III SA/Po 18/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Ławniczak Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie art. 93 ust. 1-3, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25, poz. 130) po rozpatrzeniu wniosku [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w Rożnowie, o powierzchni 6,1528 ha (k. 16-17 akt administracyjnych). Burmistrz pismem z dnia 20 października 2004 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Wskazał, iż z planu zagospodarowania przestrzennego (§ 3 ust. 2 lit. b) wynika, że teren oznaczony w planie jako 1ZO, 2LM, 3LM, 4D przeznaczony został pod drogi wewnętrzne. Tymczasem działki 91/20, 91/21, 91/41 i 91/66 oznaczone w planie w części graficznej jako 1ZO, 2LM, 3D i 3LM, wydzielono pod drogi gminne. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym z wyłączeniem dróg wewnętrznych. W sprawie występuje więc brak zgodności decyzji zatwierdzającej projekt podziału z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym decyzja zatwierdzająca projekt podziału w części dotyczącej tych działek wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdziło nieważność orzeczenia. W uzasadnieniu wskazano, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Z § 3 ust. 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej nr XXIX/274/2000 z 30 sierpnia 2000 r. wynika, że tereny przeznaczone pod drogi wewnętrzne oznaczone są symbolem 1ZO, 2LM, 3LM, 4D. W kwestionowanej decyzji drogi te określono jako gminne. Podział działki nr 91/1 jest zatem niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, co przesądza o nieważności decyzji z dnia [...]. (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, orzekając na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, orzeczeniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję własną. J.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny wyrokiem z [...] uchylił obie decyzje SKO. W wytycznych co do dalszego postępowania, Sąd wskazał, iż zwrócić należy uwagę na utrwalony pogląd o dopuszczalności stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej (por. uzasadnienie uchwały NSA z 23 lutego 1998 r. publ. ONSA 1998 Nr 2 poz. 40). Z treści żądania Burmistrza wynika, iż kwestionuje tą część decyzji, która dotyczy przeznaczenia działek na poszerzenie drogi gminnej, względnie przeznaczenia pod projektowane ulice jako drogi publiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza w części dotyczącej przeznaczenia ww. działek na poszerzenie drogi gminne oraz działek 91/21 i 91/41 przeznaczonych pod projektowane ulice, które z chwilą uprawomocnienia się decyzji przechodzą na własność Gminy, jako drogi publiczne. W uzasadnieniu wskazano, że w zatwierdzonym projekcie podziału działki Nr 91/21 oznaczono symbolem 2LM, Nr 91/41 symbolem 4D, Nr 91/66 symbolem 3LM, Nr 91/20 symbolem I ZO. Zgodnie z art. 93 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Mając to na uwadze, SKO uznało, że decyzja Burmistrza w części określającej przeznaczenie ww. działek pod drogi publiczne – gminne jest nieważna i została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Następnie SKO decyzją z dnia [...] r. orzekając na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Skargę do Sądu administracyjnego złożył J.S. zarzucając organom naruszenie przepisów prawa i wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji. Skarżący m.in. p[odnosi, iż naruszono art. 156 § 2 Kpa, bowiem stwierdzono nieważność częściową ostatecznej decyzji w sytuacji,, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne (k. 4-7 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Ponadto w sytuacji, gdy sprawa jest ponownie rozpatrywana należy także zauważyć, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną wcześniej w tej sprawie przez sąd. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ta ostatnia dyspozycja oznacza, że orzekające organy winny były bezwzględnie zastosować się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 28 marca 2006 r. (sygn. akt III SA/Po 731/05). Z drugiej strony, również skład Sądu orzekający obecnie w sprawie ze skargi na decyzję SKO jest związany stanowiskiem zawartym w tamtym wyroku, co oznacza obowiązek zweryfikowania wykonania wspomnianych zaleceń przez organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Mając na uwadze przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W wyroku z dnia [...] r. Sąd dopatrzył się naruszenia przez orzekający organ przepisów procesowych. W wytycznych powiedziano, że zaistniały okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, które to organ winien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Ponadto Sąd wskazał na pogląd o dopuszczalności stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej. Badając legalność ponownie wydanej decyzji, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zrealizowało w pełni wytyczne zawarte w wyroku [...] Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Z przepisów uchwały Rady Miejskiej nr XXIX/274/2000 z 30 sierpnia 2000 r. wynika, iż tereny przeznaczone pod drogi wewnętrzne oznaczone są symbolem 1ZO, 2LM, 3LM, 4D (§ 3 ust. 1 lit. b). Sporne działki, wyznaczone pod drogi to: nr 91/40 oznaczona symbolem 4D, nr 91/66 oznaczona symbolem 3LM, nr 91/21 oznaczona symbolem 2LM, nr 91/20 oznaczona symbolem I ZO. Jednakże w decyzji Burmistrza określono te drogi, jako drogi publiczne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4)drogi gminne. Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 omawianej ustawy). Pogląd ten jest zgodny z zaprezentowanym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r., sygn. OPK 28/02, gdzie stwierdzono, iż drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że skoro miejscowy plan nadaje wydzielonym działkom status dróg wewnętrznych, zaś decyzja Burmistrza określa je jako drogi publiczne, to ma rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż zapis decyzji w tej części jest niezgodny z przepisami prawa miejscowego. Rozwiązanie przyjęte w decyzji Burmistrza stanowi rażące naruszenie prawa miejscowego i zgodnie z wytycznymi zawartymi we wcześniejszym wyroku Sądu administracyjnego w Poznaniu skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia w tym zakresie. Ponadto, w ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za nieznajdujące podstaw należało uznać żądanie skarżącego przesłuchania autora projektu planu, wobec faktu prawidłowego uchwalenia i ogłoszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Nie była także przedmiotem postępowania organów dostępność nowych właścicieli do ich działek. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania, a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie; zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, na których organ nadzoru się oparł. Wobec tego, że organ prawidłowo wykonał zalecenia Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/ M. Ławniczak /-/T.M.Geremek /-/ B. Sokołowska T.M/.d