III SA/Po 175/12

Dnia 20 czerwca 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2011 roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący M. Cz., po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że wniosek dotyczy sprawy o wysokim stopniu skomplikowania merytorycznego, gdzie zachodzi podejrzenie niezgodności przepisów z Konstytucją. Wnioskodawca zaznaczył, że w wypadku pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia faktycznie uzyska niewielkie przysporzenie, a wydatki z jego osobistego majątku będą znaczące (wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 1.340zł). Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na ich utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci. Do wnioskodawcy i jego małżonki należą: dom o pow. 150mkw., mieszkanie o pow. 37,3mkw. oraz nieruchomość rolna o pow. 0,57ha. Ponadto żona wnioskodawcy posiada udział o wielkości 1/6 w lokalu mieszkalnym. Skarżący posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, których wartości nie potrafi oszacować. Zgodnie z internetową bazą danych Wnioskodawca pełni funkcję prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. (kapitał zakładowy spółki wynosi 904.500zł). Wnioskodawca zgromadził na rachunku bankowym oszczędności w wysokości 20.000zł. Skarżący jest zadłużony z tytułu kredytu na zakup nieruchomości (do spłaty pozostało 20.000zł, rata miesięczna 850zł). Miesięczny stały dochód rodziny wynosi 6.150zł (2.500zł – wynagrodzenie za pracę Wnioskodawcy, 3.200zł – wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy, 450zł – czynsz z wynajmu mieszkania). Ewentualne dalsze koszty sądowe to 100zł – opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz 100zł - wpis od skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, - w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy została ustanowiona dla ludzi najuboższych, którzy nie posiadają stałych dochodów, czy majątku. Strona ubiegająca się o wsparcie w ramach prawa pomocy, a przy tym posiadająca stałe dochody i zgromadzony majątek, powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Tylko wówczas uzasadnione jest twierdzenie, że koszty sądowe ograniczają realizację prawa do sądu. Skarżący posiada stałe dochody. Deklarowany miesięczny stały dochód rodziny przewyższa całkowite koszty sądowe związane z rozpoznaniem skargi kasacyjnej oraz ciężarem wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Z kolei Wnioskodawca nie wykazał, że koszty utrzymania koniecznego jego rodziny w całości wyczerpują deklarowane dochody. Założenie przeciwne uzasadnia zdolność do gromadzenia oszczędności. Skarżący posiada znaczny majątek (nieruchomości, udziały w spółce oraz zgromadził oszczędności). Na dzień złożenia wniosku dysponuje oszczędnościami w wysokości 20.000zł. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że uiszczenie kwoty 100zł wpisu od skargi kasacyjnej, czy też kwoty 200zł tytułem pozostałych kosztów sądowych, a także poniesienie ciężaru wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Uwzględnienie żądania w sytuacji majątkowej i rodzinnej Wnioskodawcy prowadziłoby do naruszenia zasady równoważnego traktowania powinności finansowych ze skutkiem uwolnienia zgromadzonych oszczędności od przeznaczenia na koszty sądowe. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku, wyjaśnić należy, że warunkiem objęcia dobrodziejstwem prawa pomocy jest brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania lub brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast, kalkulowana przez Skarżącego, opłacalność dalszego prowadzenia sporu sądowego jest czynnikiem indyferentnym z punktu widzenia oceny zasadności wniosku o prawo pomocy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.