III SA/Po 177/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006r. sprawy ze skargi W. i G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych – Olszanowska /-/W. Długaszewska Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Miast i Gminy M. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu decyzji z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] Nr [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...], położone w K. zostało wszczęte na wniosek G. M. Objęta tym postępowaniem decyzja wydana została na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( D.U. Nr 22 poz. 99 ze zm. ), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, rozgraniczania i podziału nieruchomości ( Dz.U. Nr 47, poz. 238 ) i art. 104 kpa. Postępowanie toczyło się na wniosek W. K., właściciela działki nr [...]. Po uzyskaniu przez W. K. pozytywnej opinii co do możliwości podziału i sposobu podziału nieruchomości określonych we wstępnym projekcie podziału, uprawniony geodeta sporządził projekt podziału działek nr [...], [...] i [...] położonych w K. i przedłożył go Naczelnikowi Miasta i Gminy w M. do zatwierdzenia. Z analizy przepisów art. 12 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz 15 ust. 1 i § 16 ust. Cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyprowadziło wniosek, że do wszczęcia postępowania o podział nieruchomości uprawnieni są tylko właściciele, użytkownicy wieczyści i inne podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, bowiem tylko te osoby mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Zatwierdzenie zatem projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej w K., na wniosek osoby nie mającej uprawnień do złożenia wniosku o jej podział, w ocenie SKO, rażąco narusza przepisy art. 12 ust. 1 i 3 cyt. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz wymienionego wyżej rozporządzenia. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności tak wydanej decyzji na podstawie art. 156 ust. 1 pkt 2 kpa. Wobec stwierdzenia, że podział nieruchomości był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stwierdzono nieważność decyzji tylko w części dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył W. K. Podkreślił, że nigdy nie występował z wnioskiem o podział działki nr [...] a jedynie pismem z dnia [...] zwracał się o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału działki nr [...]. Decyzję o oddaniu części działki nr [...] na urządzenie drogi, podjął wspólnie z I. S., ówczesną właścicielką działki nr [...]. Podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] tylko w części dotyczącej działki nr [...] jest dla niego krzywdzące, bowiem w wyniku tak wydanej decyzji G. M. stanie się ponownie właścicielką części drogi, zaś odwołujący się zostanie drogi pozbawiony "jego części drogi". Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję i przedstawiło następujące uzasadnienie zajętego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono, aby uprawniona osoba wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania o podział działki nr [...]. Gdyby nawet właściciele działek uzgodnili wydzielenie wspólnego dojazdu z działek nr [...] i [...] do zabudowań i poinformowali o tym geodetę, który następnie opracował wstępny projekt podziału nieruchomości, to i tak organ zatwierdzający ten projekt podziału nie miał prawa prowadzić postępowania i wydawać decyzji bez wniosków stron. W stosunku do działki nr [...] postępowanie podziałowe zostało wszczęte na wniosek właściciela W. K. z [...]. Natomiast co do działki [...] brak jest wniosku jej właściciela. Tym samym decyzja z [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w ocenie Kolegium, rażąco narusza przepisy art. 12 ust. 1 i 3 cyt. ustawy w związku z art. 61 § 1 i 2 kpa. Wskazane przepisy nie zostały zaś naruszone odnośnie zatwierdzenia podziału działki nr [...]. Ze skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpili W. i G. K. Wnieśli o uchylenie tej decyzji a ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...] w całości. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w 1987 roku skarżący oraz I. i M. małż. S. podjęli decyzję o przekazaniu Gminie części swoich działek nr [...] i [...] na drogę dojazdową do obu posesji. Intencją stron było wówczas utworzenie drogi dostępnej dla wszystkich i uniknięcie w przyszłości sporów dotyczących dojazdu do posesji. Zarówno skarżący jak i ówczesna właścicielka I. S., nie składali na piśmie wniosku o wszczęcie postępowania o podział nieruchomości i wydzielenie drogi. Uczynili to ustnie. W czasie trwania postępowania podziałowego I. S. przekazała należącą do niej nieruchomość córce G. S. (później M.). Powołując się na przepis art. 63 § 1 kpa skarżący wskazali, że "podania (żądania) mogą być wnoszone ... także ustnie". Podnieśli też, że właściciele wszystkich objętych decyzją o podziale nieruchomości, poprzez czynności faktyczne akceptowali podział. Wyjaśnili, że zarówno skarżący, jak i poprzednicy prawni G. M. tj. malż. S. nie składali wniosku o podział nieruchomości na piśmie. Stwierdzili, że nie można też uznać za taki wniosek na