjaśnił w tym względzie, że jego starszy syn przebywa poza miejscem zameldowania. Taka sytuacja uniemożliwia wszechstronne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, który jest zawsze oceniany przez pryzmat rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy, która powinna być należycie udokumentowana.
W tym zakresie należy również podkreślić, że skarżący złożył sprzeczne oświadczenia dotyczące jego żony D.S., gdyż we wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został złożony pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy wskazał, że D.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a w oświadczeniu złożonym w ramach uzupełnienia wniosku wskazał, że prowadzi ona oddzielne gospodarstwo domowe.
Wobec powyższych informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, jego synów i żony, a w szczególności wobec braku udokumentowania wszystkich dochodów prowadzonego wspólnie gospodarstwa domowego, nie można przyjąć, że R.S. wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego oraz jego rodziny, a tym samym nie można uznać jego wniosku za uzasadniony.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło