III SA/Po 1727/21

Dnia 23 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 roku sprawy ze skargi A. C. na informację Dyrektora [...] Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2021r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, II. zasądza od Dyrektora [...] Urzędu Pracy w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego A. C. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr [...], ogłoszonego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, Osi Priorytetowej I Rynek pracy otwarty dla wszystkich, Działania 1.2 Wsparcie osób młodych na regionalnym rynku pracy, Poddziałania 1.2.1 Wsparcie udzielane z Europejskiego Funduszu Społecznego. Podmiotem odpowiedzialnym za nabór i ocenę wniosków o dofinansowanie jest Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (Instytucja Organizująca Konkurs). Pismem z [...] października 2021 r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie jego wniosku, co do dwóch kryteriów określonych w regulaminie konkursu tj. kryterium dostępu nr [...] i nr [...]. Rozpoznając protest wnioskodawcy, wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] pismem z [...] grudnia 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że ocena kryterium dostępu nr [...] została dokonana niewłaściwie i kryterium zostało uznane za spełnione, natomiast w kwestii kryterium dostępu nr [...] negatywna ocena została podtrzymana. Zgodnie z kryterium dostępu nr [...] "Beneficjent zapewni wykorzystanie niestandardowych metod docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników (we wniosku o dofinansowanie zawarty został opis sposobu dotarcia do osób wymagających wsparcia)". Oceniający nr [...] zarzucił wnioskodawcy, iż z treści wniosku o dofinansowanie nie wynika, że w projekcie zostanie zapewnione wykorzystanie niestandardowych metod rekrutacji. We wniosku o dofinansowanie nie wskazano (nie wypunktowano) co najmniej trzech niestandardowych metod rekrutacji opisanych w załączniku nr [...] do Regulaminu konkursu. Zdaniem oceniającego nr [...] nie można uznać, że informacje o treści udział w targach pracy, wydarzeniach kulturalnych i sportowych czy angażowanie uczestników projektów i lokalnych liderów itp., są wystarczające do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione. Sam udział specjalisty do spraw rekrutacji w targach pracy czy wydarzeniach kulturalnych i sportowych nie jest sposobem niestandardowego docierania do osób młodych. Udział nie świadczy o podejmowaniu aktywnych działań w miejscach, w których gromadzi się młodzież, tak samo jak udział w targach pracy nie świadczy o tym, że prowadzone będzie stoisko informacyjne czy, że przedstawiane będą pozytywne strony udziału w projekcie. Nie można również uznać, że zapis: angażowanie uczestników projektów, jest jedną z niestandardowych metod, opisanych w zał. nr [...] do regulaminu konkursu. W tym dokumencie wskazano działania realizowane przez "ambasadorów" projektów podczas eventów lub praca "street workerów", którzy podczas imprez oraz w codziennej współpracy z instytucjami publicznymi powinni wyjść do młodych osób i podjąć z nimi próbę rozmowy. Wskazano również, że ambasador powinien być osobą młodą, która była sama wcześniej uczestnikiem projektu o podobnym zakresie i jednocześnie jest lokalnym liderem, który potrafi rozmawiać z osobami młodymi i cieszy się ich uznaniem. Zdaniem oceniającego nr [...] we wniosku o dofinansowanie nie zawarto wpisów wskazujących na spełnienie ww. warunków. Również drugi oceniający stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał (nie wypunktował) co najmniej 3 niestandardowych metod rekrutacji zawartych w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu. W opinii drugiego oceniającego sam fakt brania udziału w ww. wydarzeniach nie stanowi o zastosowaniu niestandardowych metod rekrutacji. Zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu, na organizowanych imprezach powinno znajdować się stanowisko informacyjne dot. realizowanego projektu (nie sam fakt udziału w wydarzeniu). Ponadto pozostałe informacje zawarte w punkcie dot. rekrutacji są bardzo ogólne, skrótowe i po opisie nie można stwierdzić, że stanowią niestandardowe metody docierania do UP zgodne z załącznikiem nr [...], a tym samym nie gwarantują dotarcia do potencjalnej grupy planowanej do objęcia wsparciem. Następnie wicedyrektor WUP napisał, że wnioskodawca w proteście ocenił, że wypunktował we wniosku i zamierza zastosować co najmniej 6 niestandardowych metod docierania do grupy docelowej, które zostały opisane w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu. Uzasadniając nieuwzględnienie protestu wicedyrektor WUP napisał, że uzasadnienie do kryterium nr [...] wskazuje, iż: "beneficjent powinien przedstawić opis metod rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, które zostaną zastosowane podczas realizacji projektu (sposób rekrutacji będzie jednym z elementów podlegających kontroli projektu na miejscu)". Ponadto, o wadze rekrutacji do projektu świadczy odrębnie poświęcony temu zagadnieniu załącznik do Regulaminu konkursu - Wykorzystanie niestandardowych metod docierania do osób młodych na przykładzie osób z grupy NEET, który wskazuje, iż: "W zależności od sytuacji społecznej i zawodowej, osoby młode potrzebują indywidualnego podejścia. Dlatego nie jest wystarczające zastosowanie standardowych (w szczególności "biernych") form trafienia do nich. Poza działaniami stricte informacyjnymi o charakterze pasywnym (np. poprzez stronę internetową projektu, ulotki, etc.) konieczne jest poszukiwanie alternatywnych sposobów identyfikacji osób młodych, które wymagają wsparcia z Europejskiego Funduszu Społecznego (...). Beneficjenci realizujący projekty powinni w zależności od potrzeb danej grupy docelowej, wskazać i opisać we wniosku o dofinansowanie te metody, które w ich przekonaniu będą najskuteczniejsze w procesie identyfikacji osób wymagających wsparcia i nawiązania z nimi kontaktu". Dalej wicedyrektor WUP napisał, że treść wniosku nie pozwala na spełnienie kryterium nr [...], przede wszystkim ze względu na brak opisu działań. Ocenił, że fragmenty wniosku dotyczące zarówno udziału specjalisty ds. rekrutacji w targach pracy i innych wydarzeniach, jak również zaangażowania uczestników projektu nie pozwalają na stwierdzenie, że formy te stanowią niestandardowe metody docierania/rekrutacji do projektu, zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu konkursu. Przygotowując wniosek należy określić w nim wszystkie niezbędne informacje w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Protest nie służy uzupełnianiu informacji, których nie zamieszczono w treści wniosku i wpisy dotyczące szczegółowych informacji na temat rekrutacji nie zostały wzięte pod uwagę podczas rozpatrywania protestu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. C., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej informacji o nieuwzględnieniu protestu, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Informację zaskarżył w części dotyczącej uznania, że skarżący nie wypełnił kryterium dostępu nr [...]. Pełnomocnik zarzucił: 1. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa), poprzez prowadzenie postępowania konkursowego bez zachowania zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, w szczególności poprzez nieuprawnioną i dowolną wykładnię postanowień regulaminu konkursu, w tym wymaganie od wnioskodawcy spełnienia kryteriów nieokreślonych w tym regulaminie, 2. naruszenie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie konkursu i ocenę wniosku o dofinansowanie złożonego przez Skarżącego z naruszeniem Regulaminu, w szczególności wymaganie od wnioskodawcy spełnienia kryteriów nieokreślonych w tym regulaminie. W odpowiedzi na skargę dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy [...] wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, należy zaliczyć ustawę wdrożeniową Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. Zasady wyboru projektów do dofinansowania określa art. 37 ustawy wdrożeniowej. Wymienione tam zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowanej przez skarżącego oceny w zakresie kryterium dostępu nr [...]. Zgodnie z regulaminem konkursu, ocena projektów była dokonywana w oparciu o wskazany w nim zestaw kryteriów wyboru projektów konkursowych. Ocena kryteriów dostępu była dokonywana niezależnie, przez dwóch członków Komisji Oceny Projektów, wybranych w drodze losowania. Rozbieżności w ocenie oceniających rozstrzygał Przewodniczący KOP. W regulaminie konkursu zastrzeżono przy tym – co podkreślono w odpowiedzi na skargę – że "Co do zasady, jeżeli we wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca zawrze jedynie zapis, iż kryterium o określonym numerze jest spełnione, bez opisu jego spełnienia w treści wniosku, IOK (Instytucja Organizująca Konkurs – dopisek Sądu) uzna kryterium za niespełnione, a także warunek do uzupełnienia/poprawienia kryterium za niespełniony.". Wbrew sugestii zawartej w odpowiedzi na skargę, takiej sytuacji Sąd nie stwierdził. Sąd wskazuje, że w regulaminie konkursu, w opisie kryterium dostępu nr [...] napisano, że "Beneficjent zapewni wykorzystanie niestandardowych metod docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników (we wniosku o dofinansowanie zawarty został opis sposobu dotarcia do osób wymagających wsparcia)". W uzasadnieniu tego kryterium zapisano, że "Z uwagi na szczególną sytuację wskazanej w kryteriach grupy docelowej, beneficjent powinien przedstawić opis metod rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, które zostaną zastosowane podczas realizacji projektu (sposób rekrutacji będzie jednym z elementów podlegających kontroli projektu na miejscu). Przykładowe sposoby rekrutacji i docierania do osób należących do grupy docelowej zostaną przedstawione w regulaminie konkursu. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny merytorycznej na podstawie treści wniosku.". W regulaminie konkursu wskazano następujące zasady oceny spełnienia kryterium i możliwy zakres do uzupełnienia/poprawienia: "- brak wskazania we wniosku o dofinansowanie co najmniej trzech niestandardowych metod rekrutacji z zał. 11 do Regulaminu konkursu, zgodnie z warunkiem wskazanym powyżej, będzie skutkować niespełnieniem kryterium i odrzuceniem projektu; - opis sposobów rekrutacji nie musi być literalnie tożsamy z załącznikiem nr [...] do Regulaminu; nieścisłości będą mogły zostać poprawione na etapie negocjacji; - szczegółowa zasadność i opis wybranych niestandardowych metod rekrutacji, będzie podlegać ocenie w oparciu o kryteria merytoryczne punktowe i w odpowiednim zakresie będzie mógł podlegać negocjacjom; - powyższe WARUNKI DO SPEŁNIENIA KRYTERIUM stanowią minimalny zakres pozwalający stwierdzić spełnienie niniejszego kryterium dostępu; w zależności od specyfiki danego projektu może być niezbędne zawarcie dodatkowych informacji/zapisów we wniosku o dofinansowanie, co będzie stanowić przedmiot negocjacji niniejszego projektu." Sąd zgadza się z konkluzją skargi, że z zacytowanych fragmentów regulaminu wynika, że tylko w przypadku niewskazania trzech niestandardowych metod rekrutacji przedmiotowe kryterium uznaje się za niewypełnione. W pozostałym zakresie informacje czy opisy dotyczące metod rekrutacji mogły zostać uzupełnione/poprawione na etapie negocjacji. Analizując kwestię, czy skarżący wskazał we wniosku co najmniej trzy niestandardowe metody docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, Sąd podziela argument skargi dotyczący nieścisłości w treści regulaminu konkursu. W uzasadnieniu kryterium dostępu nr [...] napisano, że przykładowe sposoby rekrutacji i docierania do osób należących do grupy docelowej zostaną przedstawione w regulaminie konkursu, podczas gdy warunkiem do spełnienia kryterium uczyniono wskazanie (wypunktowanie) co najmniej trzech metod zawartych w materiale stanowiącym załącznik nr [...] do regulaminu konkursu. Skarżący słusznie napisał, że nie jest do końca jasne, czy we wniosku można było wskazać własne, niestandardowe metody/sposoby rekrutacji, traktując jedynie jako przykłady metody wymienione w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu, czy należało wprost skopiować co najmniej trzy metody z załącznika do regulaminu konkursu. Taka nieścisłość nie powinna się znajdować w regulaminie. Sąd podzielił twierdzenia skargi co do metod rekrutacji wymienionych we wniosku, co skutkowało uwzględnieniem skargi. Skarżący słusznie napisał w skardze, że we wniosku, w punkcie 3.2. "Grupy docelowe", w rubryce "opisz, w jaki sposób zrekrutujesz uczestników projektu, w tym jakimi kryteriami posłużysz się rekrutując ich, uwzględniając podział kobiety/mężczyźni i kwestię zapewnienia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami" (k. 50v i nast. akt sądowych) wymienił następujące niestandardowe metody rekrutacji: 1. spotkania informacyjne w instytucjach rynku pracy, szkołach, organizacjach pozarządowych ("NGO"), instytucjach pomocy społecznej z obszaru realizacji projektu, 2. udział specjalisty do spraw rekrutacji w targach pracy, wydarzenia kulturalnych i sportowych, 3. angażowanie uczestników projektu i lokalnych liderów, 4. plakaty, ulotki, emailing, prasę, stronę internetową wnioskodawcy dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych. Skarżący we wniosku zobowiązał się do zapewnienia tłumacza języka migowego lub asystenta osób niepełnosprawnych, zapewnienia materiałów szkoleniowych dostępnych dla osób niepełnosprawnych i neutralnych ze względu na płeć, a także używania języka prostego, nowoczesnego i przyjaznego dla osób młodych. Biuro rekrutacyjne byłoby dostosowane dla osób niepełnosprawnych. W razie konieczności, już w trakcie realizowania projektu, wnioskodawca zadeklarował włączenie się innego personelu wnioskodawcy, poszerzenie kanałów informacyjnych (radio, inne tytułu prasowe), a także nawiązanie współpracy z kolejnymi instytucjami, wymieniając organizacje pozarządowe ("NGO") oraz organizacje społeczne. Sąd podziela argument skargi, że z uwagi na ograniczoną ilość znaków mogących zostać użytych do wypisania wniosku o dofinansowanie projektu, skarżący nie przepisał z załącznika do regulaminu pełnych opisów poszczególnych metod, a posłużył się opisami pozwalającymi na ich identyfikację. Co istotne, z regulaminu konkursu nie wynika, żeby konieczne było skopiowanie, z załącznika do wniosku, pełnych opisów poszczególnych metod. Byłoby to zresztą utrudnione, z uwagi na charakter załącznika nr [...] do regulaminu konkursu: pełnego szczegółów opracowania sporządzonego w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, na podstawie publikacji dotyczących sytuacji osób młodych oraz w oparciu o analizę rekomendacji w zakresie wspierania osób młodych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy (tzw. osoby z katergorii NEET tj. osoby w wieku od 15 do 29 które nie pracują, nie kształcą się i nie szkolą się). Marginalnie Sąd zaznacza, że nie podziela argumentu odpowiedzi na skargę, jakoby zastosowane w powyższym fragmencie wniosku skróty własne skarżącego sprawiały, że tekst jest w części niezrozumiały. Mając na uwadze, że z regulaminu konkursu nie wynika, żeby konieczne było skopiowanie, z załącznika do wniosku, pełnych opisów poszczególnych metod, skarżący słusznie wskazuje, że powtórzone w skardze niestandardowe metody rekrutacji, zawarte we wniosku w punkcie 3.2., odpowiadają sposobom docierania do osób młodych, opisanym w załączniku do regulaminu, w podpunktach do punktu IV. Będą to, kolejno: (1.) aktywne działania w miejscach, w których gromadzi się młodzież; współpraca ze szkołami; podjęcie bezpośredniej współpracy z podmiotami takimi jak: organizacje pozarządowe zrzeszające osoby młode, OHP, OPS, PCPR, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, organizacje harcerskie, zgromadzenia działające przy kościołach, parafiach i związkach wyznaniowych, organizacje charytatywne, w tym PCK, banki żywności, fundacje i inne organizacje zajmujące się wsparciem osób z niepełnosprawnościami, (2) prowadzenie stoisk informacyjnych na targach pracy, festiwalach kulturalnych, wydarzeniach sportowych oraz przedstawianie pozytywnych stron udziału w projekcie; aktywne działania w miejscach, w których gromadzi się młodzież, (3.) działania realizowane poprzez "ambasadorów" projektów podczas eventów lub praca "street workerów", przy czym młodzi ambasadorzy w ramach swoich działań powinni zachęcać osoby z grupy NEET do "otworzenia się na świat", skorzystanie z tradycyjnej formy kontaktu jaką są ogłoszenia w radiu, ulotki, banery oraz plakaty, które poinformują o spotkaniu informacyjnym w danym miejscu, (4.) skorzystanie z tradycyjnej formy kontaktu jaką są ogłoszenia w radiu, ulotki, banery oraz plakaty, które poinformują o spotkaniu informacyjnym w danym miejscu). Podkreślić należy ,że w karcie oceny projektów w opisie kryterium nr [...] podniesiono że wnioskodawca nie wskazał (nie wypunktował) co najmniej 3 niestandardowych metod rekrutacji zawartych w załączniku 11 do regulaminu konkursu. Odnośnie tej części wniosku Regulamin stanowi ,że należy wskazać (wypunktowane) co najmniej 3 metody zawarte w materiale stanowiącym załącznik Nr [...]. Istotnie są one w nim wypunktowane , a skarżący we wniosku w pkt 3.2 je wskazał ( wymienił, powyliczał) i opisał - zgodnie z warunkami do spełnienia kryterium. W ocenie sądu rozróżnienie tych pojęć i w konsekwencji uznanie, że beneficjent ich nie wskazał, bo nie wypunktował bądź błędnie wskazał przez niewypunktowanie narusza nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Wybór projektu powinien być przeprowadzony zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny ,a w ocenie sądu przy ocenie kryterium Nr [...] tych reguł zabrakło. Z powodów opisanych wyżej Sąd stwierdza, że ocena wniosku w części dotyczącej spełnienia kryterium dostępu nr [...], nie została przeprowadzona rzetelnie. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej – orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej, uwzględniając wpis ([...] zł), opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej ([...] zł).