III SA/Po 18/16

Dnia 7 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości oddala skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej: "strona", "producent rolny") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2013 r. M. W. wystąpił o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Wnioskodawca zadeklarował realizację Pakietu 2. – Rolnictwo ekologiczne w wariancie: 2.3. – Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania), do którego wykazał działkę rolną D – łąka trwała o powierzchni 1,11 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...]; 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), do którego wykazał działki rolne A – jabłoń domowa o powierzchni 0,70 ha, B - jabłoń domowa o powierzchni 2,11 ha, a także C - jabłoń domowa o powierzchni 30,14 ha, położone na działkach ewidencyjnych odpowiednio nr [...], [...] oraz [...], województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do wariantu 2.10. wyniosła 32,95 ha. W dniach od [...] lipca 2013 r. oraz w dniu [...] września 2013 r. została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego w P. kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. W raporcie z czynności kontrolnych nr [...] między innymi stwierdzono następujące nieprawidłowości dotyczące wymogów realizacji wariantu 2.10.: – E2 – materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań. Nieprawidłowość tę stwierdzono na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorami B i C, – E6 – prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Nieprawidłowość stwierdzono na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorami B i C, – E7 – nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady). Nieprawidłowość stwierdzono na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorami A, B i C. Wnioskodawca w toku kontroli wyjaśnił, że ubytki oraz uszkodzenia drzewek jabłoni domowej wynikają z kradzieży, wandalizmu i strat spowodowanych przez dziką zwierzynę, a także, że powstałe ubytki zostaną uzupełnione na jesień 2013 roku. Ponadto dnia [...] listopada 2013 r. producent rolny złożył zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., ponownie rozpatrując sprawę, przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w ramach Pakietu 2. – Rolnictwo ekologiczne w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu: wariant 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) kwotę w wysokości 0,00 zł, wariant 2.3. – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) kwotę w wysokości [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że z uwagi na stwierdzone w toku kontroli na miejscu nieprawidłowości dla wariantu 2.10. na płatność zostały nałożone sankcje 100% powierzchni działek rolnych A, B i C. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej producent rolny, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej, zarzucił organowi I instancji naruszenie: 1) § 11 i § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez niewłaściwe naliczenie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, 2) art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak podania uzasadnienia prawnego i faktycznego dla nałożenia sankcji 100%, 3) art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie zastrzeżeń i wyjaśnień odwołującego, 4) art. 9 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia odwołujący zwrócił w szczególności uwagę na przyczyny stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, które w jego ocenie nie zostały przez organ ARiMR uwzględnione, a także wskazał, że nie tylko całe gospodarstwo zostało przez niego wykoszone, lecz także uzupełnił on ubytki w minimalnej obsadzie drzew. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P., utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podał, iż w związku z tym, że odwołujący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, podstawą prawną określającą warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w rozpoznawanej sprawie je to rozporządzenie. Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest zatem do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, określonych w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia (§ 4 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez odwołującego w 2013 roku wariantu 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), jest wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, a także utrzymywanie minimalnej obsady drzew (w przypadku uprawy jabłoni minimalna obsada drzew wynosi 125 sztuk/hektar). Jak wynika z raportu kontroli działkom rolnym A, B i C przypisano nieprawidłowości oznaczone symbolami E2 i E7, zaznaczając, że stwierdzona w trakcie kontroli obsada drzew - obejmująca drzewka o określonej, wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, a także drzewek żywych nie spełniających wymagań jakościowych – wyniosła: – 4 sztuki, na stwierdzonej powierzchni działki A wynoszącej 0,63 ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru, z uwzględnieniem granicy błędu do 5%, wynosi 75 sztuk drzewek, – 30 sztuk, na stwierdzonej powierzchni działki B wynoszącej 2,11 ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru, z uwzględnieniem granicy błędu do 5%, wynosi 251 sztuk drzewek, – 1058 sztuk, na stwierdzonej powierzchni działki C wynoszącej 29,79 ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru, z uwzględnieniem granicy błędu do 5%, wynosi 3538 sztuk drzewek. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie odwołującego ustaliła i udokumentowała stan faktyczny na dzień [...] lipca 2013 r. oraz na dzień [...] września 2013 r. Zdaniem tego organu bez wpływu na wynik postępowania pozostaje opisana przez odwołującego sytuacja mająca wpływ na niedotrzymanie minimalnej obsady w uprawie sadowniczej, jako że kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności odnoszą się do przypadków, w których nie jest wymagany zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta, co oznacza, że organ ARiMR obowiązany jest do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania – o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności, a nie w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Z kolei uzupełnienie obsady drzewek przez odwołującego powoduje, że odwołujący mógł ubiegać się o płatność rolnośrodowiskową w 2014 roku. Znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji wobec nie utrzymania minimalnej obsady drzew w wariancie 2.10. znalazła zastosowanie wysokość zmniejszenia wynosząca 100%, uzasadniająca rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności w ramach tego wariantu. W dalszej kolejności organ II instancji podał, że z ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych wynika, że na działce rolnej B i C, zagospodarowanych uprawą jabłoni, stwierdzono fakt nieprowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepsza wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, odpowiednio na powierzchni 2,11 ha (działka rolna B) i 26,51 ha (działka rolna C), co także doprowadziło do konieczności zmniejszenia o 100 % płatności rolnośrodowiskowej dla działek rolnych B i C w ramach pakietu 2. – Rolnictwo ekologiczne. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. podniósł przy tym, że z akt sprawy i sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że w dniu kontroli uprawa jabłoni była w nieodpowiednim stanie agrotechnicznym, gdzie rzędy, w których znajdowały się drzewka jabłoni, były silnie porośnięte chwastami. Roślinność zagłuszająca prowadzoną uprawę w znaczny sposób utrudniała, czy wręcz uniemożliwiała rozwój i rozrost tych drzewek. Na zdjęciach udokumentowano zaniedbane rzędy, silnie porośnięte roślinami i chwastami. Stan uprawy, w ocenie organu odwoławczego, nie potwierdza przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych w sposób prawidłowy, dzięki którym prowadzona uprawa winna składać się z rzędów zadbanych, oczyszczonych z trwałych chwastów, wśród których odnalezienie sadzonek, chociażby na podstawie dokumentacji fotograficznej, nie powinno stanowić problemu. Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę na to, że w przypadku działki rolnej C o powierzchni stwierdzonej 29,79 ha, jako powierzchnię niespełniającą powyższego wymogu wpisano 26,51 ha. Wynika to stąd, że na powierzchni 3,28 ha stwierdzono zachowanie odpowiedniego stanu fitosanitarnego roślin. W dniu [...] lipca 2013 r. stwierdzono rozpoczęcie wykonywania zabiegów koszenia międzyrzędzi, przez co jako powierzchnię niespełniającą omawianego wymogu wpisano powierzchnię niewykoszoną. W konsekwencji podczas kontroli przeprowadzonej dnia [...] lipca 2013 r. dla działki rolnej B oraz większej części działki rolnej C wskazano na niespełnienie wymogu zachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin. Na całej powierzchni działki rolnej B nie były wykonywane odpowiednie zabiegi agrotechniczne zapobiegające rozprzestrzenianiu się chwastów. W rejestrze widnieje zapis dotyczący koszenia międzyrzędzi ale nie jest on uzupełniony o datę jego wykonania. Podczas drugiego etapu kontroli przeprowadzonej dnia [...] września 2013 r. stwierdzono, że na działce wykonano ów zabieg. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu producent rolny wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L., zarzucając naruszenie: 1) § 11 i § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez niewłaściwe naliczenie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, 2) art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak podania uzasadnienia prawnego i faktycznego dla nałożenia sankcji 100%, 3) art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie zastrzeżeń i wyjaśnień skarżącego, 4) art. 9 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie, 5) art. 6, art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, 6) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny mając na uwadze wskazania organu II instancji, 7) art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, 8) art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że organ ARiMR dokonując ustaleń faktycznych powinien wyjaśnić rzeczywisty obszar użytkowany przez producenta rolnego, a więc zweryfikować obszar zatwierdzony w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu, jak również uwzględnić pismo skarżącego z dnia [...] maja 2014 r., w którym wyjaśnia on przyczyny zaistniałych w gospodarstwie rolnym nieprawidłowości. Skarżący podniósł bowiem, że utrzymanie porostu traw na terenie sadu jest zgodne z kulturą sadowniczą, pełniąc funkcję ochronną. Późniejsze wykaszanie traw spowodowane zostało silnymi opadami deszczu uniemożliwiającymi wjazd ciężkim sprzętem rolniczym. Jednakże do dnia [...] lipca 2013 r. całe gospodarstwo zostało wykoszone, czego organ ARiMR nie uwzględnił. Skarżący nie może zatem zgodzić się z zarzutem, że gospodarstwo rolne jest prowadzone niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, a także że stan fitosanitarny jest nienależyty. Odnośnie zaś nieutrzymania minimalnej obsady drzew, skarżący wyjaśnił przyczyny tego stanu rzeczy, które były od niego niezależne, a mimo to nie zostały wzięte pod uwagę przez organ. Szkody zostały spowodowane aktywnością dzikiej zwierzyny, która codziennie żeruje na terenie gospodarstwa skarżącego. Kolejnym czynnikiem są kradzieże dosadzanych drzewek. Skarżący zarzucił także nie wyjaśnienie na jakiej podstawie inspektor stwierdził, że część drzewek jest martwa. Organ powołuje się tylko i wyłącznie na brak liści, nie wskazał natomiast informacji co do pąków liściowych, które powodują, że drzewa winny być uznane za żywe. Skarżący podniósł także, że dosadzanie drzewek powinno odbywać się jesienią lub wiosną, a nadto na każde sadzenie konieczna jest zgoda Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Ubytki zostały uzupełnione, czego organ także nie uwzględnił. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] maja 2015 r., nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zasadniczym elementem wymagającym oceny na gruncie kontrolowanej sprawy jest to, czy w oparciu o regulacje znajdujące w tej sprawie zastosowanie kwestia (1) przyczyn powstania naruszeń stwierdzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego w toku przeprowadzonej kontroli na miejscu - które to naruszenia doprowadziły do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na rzecz skarżącego w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), o 100% - a także (2) kwestia ich następczego (względem momentu kontroli) wyeliminowania przez skarżącego – ma w ogóle znaczenie prawne, to jest czy okoliczności w te kwestie się wpisujące mogą mieć jakikolwiek wpływ na zastosowane wobec skarżącego sankcje. Strona skarżąca konsekwentnie bowiem powołuje się na takie okoliczności faktyczne, które stanowią o przyczynach powstania stwierdzonych uchybień, a także na takie okoliczności faktyczne, które świadczą o wyeliminowaniu tych uchybień po przeprowadzonej kontroli na miejscu, gdy tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, że okoliczności te zdaniem organu ARiMR nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie skarżącemu wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej. W tym miejscu konieczne jest zatem wskazanie materialnoprawnym ram kontrolowanej sprawy - one bowiem wyznaczają zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie pozostaje istotne dla jej rozstrzygnięcia. Pierwszorzędne znaczenie w tym względzie ma rozporządzenie Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW; Dz. U. UE Seria L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005). Zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia określonych w rozporządzeniu celów, wśród których w art. 4 ust. 1 lit. b znalazła się poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, poprzez wspieranie gospodarowania gruntami. Ostatnio wspomniany cel jest wykonywany w szczególności w ramach Osi 2 – Poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich (por. art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005). Do wykonania tej osi przyczynia się natomiast jeden z środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych – poprzez płatności rolnośrodowiskowe (art. 36 lit. a ppkt. iv rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowe obejmują jednak tylko te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i art. 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 39 ust. 3 zd. 1 i 2 rozporządzenia). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania (art. 39 ust. 4 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Na poziomie krajowym warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowych określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej: "u.w.r.o.w."; zob. art. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 5 pkt. 14 tejże). Pomoc ta, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 2 u.w.r.o.w., jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki jej przyznania wynikające z rozporządzenia 1698/2005 oraz z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także – w realiach kontrolowanej sprawy - z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ"). Z treści § 2 ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4 rozporządzenia PRŚ wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia 1698/2005, zwane dalej: "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a także spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Przy czym, podstawowymi wymogami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia – o czym stanowi już § 3 rozporządzenia PRŚ. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne (§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ). Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, przestrzega innych (niż określone w pkt. 1-2 – przyp. tut. Sądu) wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (art. 4 ust. 3 rozporządzenia PRŚ). Ponadto, płatność rolnośrodowiskowa w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE Seria L z 2007 r. Nr 189, poz. 1 ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 7 pkt 2 rozporządzenia PRŚ). W przypadku Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 3 lit. a rozporządzenia PRŚ, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (w tym jabłoń domowa dla wariantu 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) – przyp. tut. Sądu), jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego. Z kolei załącznik nr 3 do rozporządzenia PRŚ w zakresie Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne dla wariantu 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), zawiera między innymi wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew, gdzie dla jabłoni domowej ów minimalna obsada wynosi 125 szt./ha, a względem wszystkich wariantów tego Pakietu podaje wymóg prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości - w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, o czym stanowi już § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Zgodnie z tym załącznikiem w przypadku wariantu 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, nieutrzymanie minimalnej obsady drzew, przy granicy błędu do 5% wymaganej obsady, skutkuje 100% zmniejszeniem płatności. Także prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby – choć w przypadku wszystkim wariantów Pakietu 2. - skutkuje 100% zmniejszeniem płatności. W ramach kontrolowanej sprawy organ ARiMR ustalił, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym zwłaszcza raport z czynności kontrolnych oraz dokumentację fotograficzną, że w gospodarstwie rolnym skarżącego, odnośnie wnioskowanego Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.10. - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), nie była utrzymywana minimalna obsada drzew jabłoni domowej wynosząca 125 szt./ha (z granicą błędu do 5%), a produkcja rolna prowadzona była niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nie została zachowana należyta dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Uchybienie w zakresie nieutrzymania minimalnej obsady drzew jabłoni domowej zostało stwierdzone wobec wszystkich deklarowanych do powyższego wariantu działek rolnych, to jest względem działki rolnej oznaczonej literą A o stwierdzonej powierzchni 0,63 ha, literą B o stwierdzonej powierzchni 2,11 ha, a także literą C o stwierdzonej powierzchni 29,79 ha. Obsada obejmująca drzewka kwalifikujące się do powyższej płatności na działce rolnej - A wyniosła 4 sztuki, podczas gdy obsada ta winna liczyć minimum 75 sztuk drzewek, - B wyniosła 30 sztuk, podczas gdy obsada ta winna liczyć minimum 251 sztuk drzewek, - C wyniosła 1058 sztuk, podczas gdy obsada ta winna liczyć minimum 3538 sztuk. Uchybienie w zakresie prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby zostało natomiast stwierdzone wobec działek rolnych oznaczonych literą B oraz C - odpowiednio na 2,11 ha i 26,51 ha ich powierzchni. Odnosząc się do powyższych uchybień skarżący w zasadzie nie kwestionuje - co do istoty - faktu ich wystąpienia. Zwłaszcza skarżący nie przeczy temu, aby na działkach rolnych zgłoszonych do płatności w ramach Pakietu 2, wariantu 2.10., nie została zachowana na dzień przeprowadzenia kontroli na miejscu minimalna obsada drzew, wymagana w świetle regulacji rozporządzenia PRŚ. Okoliczność ta została zresztą wprost przyznana przez skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2014 r., w którym skarżący stwierdził, że nie podważa tego, że obsada drzewek w dniu kontroli nie spełniała wymogów minimalnej obsady. W tym kontekście argumentacja skarżącego, w której zmierza on do zakwestionowania uznania części z jego drzewek za drzewka martwe, to jest niekwalifikujące się do płatności, nie może odnieść zamierzonego skutku, zwłaszcza jeżeli zważy się, że drzewka niekwalifikujące się do płatności stwierdzono wyłącznie na działce rolnej C i to jedynie w liczbie 258 sztuk, przez co nawet ich uwzględnienie w obsadzie tej działki, w żaden sposób nie wpływa na stwierdzony brak minimalnej obsady drzewek. Uznając natomiast uchybienie polegające na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, organ ARiMR wskazał, że rzędy, w których znajdowały się drzewka jabłoni domowej, były silnie porośnięte roślinnością, która zagłuszała prowadzoną uprawę, co w znaczny sposób utrudniało, czy wręcz uniemożliwiało rozwój i rozrost tych drzewek. Ustalenia te znajdują pełne potwierdzenie w zgromadzonym w kontrolowanej sprawie materiale dowodowym, w tym zwłaszcza w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, która obrazuje powyższy stan działki rolnej B oraz przeważającej części działki rolnej C - na dzień przeprowadzenia pierwszej kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącego. Skarżący nie kwestionuje wprost tych ustaleń organu ARiMR, a jedynie w sposób ogólny podnosi, że utrzymanie porostu traw na terenie sadu jest zgodne z kulturą sadowniczą, gdyż pełni funkcję ochronną. Oceniając ten zarzut w kontekście poczynionych ustaleń i przywołanego materiału dowodowego uznać trzeba go za bezzasadny. Warto przy tym podkreślić, że organ ARiMR nie kwestionuje tego, aby znajdująca się na rzeczonych działkach rolnych trawa - z uwagi na swe rozmiary - nie spełniała już deklarowanej przez skarżącego funkcji ochronnej, ale podnosi, że działki te były silnie porośnięte roślinnością, a nie tylko trawą, w tym wskazuje na ich silne zachwaszczenie, określając wpływ tak stwierdzonego stanu działek na możliwości rozwoju i rozrostu znajdujących się na nich drzewek. Przechodząc wreszcie do zakreślonych na wstępie niniejszego uzasadnienia kwestii wymagających dalszego rozważenia wskazać trzeba, że (1) na gruncie regulacji, które znajdują zastosowanie w kontrolowanej sprawie, bez znaczenia pozostają przyczyny powstania powyższych naruszeń. Przyczyny takie, aby mogły być uznane za mające wpływ na stwierdzone uchybienia, winny podlegać rozważeniu w kategorii wystąpienia siły wyższej bądź innych wyjątkowych okoliczności (zob. art. 28 ust. 4 u.w.r.o.w., a także § 35 rozporządzenia PRŚ, czy § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 2013 r., poz. 361, dalej: "rozporządzenie PRŚ z 2013 r."). Jednakże już z przywołanych regulacji krajowych, na co słusznie zwrócił uwagę organ ARiMR, wprost wynika, że mają one zastosowanie jedynie w przypadku konieczności zwrotu płatności, która została uznana za pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości (por. art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), Dz. Urz. UE Seria L z 2006 r. Nr 368, poz. 15 ze zm. – do którego regulacje krajowe się odwołują), ergo nie mają one zastosowania w sprawach o przyznanie tejże płatności. Teza ta znajduje potwierdzenie w dalszych regulacjach unijnych. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Seria L z 2011 r. Nr 25, poz. 8 ze zm., dalej: "rozporządzenie 65/2011") do celów Tytułu I Części II tegoż rozporządzenia (który ma zastosowanie między innymi do płatności rolnośrodowiskowych, o których mowa w art. 36 lit. a ppkt iv rozporządzenia 1698/2005; por. art. 6 ust. 1 rozporządzenia 65/2011) stosuje się odpowiednio art. 2 akapit drugi pkt 1, 10 i 20, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 12, 14, 16 i 20, art. 25 ust. 1 akapit drugi, art. 73, 74 i 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE Seria L z 2009 r. Nr 316, poz. 65 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1122/2009"). Konsekwentnie uznać zatem trzeba, że do spraw rolnośrodowiskowych nie ma zastosowania, jako niewymieniony w art. 7 ust. 1 rozporządzenie 65/2011, art. 75 rozporządzenia 1122/2009. Tymczasem to ten przepis przewiduje, że jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności (ust. 1). Zatem, skoro przepis art. 75 rozporządzenia 1122/2009 nie znajduje zastosowania do postępowań w sprawach płatności rolnośrodowiskowych, to określone w tym przepisie kategorie siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych pozostają bez wpływu na wynik postępowań w przedmiocie przyznania tych płatności. Wobec powyższego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy pozostają twierdzenia skarżącego, w których powołuje się on na przyczyny powstałych w jego gospodarstwie rolnym uchybień, to jest w których wskazuje na - silne opady deszczu, które uniemożliwiły wjazd ciężkim sprzętem rolniczym, co doprowadziło zdaniem skarżącego do późniejszego wykaszania traw, czy też – aktywność dzikiej zwierzyny i kradzieże, które w stanowisku skarżącego spowodowały nieutrzymanie minimalnej obsady drzew. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest to, czy skarżący podjął późniejsze, to jest następcze wobec przeprowadzonej kontroli na miejscu, działania doprowadzające do usunięcia stwierdzonych w toku tej kontroli uchybień, poprzez wykoszenie całego gospodarstwa rolnego oraz dosadzenie brakujących drzewek. Prawidłowo wskazał organ ARiMR, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno unijne, jak i krajowe – nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. W rozpatrywanej sprawie nie znajduje zwłaszcza zastosowania mechanizm przewidziany w regulacjach unijnych oraz krajowych w przypadku wystąpienia tzw. "drobnej niezgodności", o której stanowi art. 51 ust. 4 lit. a akapit drugi rozporządzenia 1698/2005, gdyż pojęcie to – na gruncie przywołanej regulacji unijnej – odnieść można wyłącznie do naruszeń podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska bądź naruszeń minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin (por. art. 51 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia 1698/2005), a więc wymogów, które nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i do których płatność ta nie jest przyznawana (por. art. 39 ust. 3 rozporządzenia 1698/2005). Natomiast to w przypadku wspomnianych drobnych niezgodności państwa członkowskie zostały upoważnione do odstąpienia od zastosowania redukcji całkowitej kwoty płatności, która została lub zostanie przyznana beneficjentowi na dany rok kalendarzowy (por. art. 28c u.w.r.o.w., a także § 32 rozporządzenia PRŚ), z zastrzeżeniem podjęcia przez beneficjenta natychmiastowych działań naprawczych usuwających stwierdzoną niezgodność (por. § 33 rozporządzenia PRŚ). Okoliczność podjęcia przez skarżącego działań naprawczych, a w ich efekcie doprowadzenia do usunięcia stwierdzonych uchybień, może mieć w konsekwencji znaczenie jedynie na gruncie sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.10. Pakietu 2. na rok następny - to jest na rok 2014. Zgodnie bowiem z § 27 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu. Należy zatem uznać, że z uwagi na stwierdzone w toku kontroli na miejscu uchybienia, polegające na nieutrzymaniu w gospodarstwie rolnych skarżącego minimalnej obsady drzew (działki rolne A, B i C), a także na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (działki rolne B i C), organ ARiMR prawidłowo zmniejszył o 100% płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 do działek rolnych w stosunku, do których uchybienia te zostały wykryte. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie zasługuje zwłaszcza na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., poprzez pominięcie przy wydaniu decyzji zastrzeżeń i wyjaśnień skarżącego składanych w toku postępowania, bowiem nie tylko organ ARiMR odniósł się do argumentacji skarżącego, lecz nadto argumentacja ta w świetle regulacji prawa materialnego nie mogła prowadzić do skutecznego zakwestionowania podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym nie może także odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nietrafnie zarzuca nadto organowi ARiMR, iż ten winien zweryfikować obszar zatwierdzony w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu i w ten sposób wyjaśnić rzeczywisty obszar użytkowy. Po pierwsze, konieczność takiej weryfikacji nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na gruncie którego stwierdzona w toku kontroli powierzchnia poszczególnych działek rolnych nie budzi wątpliwości. Po drugie, ustalenie innej niż deklarowana powierzchnia działek rolnych nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro z decyzji organu I instancji wprost wynika, że wynikłe stąd nieprawidłowości miały wyłącznie charakter informacyjny, to jest pozostawały bez wpływu na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący nie wyjaśnił natomiast dlaczego w jego ocenie został naruszony § 11 i § 20 rozporządzenia PRŚ z 2013 r., nie wskazał bowiem na czym konkretnie miałoby polegać niewłaściwe naliczenie płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o zawarte tam regulacje. Wreszcie za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., skoro skarżona decyzja nie jest decyzją wydaną w oparciu o tę regulację procesową. Wykraczając, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., poza zarzuty i wnioski podniesione w skardze, tut. Sąd nie doszukał się naruszeń, które w świetle regulacji art. 145 § 1 P.p.s.a. powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie, działając zgodnie z art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.