III SA/Po 1744/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-03-03

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli nie udokumentuje swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna wnosząca skargę na decyzję w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z opłat sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., co oznacza całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu bez względu na sytuację materialną strony. Natomiast w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, strona musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Brak współpracy strony z sądem i nieudokumentowanie sytuacji majątkowej pomimo wezwania skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Skarżący podał, że jest bezdomny, bezrobotny i nie posiada majątku. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak wezwanie nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 marca 2015 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2014 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek w części dotyczącej składek za ubezpieczonych niebędących jednocześnie płatnikami składek; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący A. R. wystąpił z zażądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - p.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie. Aktualna pozostaje ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W uzasadnieniu żądania Wnioskodawca podał, że jest bezdomnym i bezrobotny. Nie posiada żadnego majątku. W rubryce dochód miesięczny brutto wpisał "brak". Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło wątpliwości. W tym zakresie wskazać należy, ze już w treści wniosku o prawo pomocy Wnioskodawca wskazał adres zamieszkania oraz inny adres do korespondencji. Pisma kierowane do Skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz w toku postępowania sądowoadministracyjnego podejmują dorośli domownicy. Z akt administracyjnych wynika, że pod adresem wskazanym jako adres zamieszkania Wnioskodawca w przeszłości prowadził Autokomis. Pismem z dnia 27 stycznia 2014 roku Skarżący został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz udokumentowanie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za okres od 01 stycznia 2014 roku – w tym także źródeł i wysokości przychodów osiąganych przez domowników, - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego poprzez przedłożenie rachunków i faktur za trzy ostatnie miesiące, - udokumentowanie kosztów utrzymania oraz tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami wskazanymi w treści wniosku, jako adres zamieszkania oraz adres do korespondencji. Wezwanie nie zostało wykonane. Brak współpracy ze strony skarżącego skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyjęcia stanowiska, że uiszczenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej Skarżącego w taki sposób, iż nie będzie on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e, art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło