III SA/Po 1710/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-12-08

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działająca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z mocy prawa od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu takiego orzeczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może być zasadny, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
K. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o umorzenie należności od nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. W ramach tej skargi K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a następnie doprecyzował go do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, wynikającą m.in. z egzekucji administracyjnej wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowił ustanowić dla K. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 grudnia 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o umorzenie należności od nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia ustanowić dla K. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie W przedmiotowej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. K. S. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na wezwanie Sądu K. S. przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z wniosku wynika, że K. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z H.D., która posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto, ale w rzeczywistości uzyskuje jedynie kwotę [...] zł netto miesięcznie z uwagi na prowadzoną przeciwko niemu egzekucję administracyjną (kwota miesięcznych zajęć wynosi [...] zł). H.D. pobiera natomiast emeryturę w wysokości [...] zł brutto, co oznacza dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada natomiast żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, a także przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Łączne koszty bieżącego utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawca określił na kwotę [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy jest utrzymywane z łącznych świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło