III SA/Po 1797/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r., którą określono zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2009 r., w łącznej wysokości [...] zł. W petitum skargi strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek ten uzasadniony jest sytuacją finansową skarżącego, która wynika z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wszczęcie egzekucji spowoduje całkowite sparaliżowanie finansów skarżącego i pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ustalona decyzją kwota jest dla skarżącego nieadekwatna do jego majątku i ma charakter abstrakcyjny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, na który w powyższym zakresie powołał się skarżący, zostało podane, iż firma X pomimo uzyskania w pierwszym kwartale dochodu w wysokości [...] zł brutto, w następnych miesiącach utraciła płynność finansową. Powodem było to, że klienci zaczęli regularnie spóźniać się z płatnościami. Skarżący podniósł jednocześnie, że od maja 2014 r. zaprzestał sprzedaży ze względu na brak środków finansowych na zakup paliwa, co równało się z brakiem przychodów. Cały uzyskany dochód firma musiała przeznaczyć na spłatę zobowiązań oraz kredytu na rachunku bieżącym. Od dnia [...] października 2014 r. skarżący został zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem [...] zł brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd może - na wniosek skarżącego - wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w powyższym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedną z przesłanek stanowiących podstawę dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, co oznacza możliwość wystąpienia takiej szkody, zarówno majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei o drugiej z przesłanek, a więc o trudnych do odwrócenia skutkach, mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych następstw zaskarżonego aktu lub czynności, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy przy tym zauważyć, że o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności Sąd orzeka na wniosek skarżącego, przez co to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia tego wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie tej ochrony należy do strony postępowania, która winna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia jednej z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, CBOSA). Złożony wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, nadto przedstawione na jego potrzeby okoliczności faktyczne nie zostały przez skarżącego w żaden sposób uprawdopodobnione. Podniesienia w tym miejscu wymaga, że skarżący nawet nie wskazał czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też trudne do odwrócenia skutki. Skarżący ograniczył się w tym względzie do stwierdzenia, że wszczęcie egzekucji całkowicie sparaliżuje jego finanse oraz pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie wywodząc z tych twierdzeń którejś z przesłanek ujętych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, który wynika z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji majątkowej strony skarżącej, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja majątkowa skarżącego mogła mieć ewentualny wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie stanowi jednakże wystarczającej okoliczności do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Warto bowiem podkreślić, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Nadto wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a w świetle art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 173/14, CBOSA). Ponadto, jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek szczegółowego opisania jego sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Użyte do opisu przesłanek pojęcia nieostre, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji wnioskodawcy, a gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Zatem w celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie decyzji jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II FZ 683/13, CBOSA). Tymczasem skarżący przedstawiając pewne okoliczności faktyczne (utrata płynności majątkowej, zaprzestanie sprzedaży, zatrudnienie na umowę o pracę z wynagrodzeniem [...] zł brutto) na potrzeby prawa pomocy, które mają prezentować sytuację majątkową skarżącego także na potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w żaden sposób okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Mało tego skarżący w reakcji na wezwanie tutejszego Sądu wystosowane na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy o uzupełnienie złożonego oświadczenia majątkowego - poprzez m.in. 1) przedłożenie spisu posiadanych składników majątkowych, 2) przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągami, 3) wskazanie czyją własność stanowią nieruchomości położone pod adresem [...], 4) wyjaśnienie i udokumentowanie czy skarżący posiada udziały (akcje) w podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, 5) przedłożenie kserokopii umowy o pracę - wycofał wniosek o prawo pomocy, uiszczając należny wpis. Powyższe powoduje, że sytuacja majątkowa, na którą powołuje się skarżący nie tylko traci na wiarygodności lecz nadto obrazuje się jako niepełna, nie przedstawiająca wszelkich istotnych w tym względzie okoliczności faktycznych. W tym stanie rzeczy brak było możliwości ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem skarżącego środka ochrony tymczasowej, o którym stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.