piśmie, prośby skarżących o zaopiniowanie projektu podziału, co czyni Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących, stwierdzenie nieważności decyzji tylko w części i wyłonienie drogi gminnej jedynie z działki nr [...] spowodowałoby sytuację, w której część pozostawiona we własności gminy nie spełniałaby warunków drogi. Byłby to bowiem zwężający się klin, otoczony ze wszystkich stron własnością prywatną i nie dochodzący do głównej drogi wiejskiej. Skutkowałoby to całkowitym brakiem możliwości poprowadzenia drogi dojazdowej do posesji skarżących. Skarżący przyznali że w trakcie postępowania o podział nieruchomości nastąpiła zmiana właściciela działki nr [...] i obecna właścicielka G. M. nie brała udziału w tym postępowaniu. Zdaniem skarżących, to ona winna zawiadomić organ administracji o nabyciu własności działki nr [...]. Ponadto czynności jakie podejmowała po wytyczeniu drogi i odbiór decyzji przez dorosłego domownika (wspólnie zamieszkującą matkę), świadczą, zdaniem skarżących, że znała treść decyzji i godziła się z nią przez 16 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, wszczęte zostało na wniosek G. M. z dnia [...], z którego wynikało żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...] nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działek nr [...], [...] i [...], położonych w K. Stwierdzając nieważność powyższej decyzji jedynie w części dotyczącej podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nie wypowiadając się co do wniosku obejmującego pozostałe działki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie orzekło o całości żądania objętego tym wnioskiem. Z uzasadnienia decyzji zdaje się wynikać, że jest to rozstrzygnięcie kompletne a decyzja jest decyzją całkowitą mimo, że dotyczy tylko jednej z działek wymienionych we wniosku wszczynającym postępowanie. Zgodnie z art. 104 § 2 kpa " Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji ". Skoro więc wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. dotyczy całości tej decyzji a rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], obejmuje jedynie działkę nr [...], stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja z [...], wydane zostały z naruszeniem art. 104 § 2 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przesłanką, która stanowiła podstawę stwierdzenia jej nieważności, był brak wniosku uprawnionej osoby o dokonanie podziału działki nr [...]. W świetle stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, że odnośnie działki nr [...] wnioskiem takim było pismo z dnia [...] września 1987 roku, za zasadny należy uznać zarzut skarżących, iż odnośnie tej działki wnioskiem o jej podział, Naczelnik Miasta i Gminy w M. również nie dysponował. Wskazane pismo zawiera bowiem jedynie prośbę "o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału ... nieruchomości stanowiącej działkę [...] położoną w K.". Z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że odpowiedzią na wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] roku jest pismo Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...], informujące o możliwości podziału nieruchomości w sposób przedstawiony we wstępnym projekcie podziału sporządzonym [...] przez geodetę A. J. Akta te zawierają też pismo geodety A. J. z dnia [...] listopada 1987 roku, z wnioskiem " ...o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działek [...], [...], [...] położonych w K.". W piśmie tym zawarto stwierdzenie, że " Przedmiotowy projekt podziału został wykonany zgodnie z wstępnym projektem podziału oraz opinią U.M.iG.M. M. Nr [...] z dnia [...]". Powyższe jednoznacznie wskazuje na zasadność zarzutów strony skarżącej, która podnosiła brak wniosku właścicieli pozostałych działek tj działek nr [...] i [...] o dokonanie ich podziału. Bowiem zarówno pismo skarżącego z dnia [...] nie było jednoznacznym wnioskiem o dokonanie podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], jak i wniosek o zatwierdzenie zaopiniowanego pozytywnie projektu podziału nie został podpisany przez właścicieli nieruchomości nim objętych. W świetle powyższego, brak było również przesłanek i podstaw do ograniczenia rozstrzygnięcia wyłącznie do działki nr [...]. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem także art. 156 § 1 pkt 2 kpa , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta nie zawiera nadto stanowiska organu odnoszącego się do postanowień art. 156 § 2 kpa stanowiącego, że "Nie stwierdza się nieważności decyzji.... gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Brak uzasadnienia co do skutków, jakie wywołała decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...] powoduje, że zaskarżona decyzja w tym zakresie uchyla się spod kontroli Sądu . Przytoczone wyżej wady zaskarżonej decyzji prowadzą do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 ppkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postanowiono w myśl art. 200 cyt. ustawy o ppsa, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w myśl art. 152 tej ustawy. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych – Olszanowska /-/W. Długaszewska