III SA/Po 1772/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-17

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ponieważ nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji finansowej i majątkowej za pomocą stosownych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie wnikliwej oceny jego zdolności do poniesienia tych kosztów. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie podatku akcyzowego i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę i postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu ... kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X na decyzja Dyrektora Izby Celnej w ... z dnia... października 2014 r. nr .... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci (syn w wieku piętnastu lat oraz córka w wieku dwudziestu dwóch lat). Środki pieniężne rodziny pochodzą z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy (... etatu, .... zł) oraz z przychodów córki Z z tytułu działalności gospodarczej (.... zł brutto miesięcznie). Rodzina zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej budynkiem o powierzchni ... m kw. Do wniosku załączony został odpis treści księgi wieczystej, z którego wynika, że wskazana nieruchomości jest obciążona licznymi hipotekami przymusowymi na rzecz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w ..., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w .... oraz Dyrektora Izby Celnej w ... Skarżący nie uzupełnił, na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2015 r., jego oświadczenia majątkowego. Postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 9 marca 2015 r., stanowiącym sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego skarżący podkreślił, że okoliczności wskazane w zaskarżonym postanowieniu nie mają związku z wnioskiem pozwanego (np. fakt posiadania przez jego córkę udziałów w spółce handlowego). Zdaniem strony, poza wskazaniem tych faktów referendarz w żaden sposób nie uzasadnił, jaki wpływ te okoliczności mają na sytuację prawną skarżącego. Według wnioskodawcy, w niniejszej sprawie chroni on swój zasadny interes, a koszty sądowe z pewnością nie powinny stanowić bariery dla dochodzenia słusznych praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Rolą sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił rzetelnie – za pomocą stosownych dokumentów, wskazanych w zarządzeniu referendarza z dnia 23 stycznia 2015 r. – swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy z dnia 15 grudnia 2014 r., zawarte na urzędowym formularzu, nie odpowiada wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego oraz przedstawione przez niego wraz ze skargą dokumenty nie zawierały pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności skarżącego do poniesienia przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z tym, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z tego względu, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło