III SA/Po 174/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-24
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w przypadku wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, który może być interpretowany jako żądanie odszkodowania, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, czy też może zwrócić podanie jako należące do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania, ma obowiązek dokładnego ustalenia treści żądania strony. W przypadku wątpliwości co do przedmiotu wniosku, organ powinien podjąć czynności wyjaśniające. Nie może samodzielnie uznać, że żądanie dotyczy wyłącznie kwestii należącej do właściwości sądu powszechnego, ignorując jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, który powinien zostać rozpoznany.Stan faktyczny
D.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji zezwalającej kopalni na wejście w posiadanie jego gruntu i wykonanie kanału odwadniającego, wskazując na niewypłacone odszkodowanie. Burmistrz zwrócił podanie, uznając sprawę za należącą do właściwości sądu powszechnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. D.W. złożył skargę do WSA, który uznał, że organy nieprawidłowo zakwalifikowały sprawę i nie rozpoznały wniosku o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. oraz zasądził zwrot kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Katarzyna Wolna-Kubicka ( spr.) Protokolant: ref. staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie o odszkodowanie I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] roku nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz adw. E. I. kwotę [...],- ([...] w tym 22% podatku VAT) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Wnioskiem z dnia 21 marca 2005r D.W. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy w K. o "wznowienie zawieszonego postępowania w sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] Nr [...] zezwalającej Kopalni Węgla Brunatnego "A" na wejście w posiadanie działki gruntu położonego w K. ul. [...] nr geodezyjny [...] oraz wykonanie kanału odwadniającego teren odkrywki kopalni węgla brunatnego "B" . W uzasadnieniu wniosku D.W. podniósł m .inn, iż decyzją tą zobowiązano Kopalnię Węgla Brunatnego "A" do wypłacenia właścicielowi odszkodowania za szkody i straty jakie w/w kopalnia wyrządzi poprzez zajęcie nieruchomości. Kopalnia do dnia dzisiejszego nie wypłaciła mu należnego odszkodowania, wobec czego sprawa nie została zakończona, stąd jego zdaniem uzasadniony jest wniosek o wznowienie postępowania. Jako podstawę prawną swojego wniosku wskazał przepis art. 145 par 1 ust. 4 kpa .
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy w K. na podst. art. 66 par 3 kpa zwrócił D D.W. jego wniosek, stwierdzając, że skoro podanie dotyczy wypłaty odszkodowania, to w sprawie tej właściwy jest sąd powszechny.
Na postanowienie to D.W. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie i zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy w K. do wznowienia na podst. art. 145 kpa postępowania wg. decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] , które nie zostało zakończone z przyczyn leżących po stronie organu. Zdaniem D.W. skoro została wydana decyzja administracyjna na podstawie której kopalnia weszła w posiadanie jego gruntu i działaniem swym wyrządziła mu szkodę to organ administracji zobowiązany jest do powołania rzeczoznawcy celem wyliczenia należnego odszkodowania. W piśmie z dnia 30.05.2005r do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podniósł dodatkowo , że dopóki kopalnia nie zapłaci mu odszkodowania to za szkodę odpowiadają solidarnie Kopalnia Węgla Brunatnego " A" i Burmistrz Miasta i Gminy w K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] NR [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. Organ ten na posiedzeniu w dniu [...] ustalił, że przedmiotem wniosku D.W. jest odszkodowanie za szkody spowodowane wejściem kopalni na grunt skarżącego, wobec czego właściwym do rozpoznania jego żądania jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Burmistrz Miasta i Gminy K. upoważniony był więc do zwrotu D.W. złożonego wniosku.
D.W. wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i powołując się na argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W sprawie niniejszej organ I instancji, w oderwaniu od treści wniosku o wznowienie postępowania – zakwalifikował niniejszą sprawę jako sprawę o odszkodowanie należącą do właściwości sądu powszechnego, mimo iż z pisma skarżącego wszczynającego postępowanie administracyjne wynikało, iż wnioskodawca oczekuje wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] o czym świadczy powołany przez niego przepis art. 145 par 1 ust. 4 kpa.
Mimo mogących powstać wątpliwości dotyczących żądania wnioskodawcy organy administracji nie podjęły jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, samodzielnie uznając, że żądanie wnioskodawcy dotyczy jedynie odszkodowania , nie ustosunkowując się w żaden sposób do wniosku D.W. o wznowienie postępowania. Skoro zaś skarżący złożył taki wniosek to organy winny go rozpoznać, nawet mimo tego, że nie zasługiwałby on na uwzględnienie. Wobec czego należało uznać, że przyjęty tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy i wydane postanowienia nierozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji jako wydane z istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 kpa. O niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podst. art. 200 p.p.s.a.
/-/ K. Wolna-Kubicka /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska
D.W.d.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło