III SA/Po 172/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-06-13

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła ono dobrowolnie, ale pozostawiła w nim swoje rzeczy osobiste i twierdzi, że nie ma innego miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymeldowanie jest dopuszczalne, jeśli osoba opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli pozostawiła w lokalu rzeczy osobiste i nie posiada innego miejsca zamieszkania. Kluczowe jest faktyczne zaprzestanie realizacji podstawowych funkcji życiowych w danym miejscu, a nie tylko formalne posiadanie rzeczy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. H. została wymeldowana z pobytu stałego decyzją Burmistrza Gminy K., utrzymaną w mocy przez Wojewodę, na wniosek właścicieli nieruchomości, którzy twierdzili, że skarżąca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od czerwca 2005 r. i nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Skarżąca podnosiła, że opuściła lokal z powodu złego stanu technicznego budynku, ale nadal jest to jej miejsce pobytu i nie ma innego. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. przy udziale Prokuratora sprawy ze skargi E. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/ M.Ławniczak Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Gminy K., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 9693 ze zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu E. H. z pobytu stałego w lokalu mieszczącym się przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu wyjaśnił, że z wnioskiem o wymeldowanie E. H. wystąpili właściciele przedmiotowej nieruchomości A. i M. N., podając że E. H. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od czerwca 2005 r. Do przedmiotowego lokalu nie posiada tytułu prawnego, ponieważ w dniu [...] 2005 r. została jej wypowiedziana umowa najmu. Ponadto po nawałnicy, która przeszła w dniu [...] 2006 r. skarżąca utrudnia wejście do zajmowanego lokalu w celu osuszenia go, nie pozostawiając swojego telefonu, ani adresu kontaktowego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, ze E. H. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od dwóch lat, a jedynie odwiedza je. Lokal ten nie jest dla E. H. miejscem stałego pobytu, co zgodnie potwierdzają sąsiedzi zamieszkujący budynek przy ul. [...] w K., jak i ona sama twierdząc, że w lokalu tym nie da się mieszkać, ponieważ nie działa piec, ulatnia się czad i zimą w mieszkaniu jest bardzo zimno. Stołuje się w barach, a toaletę i pranie przeprowadza u znajomych. Organ administracji wskazał, że pobyt jej w przedmiotowym mieszkaniu ogranicza się wyłącznie do wizyt raz, dwa razy w tygodniu, a czasem dwa razy w miesiącu i trwa nie dłużej niż trzy, cztery godziny. Wyjaśnił też, iż z zeznań sąsiadów jednoznacznie wynika, że znajdujące się w mieszkaniu rzeczy osobiste i ubrania zostały przywiezione przez E. H. przez terminem wizji lokalowej w celu upozorowania, że zamieszkuje w tym lokalu. Ponadto Komisariat Policji w K. w piśmie z dnia [...] 2006r. poinformował, że w trakcie przeprowadzenia kontroli meldunkowej ustalono, że E. H. przebywa w przedmiotowym lokalu sporadycznie, co pewien czas przychodzi na krótką chwilę do mieszkania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca nie kwestionując ustaleń faktycznych w części dotyczącej jej pobytu w mieszkaniu podniosła, iż okoliczności ustalone przez organ dowodzą jednoznacznie braku przesłanek do wymeldowania jej z przedmiotowego lokalu. Wskazała, że zamieszkuje w spornym lokalu, jednak ze względu na zły stan techniczny urządzeń grzewczo- kominowych w budynku, obawia się o swoje zdrowie i nie przebywa w mieszkaniu w nocy, podkreśliła też , iż nigdy nie wyprowadziła się dobrowolnie do innego lokalu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2006r. Nr 139, poz. 993) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że E. H. faktycznie nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, lecz pozoruje zamieszkiwanie. Organ wskazał na niekonsekwencję skarżącej w twierdzeniu, iż czasami mieszka w przedmiotowym lokalu, a czasami nie, ale podkreślił równocześnie, iż fakt jej zamieszkiwania w nim nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto okoliczność, iż pozostawiła w lokalu swoje rzeczy osobiste czy inne ruchomości nie prowadzi do wniosku, iż przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. W skardze na powyższą decyzję E. H. wniosła o jej uchylenie, podnosząc argumenty podobne jak te w odwołaniu, a ponadto podniosła, że postępowanie dowodowe nie ujawniło, iż posiada jakiekolwiek inne miejsce pobytu stałego, niż to które mieści się w K. przy ul. [...]. Wolą skarżącej jest bowiem przebywanie w tym mieszkaniu i nie wyraziła nawet dorozumianej rezygnacji z przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006 roku) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się . Zgodnie art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA w Warszawie z 25 kwietnia 2003r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Wymeldowanie jest więc wyłącznie aktem rejestracji danych o ustaniu pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu zamieszkania i o jego opuszczeniu. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, organy administracji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń przyjęły, iż E. H. nie zamieszkuje w spornym lokalu mieszczącym się przy ul. [...] w K. od czerwca 2005r. Jednocześnie uznały, że okoliczności wskazane przez skarżącą, takie jak utrudnianie jej zamieszkiwania w spornym lokalu przez właściciela nieruchomości M. N., czy zły stan techniczny urządzeń grzewczo-kominowych w budynku, a także pozostawienie w lokalu rzeczy osobistych skarżącej czy innych rzeczy ruchomych nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego, w sytuacji, gdy zainteresowana nie przebywa na stałe w przedmiotowym lokalu, tworząc fikcję meldunkową. W ocenie Sądu stanowisko organu administracji zarówno I jak i II instancji jest uzasadnione w świetle zgromadzonego materiału dowodowego tj. zeznań wnioskodawców A. i M. N., świadków M. Z. i H. N., informacji Policji oraz wizji lokalnej. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że E. H. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Mieszkanie odwiedza sporadycznie raz, dwa razy w tygodniu, a czasem dwa razy w miesiącu, nie nocuje w nim, a w okresie jesienno- zimowym w ogóle w nim nie przebywa. Ponadto z zeznań świadka H. N. wynika, iż przed terminem wizji lokalnej skarżąca przywiozła swoje rzeczy w celu stworzenia wrażenia, że mieszkanie jest przez nią zamieszkiwane Również sama skarżąca potwierdziła fakt opuszczenia mieszkania w K., podnosząc, że była zmuszona opuścić mieszkanie z uwagi na niesprawny piec i ulatniający się czad. Wskazała, że stołuje się w barach i u znajomych, u których również pierze i korzysta z łazienki. Z materiału dowodowego wynika, że właściciele spornej nieruchomości przeprowadzali prace remontowe w budynku, w tym także w mieszkaniu skarżącej za jej zgodą, pomimo, że utrudniała dostęp do lokalu, ponieważ nie przebywała w nim i nie można było się z nią skontaktować. Zainstalowano między innymi nową kanalizację i rury do wody, przygotowano też piony do instalacji c.o, uszczelniono piec kuchenny. Na marginesie zaznaczyć należy, że w okresie letnim kiedy nie było konieczności ogrzewania mieszkania skarżąca również w nim nie przebywała, zatem zarzut, iż w mieszkaniu było zimno i nie dało się w nim przebywać jest chybiony, przynajmniej jeśli chodzi o porę letnią. Fakt opuszczenia zatem przez E. H. miejsca stałego pobytu w czerwcu 2005r., jak słusznie przyjęły organy administracji, nie budzi wątpliwości, bowiem skarżąca nie realizowała w nim swoich podstawowych funkcji życiowych, w szczególności nie mieszkała w nim, nie nocowała, nie spożywała posiłków, nie przyjmowała wizyt członków rodziny lub znajomych, nie utrzymywała chociażby okazjonalnych kontaktów z sąsiadami. Pozostaje zatem rozważyć, czy w sposób właściwy organ administracji ocenił okoliczność opuszczenia przez skarżącą mieszkania w K. Zgodnie bowiem z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W świetle dokonanych ustaleń, nie ulega wątpliwości, że spełniona została przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącą w czerwcu 2005r., bowiem przyczyną opuszczenia nie było zachowanie właścicieli kamienicy, którzy chcieli przeprowadzić prace remontowe w jej mieszkaniu, lecz zachowanie samej E. H., która ze względu na sporadycznie w nim przebywanie utrudniała przeprowadzanie tych prac, co było konsekwencją konfliktów pomiędzy właścicielami nieruchomości a skarżącą. Dodać należy, iż eskalacja działań właściciela nie rozpoczęła się po wygaśnięciu umowy najmu, ale wcześniej, bo remonty rozpoczął tuż po zakupie nieruchomości. I o ile M. N. wykazał, że starał się ułatwić jej zamieszkiwanie, o tyle E. H. nie wykazała, że została zmuszona do jego opuszczenia i że przy dobrej woli z jej strony nie mogła tam zamieszkać. Sama zresztą przyznała, że tylko brak innego mieszkania zmusza ją do odwiedzania dotychczasowego lokalu. Ponadto w sprawie brak dowodów świadczących o uniemożliwieniu skarżącej dostępu do lokalu. Przeciwnie sama skarżąca wskazała, że przychodzi do mieszkania dwa, trzy razy w tygodniu i wietrzy je. Zaznaczyć również należy, co wynika z akt sprawy, iż skarżąca nigdy nie podejmowała żadnych działań w celu powrotu do wskazanego wyżej mieszkania (jeżeli takie środki byłyby konieczne z uwagi na sprzeciw uczestników postępowania). Zebrany materiał dowodowy pozwala przyjąć, iż nastąpiło dobrowolne wyprowadzenie się skarżącej ze spornego lokalu w celu ułatwienia sobie warunków życiowych, tym samym nastąpiło faktyczne zaniechanie jego posiadania . W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Burmistrz Gminy K. orzekając o wymeldowaniu skarżącej zasadnie uznał, ze w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2, tj. opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego pobytu bez dokonania obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało wymeldowanie skarżącej z mieszkania położonego w K., przy ul. [...]. Wobec powyższego, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ M. Ławniczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło