III SA/Po 172/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-06-07

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Barbar Koś, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli posiada dowody wskazujące na zaniżenie tej wartości, mimo przedstawienia przez importera umowy kupna-sprzedaży opiewającej na niższą kwotę?
Ratio decidendi
Organ celny ma prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli dysponuje dowodami wskazującymi na jej zaniżenie, nawet jeśli importer przedstawił umowę kupna-sprzedaży opiewającą na niższą kwotę. Wartość celna powinna odzwierciedlać faktycznie zapłaconą lub należną cenę, a organy celne mają prawo do swobodnej oceny dowodów w celu ustalenia tej wartości, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego S.P., który zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy, deklarując jego wartość celną na podstawie umowy kupna-sprzedaży opiewającej na 15.000 DM. Organy celne, w wyniku postępowania prowadzonego m.in. przy udziale niemieckich służb celnych, ustaliły, że faktyczna cena zakupu pojazdu wynosiła 25.000 DEM, a niższa kwota na przedłożonej umowie była wynikiem zaniżenia na prośbę skarżącego. Skarżący kwestionował ustalenia organów celnych, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące zakwestionowania wiarygodności dokumentów i przyjęcia zaniżonej wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Barbar Koś WSA Walentyna Długaszewska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006r r. przy udziale sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/B. Koś Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] roku nr [...] w części dotyczącej określenia pochodzenia towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego, w części dotyczącej uzupełniającej kwoty cła oraz odsetek wyrównawczych i orzekł w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w dniu [...] roku zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki BMW, wyprodukowany w [...] roku. Pojazd został przedstawiony do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] przez S.P.. Do zgłoszenia celnego, które zostało przyjęte przez organ celny, dołączona została umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] roku opiewającą na kwotę [...] DM, opinia biegłego mgr inż. B.S. z dnia [...] roku - nr [...], deklaracja wartości celnej. Umowa została zawarta pomiędzy S.P. a firmą "C". Dnia [...] roku Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...], w której uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru. W celu ustalenia wartości celnej posłużono się notowaniami z katalogu Eurotax oraz opinią rzeczoznawcy samochodowego nr [...] z dnia [...] roku. Z dokumentacji uzyskanej przez Urząd Celny wynika, że Oddział Celny w K. wystąpił do Komórki Kontraktowej Służb Celnych RP i RFN z prośbą o sprawdzenie wiarygodności umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] roku, przedłożonej do zgłoszenia celnego. W odpowiedzi otrzymano umowę kupna-sprzedaży opiewającą na kwotę [...] DEM. Umowa ta została zawarta dnia [...] roku pomiędzy S.P. a firmą "C". W świetle powyższego Dyrektor Urzędu Celnego przesłał do Głównego Urzędu Ceł wniosek do służb celnych Niemiec z prośbą o weryfikację umowy kupna-sprzedaży zawartej [...] roku i opiewającej na kwotę [...] DEM.. Z wyjaśnień uzyskanych, w toku weryfikacji, od kierownika firmy "C" wynika, że S.P. nabył opisany wyżej pojazd za kwotę [...] DEM, którą uiścił w gotówce. Następnie na jego prośbę została wystawiona druga umowa, opiewająca na niższą wartość. Umowę tę, zgodnie z oświadczeniem kierownika firmy "C", S. P. zamierzał przedstawić Urzędowi Celnemu. Fakt ujawnienia faktury stał się podstawą do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją z [...] roku. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] roku nr [...] oraz uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty wynikającej z długu celnego oraz zapisu w polach 22,42,46 oraz 47, z powodu zadeklarowania zaniżonej wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru i określił ich wartość celną na podstawie art. 23 §. 7 Kodeksu celnego. Odwołując się od tej decyzji S.P. zarzucił, że wydana została z naruszeniem art. 23 § 1 i 7, art.29 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie określenia długu celnego. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu powyższego odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia pochodzenia towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego a nadto w części dotyczącej uzupełniającej kwoty cła i odsetek wyrównawczych i orzekł w tym zakresie a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji przytoczył ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji, na podstawie danych uzyskanych przez firmę "C", wskazujących, że S.P. nabył przedmiotowy pojazd za kwotę [...] DEM, wpłaconą gotówką. Druga umowa, opiewająca na niższą kwotę została wystawiona na prośbę nabywcy, który zamierzał przedstawić ją organowi celnemu. Na umowie opiewającej na kwotę [...] DM zostało odręcznie dopisane przez P.B. że dokument został wystawiony na życzenie klienta S.P.. Zeznania właściciela firmy organ odwoławczy ocenił jako wiarygodne a przedłożone dokumenty uznał za oryginalne, podpisane przez przedstawicieli niemieckiej administracji celnej. Powołał się przy tym na art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu 6 Układu Europejskiego stanowiący, że wyniki dochodzenia prowadzonego na prośbę władz celnych, występujących z wnioskiem, przekazywane są w formie dokumentów i sprawozdań, które mogą być wykorzystane jako dowody w aktach, sprawozdaniach, zaświadczeniach oraz w postępowaniach sądowych prowadzonych przez umawiające się strony. W rozpoznawanej sprawie importer dołączył do zgłoszenia celnego fakturę z dnia [...] roku, na której widnieje cena sprzedaży samochodu BMW w wysokości [...] DM. Z zeznań sprzedawcy wynika, że prawdziwą fakturą tj. tą która wskazywała prawdziwą kwotę za jaką został kupiony opisany wyżej samochód, jest faktura opiewająca na kwotę [...] DM. Obie faktury, dotyczące tego samego samochodu, o tych samych numerach nadwozia, zostały wystawione przez tą samą firmę i w tym samym dniu. W katalogu wydawanym przez Eurotax nr [...] samochód o podobnych parametrach oceniony został na kwotę [...] PLN. Kierując się powyższymi ustaleniami, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że kalkulacja wartości celnej na podstawie tych danych daje wartość zbliżoną do tej, która została przedstawiona na oryginalnej fakturze, co w jego ocenie potwierdza zasadność podwyższenia wartości celnej. Wartość ta znacznie odbiega od kwoty zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym i daje podstawę do przyjęcia, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, że wskazana kwota [...] DM odzwierciedla wartość tego typu pojazdu. Ustalenia powyższe prowadzą też, zdaniem organu odwoławczego, do wniosku, że kwota wymieniona na fakturze przedstawionej organom celnym jest kwotą zaniżoną. Ustosunkowując się do zarzutu S. P. odnośnie pominięcia opinii rzeczoznawcy, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że opinia ta nie została sporządzona rzetelnie. Została ona dołączona w celu potwierdzenia umowy, zawierającej zaniżoną kwotę zakupu. Sporządzający tę opinię rzeczoznawca, mimo wezwania, nie przedstawił szczegółowego kosztorysu do wykonanej oceny technicznej. Nie zostały też wykazane twierdzenia S. P., iż samochód był uszkodzony, powypadkowy. Mimo wezwania, nie przedłożył on bowiem rachunków za zakupione części samochodowe oraz rachunków za naprawę. Wobec przedłożenia oryginału świadectwa organ odwoławczy uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania zaniżonej stawki celnej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.P. wniósł o uchylnie powyższej decyzji w części dotyczącej określenia cła w kwocie [...] zł oraz w części określającej odsetki wyrównawcze w kwocie [...] zł. Zarzucił, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 23 par. 1 i 7 Kodeksu celnego, poprzez brak uzasadnionych przyczyn do zakwestionowania wiarygodności przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, w szczególności umowy kupna-sprzedaży na kwotę [...] DEM oraz z naruszeniem art. 29 par.1 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że wartość celna pojazdu wynosiła [...] PLN, mimo. iż stopień uszkodzenia pojazdu wynosił [...] %. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 121 § 1, art. 122 , art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieuzasadnione pominiecie opinii rzeczoznawcy oraz wyników postępowania w sprawie karno-skarbowej a także nieusprawiedliwione zmienianie wcześniejszych decyzji i ustaleń. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na wynikach dochodzenia przeprowadzonego w ramach pomocy prawnej przez organy celne niemieckie. Takie stanowisko ocenił jako błędne i krzywdzące bowiem opiera się ono na założeniu, że wartość dowodowa dokumentów niemieckich jest ważniejsza, niż dokumentów polskich, co więcej dokumentacja niemiecka nie podlega żadnej kontroli i weryfikacji mimo, że zawiera luki, a nadto nie tłumaczy dlaczego faktura opiewająca na kwotę [...] DEM nie została podpisana przez skarżącego. Skarżący stwierdził w konkluzji, że skoro dołączył do zgłoszenia celnego fakturę , na której widnieje cena sprzedaży samochodu BMW na kwotę [...] DM, to na organie celnym ciążył obowiązek wykazania nieprawidłowości tego faktu. Zarzucił też nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w sposób niedopuszczalny i dowolny wartości celnej towaru na kwotę [...] DEM z pominięciem opinii rzeczoznawcy stwierdzającej 70 % uszkodzenie pojazdu. Wyraził pogląd, że brak możliwości zweryfikowania opinii nie może stanowić o tym, że była ona nieprawidłowa i służyła jedynie do wprowadzenia w błąd organów celnych, zaś z braku rachunków na zakupione części i naprawy nie można wywodzić wniosków w skutkach niekorzystnych dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nieuprawniona jest teza o przypisywaniu większej mocy dowodowej dokumentom niemieckim. Brak widocznego podpisu pod fakturą opiewającą na kwotę [...] DEM nie ma wpływu na wynik postępowania wyjaśniającego, w którym udało się zgromadzić dowody wskazujące niezbicie, że jest to kwota , za którą został zakupiony samochód. Zdaniem organu odwoławczego , postępowanie wykazało nieprawdziwość faktury dołączonej do zgłoszenia celnego a zarzuty skarżącego sprowadzają się do krytyki przeprowadzonego postępowania bez przedstawienia dokumentów potwierdzających jego wersję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone przez skarżącego, wskazujące na naruszenie art. 23 i 29 Kodeksu celnego. Przepis art. 23 § 1 stanowi, że " Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ". Z poczynionych przez organy celne ustaleń bezspornie wynika, że w dniu [...] roku sporządzone zostały dwie umowy kupna-sprzedaży zawarte pomiędzy S.P. a firmą "C" dotyczące tego samego pojazdu BMW. Jedna z nich opiewała na kwotę [...] DM a druga na kwotę [...] DM. Niesporne jest też , że skarżący przedstawił organom celnym umowę opiewającą na kwotę [...] DM natomiast druga z wymienionych umów, została ujawniona przez organy celne w toku postępowania, przeprowadzonego za pośrednictwem niemieckich służb celnych. Zaskarżona decyzja wyliczająca należności celne w oparciu o umowę opiewającą na kwotę [...] DM i przyjmująca, że kwota ta była kwotą faktycznie zapłaconą, wydana została bez naruszenia prawa. Ocena zebranych dowodów przeprowadzona została przez organy celne obu instancji, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, do jakiej organy te były uprawnione z mocy art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i dawała podstawy do zakwestionowania wartości celnej towaru, wskazanej przez skarżącego. Dysponując zeznaniami sprzedawcy, który wyjaśnił okoliczności, w jakich doszło do sporządzenia dwóch umów oraz wyjaśnieniami skarżącego, organy celne wyczerpująco uzasadniły powody, dla których dano wiarę wyjaśnieniom właściciela firmy "C". Zeznania te zostały ocenione również w kontekście danych obiektywnych, przedstawiających wartość samochodu o podobnych parametrach, wynikających z katalogu wydawanego przez Eurotax. Tak dokonana ocena stanowi o bezzasadności zarzutu skarżącego, że " wartość dokumentów niemieckich jest ważniejsza, niż dokumentów polskich" oraz, że " dokumentacja niemiecka nie podlega żadnej kontroli i weryfikacji" a także, że " brak uzasadnionych przyczyn do zakwestionowania wiarygodności przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów". W zaskarżonej decyzji uzasadniono również, w sposób nie budzący zastrzeżeń, powody zakwestionowania opinii rzeczoznawcy B.S. z [...] roku nr [...]. Zarzuty skarżącego odnośnie tej opinii w istocie stanowią polemikę ze stanowiskiem organów celnych. Nie zostały one poparte jakimkolwiek dowodem wskazującym na trafność wyceny zawartej w tej opinii, mimo , że organy celne zwracały się do jej autora o przedstawienie szczegółowego kosztorysu, który był podstawą jej sporządzenia. Skarżący nie dysponował też rachunkami potwierdzającymi przeprowadzone naprawy i obrazującymi zakres uszkodzeń pojazdu. Powyższe także nie pozwala na postawienie organom celnym zarzutu wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z tego powodu, że nie uwzględniły w decyzji wartości pojazdu wyliczonej w tej opinii. W świetle przytoczonych uwag należało uznać, że zarzuty skargi nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia. Skarga podlegała więc oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. Dlatego orzeczono jak w sentencji. /-/ W.Długaszewska /-/ M.Lorych-Olszanowska /-/ B.Koś za nieobecnego Sędziego /-/M.Lorych-Olszanowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło