III SA/Po 182/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-08-12

Skład orzekający: WSA Walentyna Długaszewska, WSA Mirella Ławniczak, WSA Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podział zamówień na szkolenia zawodowe w ramach projektu współfinansowanego ze środków UE, dokonany w celu uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności, stanowi naruszenie procedur skutkujące obowiązkiem zwrotu dofinansowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podział zamówień na szkolenia zawodowe, który skutkował uniknięciem zastosowania zasady konkurencyjności, stanowił naruszenie procedur określonych w Wytycznych i umowie o dofinansowanie. Wartość zamówień powinna zostać zsumowana, a następnie zastosowana zasada konkurencyjności, ponieważ spełnione zostały przesłanki tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej. Naruszenie to mogło spowodować szkodę w budżecie UE, co uzasadniało nałożenie korekty finansowej w wysokości 25% wartości wydatków.
Stan faktyczny
Fundacja otrzymała dofinansowanie na projekt aktywizacji społeczno-zawodowej. W ramach projektu przeprowadzono kontrole, które wykazały, że beneficjent dokonał niedozwolonego podziału wartości zamówień na szkolenia zawodowe, aby uniknąć zastosowania zasady konkurencyjności. W konsekwencji nałożono korektę finansową w wysokości 25% wartości wydatków. Fundacja zaskarżyła decyzję o zwrocie środków, argumentując m.in. brak tożsamości czasowej i przedmiotowej zamówień. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Fundacji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w miejscowości w [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę. W dniu 6 września 2021 r. Zarząd Województwa jako Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 ([...]RPO) działając za pośrednictwem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] jako Instytucji Pośredniczącej (IP) zawarł z Fundacją [...] z siedzibą w miejscowości [...] umowę o dofinansowanie projektu "Szansa dla Ciebie", dalej: "Projekt", w ramach działania 7.1 Aktywna integracja, Poddziałania 7.1.2 Aktywna integracja - projekty konkursowe, o okresie realizacji od 1 czerwca 2021 r. do 31maja 2023 r. Celem Projektu była aktywizacja społeczno-zawodowa 100 osób pozostających bez pracy, niezarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy, w wieku 18-64 lat, charakteryzujących się co najmniej jedną z cech osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, przyczyniająca się do wzrostu ich szans na rynku pracy. Założono, że główny cel Projektu zostanie osiągnięty przez określenie potrzeb grupy docelowej - rozmowy indywidualne z psychologiem i doradcą zawodowym, działania aktywizujące społecznie - warsztaty kompetencji i umiejętności społecznych - zawarcie i prowadzenie umów na wzór kontraktu socjalnego oraz zajęcia grupowe i indywidualne z psychologiem oraz trenerem kompetencji społecznych, działania aktywizujące zawodowo - warsztaty z aktywnego poszukiwania pracy i poradnictwo zawodowe, kursy zawodowe/szkolenia oraz staże zawodowe. Beneficjentowi przyznano dofinansowanie na realizację Projektu w łącznej kwocie 826 572,51 zł. W dniach 10 marca 2023 r. i 13 marca 2023 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] przeprowadził kontrolę planową Projektu, podczas której stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości związanej z dokonaniem niedozwolonego podziału wartości zamówień na 15 odrębnych, zaniżając ich wartość szacunkową w celu uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności na realizację szkoleń zawodowych. Do przeprowadzenia zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawców szkoleń zawodowych beneficjent był zobowiązany, z uwagi na wystąpienie przesłanek uzasadniających jej zastosowanie, co stanowi naruszenie zapisów podrozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (wersja z dnia 21 grudnia 2020 r.). W związku z tym nałożono na beneficjenta korektę finansową w wysokości odpowiadającej 100% wartości wydatków poniesionych na wszystkie szkolenia zawodowe w ramach Projektu, w przypadku których wybór wykonawców odbył się bez zastosowania zasady konkurencyjności. Tym samym uznano, że kwota w łącznej wysokości 236 590 zł rozliczona w zatwierdzonych wnioskach o płatność stanowi wydatek niekwalifikowalny i ma zostać odzyskana przez wezwanie do zwrotu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych wraz z odpowiadającymi im kosztami pośrednimi. Powyższe ustalenia zawarto w informacji pokontrolnej z kontroli planowej z 7 kwietnia 2023 r. Beneficjent wniósł zastrzeżenia w części dotyczącej ustalenia naruszenia zasady konkurencyjności, nie kwestionując Informacji Pokontrolnej w pozostałym zakresie. Pismem z 19 maja 2023 r. Instytucja Pośrednicząca przekazała beneficjentowi ostateczną informację pokontrolną z kontroli planowej, w której podtrzymała stanowisko wyrażone w informacji pokontrolnej z 7 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] pismem z 20 czerwca 2023 r. wezwał beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 295 305,73 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, skutecznie doręczonego 5 lipca 2023 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] pismem z 12 stycznia 2024 r. wezwał beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 19 505,30 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, skutecznie doręczonego 17 stycznia 2024 r. W związku z powyższym ostatecznie beneficjent był zobowiązany do zwrotu środków w łącznej wysokości 314 811,03 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Wobec braku zwrotu wszystkich środków wskazanych w wezwaniach z 20 czerwca 2023 r. i 12 stycznia 2024 r. IP wszczęła postępowania administracyjne. Decyzją z 4 lipca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] na podstawie m. in. art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.), dalej: "u.f.p.", określił kwotę do zwrotu przez beneficjenta w wysokości 314 811,03 zł, na którą składają się kwoty: - 295 305,73 zł - dotyczy zwrotu środków w rezultacie przeprowadzonej 10 marca 2023 r. i 13 marca 2023 r. kontroli planowej Projektu, w wyniku której stwierdzono przeprowadzenie przez beneficjenta odrębnych procedur na wybór wykonawców grupowych szkoleń zawodowych w projekcie, co doprowadziło do uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności, w związku z wezwaniem do zwrotu środków z 20 czerwca 2023 r. wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych; - 19 505,30 zł - dotyczy zwrotu środków wynikających z rozliczenia finansowego Projektu w związku z wezwaniem do zwrotu środków z 12 stycznia 2024 r. wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, co następuje. Odnośnie obowiązku zwrotu kwoty 295 305,73 zł: beneficjent dokonał niedozwolonego podziału wartości zamówień na 15 odrębnych, zaniżając ich wartość szacunkową w celu uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności, do której przeprowadzenia był zobowiązany. Według wykazu procedur przeprowadzonych w ramach Projektu sporządzonego przez beneficjenta 3 marca 2023 r., w ramach Projektu przeprowadzono 21 rozeznań rynku, w tym na spotkania indywidualne z psychologiem i doradcą zawodowym, wynagrodzenia pracownika socjalnego/psychologa/doradcy zawodowego za zawarcie i prowadzenie umów na wzór kontraktu socjalnego dla uczestników Projektu, zajęcia indywidualne i grupowe z psychologiem oraz trenerem kompetencji i umiejętności społecznych, wynajem sal na przeprowadzenie zajęć indywidualnych i grupowych oraz 15 procedur w ramach wyboru wykonawców szkoleń zawodowych, w tym: - 1 września 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs prawa jazdy kat. B" dla min. 10 uczestników Projektu i "Kurs prawa jazdy kat. E do C" dla min. 1 uczestnika Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Ośrodek Szkolenia Kierowców [...], Liga Obrony Kraju w [...] Ośrodek Szkolenia Zawodowego Kierowców, [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 28 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez [...] i podpisał 10 września 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 27 300 zł (dotyczy organizacji i przeprowadzenia kursu prawa jazdy kat. B dla 13 uczestników Projektu) i na kwotę 2 100 zł (dotyczy organizacji i przeprowadzenia kursu prawa jazdy kat. E do C); - 1 września 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Pracownik administracyjno-biurowy" dla min. 4 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...] sp. z o.o.), oszacował wartość zamówienia na kwotę 8 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 września 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 7 200 zł; - 1 września 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs elektryczny przygotowujący do egzaminu SEP" dla min. 4 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...] sp. z o.o.), oszacował wartość zamówienia na kwotę 8 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 września 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 6 000 zł; - 28 października 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Magazynier z obsługą wózka widłowego" dla min. 9 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...] sp. z o.o.), oszacował wartość zamówienia na kwotę 18 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 listopada 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 18 000 zł; - 12 października 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Specjalista ds. kadr i płac" dla 1 uczestnika Projektu, kierując zapytanie ofertowe do 2 potencjalnych wykonawców (Biuro Rachunkowe [...] i [...]) oraz załączając wydruk oferty ze strony internetowej [...] - Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Oddział [...] w [...], oszacował wartość zamówienia na kwotę 2 000 zł, wybrał ofertę Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, Oddział [...] w [...] na kwotę 1 990 zł; - 28 października 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Operator koparki jednonaczyniowej klasa III" dla min. 2 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], Zakład Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w [...], Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne [...] sp. z o. o. - [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 4 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę Zakład Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w [...] i podpisał 9 listopada 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 1 800 zł za 1 uczestnika Projektu; - 2 listopada 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Indywidualny kurs teoretyczno-praktyczny z zakresu makijażu profesjonalnego" dla 5 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...] Makijaż Permanentny & Kosmetyka Estetyczna), oszacował wartość zamówienia na kwotę 10 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 26 listopada 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 9 000 zł; - 21 grudnia 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Barman - Blender I i II stopnia" dla 3 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 6 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 30 grudnia 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 6 000 zł; - 28 października 2021 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla min. 8 uczestników Projektu (w zestawieniu procedur z 3 marca 2023 r. beneficjent podał błędną liczbę uczestników dla danego szkolenia, tj. 9 uczestników Projektu), kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców ([...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 18 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 listopada 2021 r. umowę z wykonawcą na kwotę 14 400 zł. Do dnia wszczęcia pierwszej procedury wyboru wykonawcy kursu/szkolenia (tj. 1 września 2021 r.) w ramach rozeznania rynku, beneficjent zrekrutował 50 uczestników Projektu, którym zgodnie z diagnozami sytuacji w ramach utworzonych do 31 sierpnia 2021 r. Indywidualnych Ścieżek Reintegracji określono wsparcie w postaci kursów/szkoleń zawodowych. Zatem beneficjent w momencie wszczęcia ww. pierwszych postępowań wiedział o konieczności realizacji kolejnych szkoleń, na które zapotrzebowanie złożyli już inni uczestnicy Projektu. Projektodawca powinien zatem oszacować koszt szkoleń zawodowych dla 50 uczestników Projektu, nie dzieląc zamówienia na 9 odrębnych postępowań. Szacowana kwota zamówienia łącznie dla 50 już zrekrutowanych uczestników Projektu, zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez beneficjenta wynosiła 100 000 zł (tj. koszt jednostkowy oszacowano na 2 000 zł/os., co też odpowiadało stawce przyjętej we wniosku o dofinansowanie Projektu). Beneficjent zastosował zatem niewłaściwy tryb udzielenia zamówienia na wybór wykonawców ww. kursów/szkoleń zawodowych. Zgodnie z podrozdziałem 6.5 pkt 1 Wytycznych z 21 grudnia 2020 r., które obowiązywały w trakcie przeprowadzania procedur rozeznania rynku, beneficjent był zobowiązany do stosowania zasady konkurencyjności dla zamówień o wartości szacunkowej przekraczającej 50 000 zł netto, tj. bez podatku od towarów i usług, przy czym zgodnie z pkt 10 ww. podrozdziału Wytycznych podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone z należytą starannością, z uwzględnieniem ewentualnych zamówień, o których mowa w pkt 7 lit. g Wytycznych. Szacowanie jest dokumentowane w sposób zapewniający właściwą ścieżkę audytu. Zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie, b) możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie, c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę. W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych) wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części. Wartość szacunkowa zamówienia jest wartością netto, tj. bez podatku od towarów i usług. Beneficjent mógł przeprowadzić jedną procedurę i dopuścić możliwość składania ofert częściowych z zachowaniem zasady konkurencyjności, aby wybrać adekwatnego wykonawcę lub też udzielić zamówienia etapami, w częściach. Postępowanie takie mogło zakończyć się wyborem kilku wykonawców do realizacji poszczególnych szkoleń zawodowych. Biorąc pod uwagę ww. zapisy Wytycznych beneficjent dokonując szacowania wartości zamówienia dla ww. kursów/szkoleń powinien zsumować ich wartości i potraktować ich realizację jako jedno zamówienie na łączną kwotę 100 000 zł oraz zastosować zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców tych szkoleń, gdyż spełniono wszystkie przesłanki z Wytycznych uzasadniające jej zastosowanie. Beneficjent był zobowiązany do zastosowania zasady konkurencyjności z uwagi na: - tożsamość rodzajową i funkcjonalną usług - kursy/szkolenia miały charakter szkoleń zawodowych i łączył je jeden cel, tj. podniesienie, uzupełnienie lub zmiana kwalifikacji zawodowych, a ponadto skierowane były do tej samej grupy docelowej; usługi dedykowane były dla uczestników Projektu posiadających ustalone w Indywidualnych Ścieżkach Reintegracji wsparcie w Projekcie w postaci kursu/szkolenia zawodowego; - zaistnienie możliwości udzielenia zamówienia w tym samym czasie - zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie Projektu realizacja szkoleń zawodowych w ramach Projektu następowała na podstawie Indywidualnej Ścieżki Reintegracji, natomiast w momencie wszczęcia postępowania w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Pracownik administracyjno-biurowy" dla 4 osób, 1 września 2021 r., beneficjent miał już zrekrutowane do Projektu 50 osób i na podstawie opracowanej dla tej grupy Indywidualnej Ścieżki Reintegracji wiedział, że skieruje ww. uczestników na szkolenia zawodowe; - istnienie możliwości wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę - zgodnie z dokumentacją przedstawioną w toku kontroli beneficjent wszczynając postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie kursu/szkolenia pn.: "Pracownik administracyjno-biurowy" dla min. 4 uczestników Projektu, "Kurs prawa jazdy kat. B" dla min. 13 uczestników Projektu i "Kurs prawa jazdy kat. E do C" dla min. 1 uczestnika Projektu, "Kurs elektryczny przygotowujący do egzaminu SEP" dla min. 4 uczestników i Projektu, "Specjalista do kadr i płac" dla min. 1 uczestnika Projektu, "Magazynier z obsługą wózka widłowego" dla min. 9 uczestników Projektu, "Operator koparki jednonaczyniowej klasa III" dla min. 2 uczestników Projektu, "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla 8 uczestników Projektu oraz "Barman- blender I i II stopnia" dla min. 3 uczestników Projektu, skierował zaproszenie do składania wstępnych ofert cenowych do m. in. Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...]; w przypadku wszczęcia postępowania w ramach rozeznania rynku 2 listopada 2021 r. na przeprowadzenie szkolenia pn. "Indywidualny kurs teoretyczno-praktyczny z zakresu makijażu profesjonalnego" dla min. 5 uczestników Projektu co prawda beneficjent nie skierował osobiście zaproszenia do składania ofert cenowych do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...], natomiast w ramach wcześniejszego postępowania wszczętego 28 października 2021 r. na przeprowadzenie kursu pn. "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla 8 uczestników Projektu, zapytanie ofertowe zostało przekazane do ww. firmy; tym samym beneficjent dokonując szacowania wartości zamówienia na realizację ww. szkoleń zawodowych sam założył, że istnieje jeden podmiot mogący wykonać wszystkie ww. szkolenia. W związku z powyższym w wyniku kontroli stwierdzono, że beneficjent przeprowadzając 9 odrębnych procedur w ramach rozeznania rynku na wybór wykonawców kursów/szkoleń zawodowych pn.: "Pracownik administracyjno-biurowy" dla 4 UP, "Kurs prawa jazdy kat. B" dla min. 10 UP oraz "Kurs prawa jazdy kat. E do C" dla 1 UP, "Kurs elektryczny przygotowujący do egzaminu SEP" dla 4 UP, "Specjalista do kadr i płac" dla 1 UP, "Magazynier z obsługą wózka widłowego" dla 9 UP, "Operator koparki jednonaczyniowej klasa III" dla min. 2 UP, "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla 8 UP, "Indywidualny kurs teoretyczno-praktyczny z zakresu makijażu profesjonalnego" dla 5 UP oraz "Barman-blender I i II stopnia" dla 3 UP, po uprzednim dokonaniu szacowania ich wartości na łączną kwotę 100 000 zł, dokonał niedozwolonego w Wytycznych podziału wartości zamówienia na 9 odrębnych, zaniżając tym samym jego wartość szacunkową w celu uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności, do której przeprowadzenia był zobowiązany, z uwagi na wystąpienie przesłanek uzasadniających jej zastosowanie, co stanowi naruszenie zapisów podrozdziału 6.5 Wytycznych. Beneficjent powinien każdorazowo przy wyborze wykonawców kolejnych szkoleń w ramach Projektu stosować zasadę konkurencyjności, czego nie uczynił, gdyż przeprowadzał w ramach Projektu kolejne szkolenia i każdorazowo dokonywał wyboru wykonawców w trybie rozeznania rynku, tj.: - 25 lipca 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs prawa jazdy kat. B" dla min. 17 uczestników Projektu i "Kurs prawa jazdy kat. E do B" dla min. 1 uczestnika Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], Liga Obrony Kraju w [...] Ośrodek Szkolenia Zawodowego Kierowców, Ośrodek Szkolenia Kierowców [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 36 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...] i podpisał 3 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 2 750 zł za 1 uczestnika Projektu (dotyczy organizacji i przeprowadzenia kursu prawa jazdy kat. B dla 17 uczestników Projektu) i na kwotę 2 300 zł (dotyczy organizacji i przeprowadzenia kursu prawa jazdy kat. E do B); - 28 lipca 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Upięcia ślubne metoda żebrowania - profesjonalny indywidualny kurs fryzjerski" dla min. 1 uczestnika Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], [...], G. S.), oszacował wartość zamówienia na kwotę 2 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę G. S. i podpisał 12 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 7 300 zł; - 2 sierpnia 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Magazynier z obsługą wózka jezdniowego" dla min. 18 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 36 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 2 600 zł za 1 uczestnika Projektu, łącznie 46 800 zł; - 2 sierpnia 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Pomoc w przedszkolu - nauczyciel wspomagający" dla min. 5 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 10 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 2 650 zł za 1 uczestnika Projektu, łącznie 13 250 zł; - 2 sierpnia 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs cukierniczy z elementami zdobienia tortów i deserów" dla min. 4 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 8 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 3 500 zł za 1 uczestnika Projektu, łącznie 14 000 zł; - 2 sierpnia 2022 r. beneficjent wszczął postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie szkolenia pn. "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla min. 4 uczestników Projektu, kierując zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców (Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...], [...], [...]), oszacował wartość zamówienia na kwotę 8 000 zł, wybrał ofertę złożoną przez firmę [...] i podpisał 10 sierpnia 2022 r. umowę z wykonawcą na kwotę 4 000 zł za 1 uczestnika Projektu, łącznie 16 000 zł. Do dnia wszczęcia następnej z procedur wyboru wykonawcy kursu/szkolenia na rok 2022 (tj. 25 lipca 2022 r.) w ramach rozeznania rynku beneficjent zrekrutował kolejnych 50 uczestników Projektu, którym zgodnie z diagnozami sytuacji w ramach utworzonych do 23 lipca 2022 r. Indywidualnych Ścieżek Reintegracji określono wsparcie w postaci kursów/szkoleń zawodowych. Zatem beneficjent w momencie wszczęcia ww. postępowań wiedział o konieczności realizacji kolejnych szkoleń, na które zapotrzebowanie złożyli już inni uczestnicy Projektu. Projektodawca powinien zatem oszacować koszt szkoleń zawodowych dla 50 uczestników Projektu, nie dzieląc zamówień na 6 odrębnych postępowań, jak wykazano powyżej. Szacowana kwota zamówienia łącznie dla 50 już zrekrutowanych uczestników Projektu, zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez beneficjenta wynosiła 100 000 zł (tj. koszt jednostkowy oszacowano na 2 000 zł/os., co też odpowiadało stawce przyjętej we wniosku o dofinansowanie Projektu). Beneficjent powinien zgodnie z podrozdziałem 6.5 Wytycznych zastosować zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców szkoleń pn.: "Pracownik administracyjno- biurowy", "Kurs prawa jazdy kat. B", "Kurs prawa jazdy kat. E do C", "Kurs elektryczny przygotowujący do egzaminu SEP", "Specjalista do kadr i płac", "Magazynier z obsługą wózka widłowego", "Operator koparki jednonaczyniowej klasa III", "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci", "Indywidualny kurs teoretyczno-praktyczny z zakresu makijażu profesjonalnego" i "Barman- Blender I i II stopnia" ze względu na fakt, że szacunkowa wartość zamówienia przekroczyła kwotę 50 tys. zł netto, czego nie uczynił. Ponadto beneficjent dokonując kolejnego szacowania wartości zamówienia dla ww. kursów/szkoleń również powinien zsumować ich wartości i potraktować ich realizację jako jedno zamówienie na łączną kwotę 100 000 zł oraz ponownie zastosować zasadę konkurencyjności przy wyborze Wykonawców przedmiotowych szkoleń, gdyż spełnione zostały wszystkie przesłanki wskazane w Wytycznych uzasadniające jej zastosowanie, tj.: - usługi były tożsame rodzajowo i funkcjonalnie, ze względu na fakt, iż ww. kursy/szkolenia miały charakter szkoleń zawodowych i łączył je jeden cel, tj. podniesienie, uzupełnienie lub zmiana kwalifikacji zawodowych, a ponadto skierowane były do tej samej grupy docelowej; usługi dedykowane były dla uczestników Projektu posiadających ustalone w Indywidualnych Ścieżkach Reintegracji wsparcie w projekcie w postaci kursu/szkolenia zawodowego; - zaistniała możliwość udzielenia zamówienia w tym samym czasie - zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie Projektu realizacja szkoleń zawodowych w ramach Projektu następowała na podstawie Indywidualnych Ścieżek Reintegracji, natomiast w momencie wszczęcia postępowania w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie kursów pn. "Kurs prawa jazdy kat. B" dla 17 osób oraz "Kurs prawa jazdy kat. E do B" dla 1 osoby, 25 lipca 2022 r., beneficjent miał już zrekrutowaną do Projektu drugą 50-osobową grupę uczestników Projektu; ponadto beneficjent na podstawie opracowanej dla tej grupy Indywidualnej Ścieżki Reintegracji, wiedział, że skieruje ww. uczestników na szkolenia zawodowe; - istniała możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę - zgodnie z dokumentacją przedstawioną w toku kontroli beneficjent wszczynając postępowanie w ramach rozeznania rynku na przeprowadzenie kursu/szkolenia pn.: "Kurs prawa jazdy kat. B" dla 17 uczestników Projektu, "Kurs prawa jazdy kat. E do B" dla 1 uczestnika Projektu, "Upięcia ślubne metodą żebrowania, profesjonalny indywidualny kurs fryzjerski" dla 1 uczestnika Projektu, "Magazynier z obsługą wózka widłowego" dla 18 uczestników Projektu, "Pomoc w przedszkolu - nauczyciel wspomagający" dla 5 uczestników Projektu, "Kurs cukierniczy z elementami zdobienia tortów i deserów" dla 4 UP oraz "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci" dla 4 uczestników Projektu, skierował zaproszenie do składania wstępnych ofert cenowych do m. in. firmy Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...]; beneficjent dokonując szacowania wartości zamówienia na realizację ww. szkoleń zawodowych mógł zatem sam założyć, że istnieje jeden podmiot mogący wykonać wszystkie ww. szkolenia. Działanie beneficjenta narusza zatem postanowienia podrozdziału 6.5 pkt 10 Wytycznych. Skutkuje to nałożeniem korekty finansowej na wydatki dotyczące przeprowadzenia wszystkich szkoleń zawodowych w ramach Projektu i powstaniem nieprawidłowości indywidualnej zgodnie z Wytycznymi w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020. Stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez Instytucję Pośredniczącą odpowiednich działań korygujących. Z uwagi na fakt, że nie można było dokładnie określić charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej, przy ustalaniu wysokości wydatków niekwalifikowalnych zastosowano rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971 w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2021 r.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r. poz. 2179) - pkt 2 załącznika. Podstawowym wymogiem dotyczącym udzielania zamówień publicznych w ramach Projektu jest wymóg przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie takiego zamówienia w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a także zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w Wytycznych. W przypadku udzielania zamówień o znacznej wartości, tj. przekraczających próg 50 tys. zł netto, Umowa i Wytyczne wyraźnie wskazywały, że trybem prawidłowym jest procedura zasady konkurencyjności. Jej celem jest zapewnienie wolnego, równego i jak najszerszego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych, czyli zapewnienie konkurowania w warunkach obiektywnych i równych szans dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. Wybór wykonawcy w ramach projektów dofinansowanych ze środków europejskich powinien zostać dokonany w sposób umożliwiający swobodne konkurowanie podmiotów na rynku. Działania Beneficjenta na każdym etapie przeprowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego powinny być więc dokonywane w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. W badanym przypadku beneficjent zaniechał zastosowania procedury zasady konkurencyjności, korzystając jedynie z rozeznania rynku, w którym to sam wybrał których wykonawców poinformuje o możliwości realizacji zamówienia ze środków publicznych. Stosownie do zapisów Umowy (§ 20 ust. 1) i Wytycznych (podrozdział 6.5 pkt 2) ten tryb może być stosowany wyłącznie do zamówień o wartości mieszącej się w przedziale od 20 tys. zł netto do 50 tys. zł netto włącznie i ma na celu jedynie potwierdzenie, że dana usługa została wykonana po cenie nie wyższej niż cena rynkowa. W przypadku udzielania zamówień przekraczających 50 tys. zł netto rozeznanie rynku może być traktowane jedynie jako element szacowania wartości zamówienia dla celów przeprowadzenia procedury zasady konkurencyjności. Rozeznanie rynku nie jest więc trybem, który spełniałby w całości najważniejszą ideę i cel zasady konkurencyjności, tj. zapewnienia przede wszystkim swobodnej i równej konkurencji w dostępie do zamówień udzielanych ze środków publicznych o znacznej wartości. Rozeznanie rynku polega bowiem jedynie na ustaleniu ceny rynkowej i zweryfikowaniu, że koszt zamawianej usługi nie będzie tej wartości przekraczał. Sam zakup zaś usługi może nastąpić od wykonawcy spoza kręgu podmiotów, które złożyły ofertę. Świadomie zastępując więc wymaganą w powyższych przypadkach zasadę konkurencyjności, mniej sformalizowanym, mniej przejrzystym, mniej skomplikowanym, niekonkurencyjnym i łatwiejszym do przeprowadzenia rozeznaniem rynku, nie wykorzystując do upubliczniania zapytań ofertowych specjalnie stworzonego do tego celu oficjalnego narzędzia, jakim jest internetowa Baza Konkurencyjności Funduszy Europejskich, beneficjent ograniczył krąg potencjalnych wykonawców, którzy byliby zainteresowani wykonaniem zlecenia i którzy mogli posiadać odpowiedni potencjał do jego wykonania i to nawet po cenie niższej. W konsekwencji takie postępowanie należy uznać jako zaprzeczające podstawowym ideom zasady konkurencyjności. Stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez Instytucję Pośredniczącą odpowiednich działań korygujących. Z uwagi na fakt, że nie można było dokładnie określić charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej, przy ustalaniu wysokości wydatków niekwalifikowalnych zastosowano rozporządzenie. W następstwie powyższego Instytucja Pośrednicząca zastosowała przesłankę określoną w załączniku dotyczącą stwierdzenia naruszenia w zakresie podziału zamówienia lub zaniżenia jego wartości skutkującego niezastosowaniem wymogów związanych z publikacją zapytania ofertowego. W przypadku wszczynania procedur rozeznania rynku 1 września 2020 r. ("Pracownik administracyjno-biurowy", "Kurs prawa jazy kat. B", "Kurs prawa jazdy kat. E do C", "Kurs elektryczny przygotowujący do egzaminu SEP"), 12 października 2021 r. ("Specjalista ds. kadr i płac"), 28 października 2021 r. ("Magazynier z obsługą wózka widłowego", "Operator koparki jednonaczyniowej klasa III", "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci"), 2 listopada 2021 r. ("Indywidualny kurs teoretyczno-praktyczny z zakresu makijażu profesjonalnego"), kwestię tę regulowało rozporządzenie w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. do 29 listopada 2021 r., gdzie według pkt 2 załącznika naruszenie to objęte zostało stawką korekty w wysokości 100% wartości zamówienia, przy czym stawka ta mogła zostać obniżona do wysokości 25% wartości zamówienia, w przypadku zapewnienia odpowiedniego sposobu upublicznienia (baza konkurencyjności wskazana w punkcie 2 załącznika). W przypadku późniejszych procedur rozeznania, do oceny naruszenia tego, zastosowanie miało rozporządzenie w brzmieniu obowiązującym od 30 listopada 2021 r. przy podobnej zasadzie określania stawki procentowej jak przy poprzedniej wersji załącznika. Pomimo więc aktualizacji rozporządzenia między kolejnymi procedurami rozeznania rynku, wysokość stawki korekty, sposób jej określenia oraz warunki możliwości jej obniżenia nie uległy zmianie i nie miało to wpływu na ustalenie wysokości stwierdzonego naruszenia w wyniku przeprowadzonej kontroli planowej Projektu. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei z art. 207 ust. 8 i ust. 9 ufp wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków. Z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 ufp wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Pośredniczącą. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20), dalej: "rozporządzenie 1303/2013"), zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie funduszy, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie obowiązek dokonania korekt finansowych. W związku z powyższym organ - aby zastosować korektę - musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W swoich pismach (z dnia 08.05.2023 r. i 31.05.2024 r.) beneficjent powołuje się na argument dotyczący niezachodzenia jednocześnie przesłanek stanowiących o obowiązku zastosowania zasady konkurencyjności, tj. zdaniem beneficjenta nie zachodziła przesłanka czasowa oraz przedmiotowa. Zamówienia udzielane były na szkolenia obejmujące swoim zakresem różne dyscypliny naukowe lub umiejętności zawodowe. Natomiast brak występowania tożsamości czasowej miał wynikać z faktu opracowania przez doradcę zawodowego z wybranymi uczestnikami projektu aktualizacji Indywidualnych Ścieżek Reintegracji, które miały w sposób ostateczny precyzować tematykę szkolenia zawodowego. Beneficjent nie przedstawił ww. dokumentacji podczas kontroli w biurze Projektu, wobec czego załączył kopie IŚR-ów dla 100 osób oraz ich aktualizacje do odpowiedzi na Informację Pokontrolną. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] po dokonaniu weryfikacji ww. dodatkowej dokumentacji uznał, że owe aktualizacje nie wpłynęły w sposób istotny na realną możliwość określenia rodzaju zamówienia, które miały być wykonane i sfinansowane w projekcie dla określonej grupy osób. Co więcej, aktualizacje potwierdziły tylko stan wcześniej określony w Indywidualnych Ścieżkach Reintegracji, wobec czego należy stwierdzić, że beneficjent posiadał pełną świadomość, na jakiego rodzaju usługi w projekcie było zapotrzebowanie dla zrekrutowanej pierwszej 50-osobowej grupy uczestników wraz z dniem 31 sierpnia 2021 r. kiedy to zakończono opracowywanie IŚR-ów dla ww. grupy. Odnosząc się natomiast do argumentu braku spełnienia dwóch z trzech przesłanek wskazanych w Wytycznych dotyczących zasady konkurencyjności, tj.: usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie oraz możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie należy podkreślić, iż nie zasługuje on na uznanie. W odniesieniu do argumentu, że usługi w ramach szkoleń zawodowych w ramach Projektu nie były tożsame rodzajowo i funkcjonalnie zaznaczyć należy, że zamówienia tożsame przedmiotowo dotyczą tego samego lub podobnego zagadnienia, w tych samych lub zbliżonych warunkach, dla podobnej grupy osób oraz spełniają tę samą funkcję i mają podobne lub identyczne przeznaczenie. Z tego też względu za jedno zamówienie można uznać kompleksową usługę szkoleniową obejmującą usługi trenerskie, wynajem sal i catering, gdy tylko tworzą jedną funkcjonalną całość. Jak już wskazano na etapie procedury kontradyktoryjnej ustalono, że usługi o których mowa były tożsame rodzajowo i funkcjonalnie, ze względu na fakt, iż kursy/szkolenia realizowane w ramach Projektu miały charakter szkoleń zawodowych i łączył je jeden cel, tj. podniesienie, uzupełnienie lub zmiana kwalifikacji zawodowych, a ponadto skierowane były do tej samej grupy docelowej. Usługi dedykowane były dla Uczestników Projektu posiadających ustalone w Indywidualnych Ścieżkach Reintegracji (IŚR) wsparcie w projekcie w postaci kursu/szkolenia zawodowego. Analizując natomiast przesłankę czasową rozumieć ją należy jako możliwe udzielenie zamówienia w tym samym czasie, ewentualnie możliwość realizacji zamówienia w tym samym czasie. Tożsamość czasowa weryfikowana jest przez możliwość udzielenia lub realizacji zamówienia w znanym przedziale czasowym. W praktyce jest to od kilku miesięcy do paru lat, przeważnie rozpatrywaną perspektywą jest po prostu okres realizacji Projektu określony we wniosku o dofinansowanie, a ponadto jak już wykazano powyżej dodatkowym argumentem jest fakt, że już do 31 sierpnia 2021 r. i do 23 lipca 2022 r. beneficjent po przygotowaniu IŚR dla łącznie 100 uczestników (50 osób do 31 sierpnia 2021 r. i 50 osób do 23 lipca 2022 r.) miał możliwość udzielenie zamówienia w tym samym czasie dla powyższej grupy, a w odniesieniu do kolejnych zamówień każdorazowo powinien przeprowadzać powyższą procedurę. Zaistniała również trzecia przesłanka, tj. istniała możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę, gdyż beneficjent przeprowadził: - 9 postępowań na wybór wykonawców 9 szkoleń zawodowych, w wyniku których otrzymał m. in. 9 ofert od Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...], 6 ofert od firmy [...], zawarł 5 umów na organizację i przeprowadzenie szkoleń zawodowych z firmą [...], 1 umowę z Przedsiębiorstwem Handlowo- Usługowym [...], 1 umowę z Zakładem Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w [...], 1 umowę z firmą [...]; - 6 postępowań na wybór wykonawców 6 szkoleń zawodowych, w wyniku których otrzymał m. in. 6 ofert od Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...], 5 ofert od firmy [...], zawarł 4 umowy na organizację i przeprowadzenie szkoleń zawodowych z firmą [...], 1 umowę z Przedsiębiorstwem Handlowo- Usługowym [...], 1 umowę z firmą [...]. Wykonawcy przedkładając swoje oferty mogą wykonać zamówienie osobiście lub przy udziale podwykonawców. Oznacza to, że beneficjent analizując rynek potencjalnych wykonawców powinien także wziąć pod uwagę zarówno podmioty specjalizujące się bezpośrednio w danym przedmiocie zamówienia, jak i różnego typu pośredników. Bowiem na rynku funkcjonuje dużo podmiotów, które samodzielnie nie świadczą usług bezpośrednio, ale profesjonalnie zajmują się pośrednictwem zapewniając niejednokrotnie dobre ceny i jakość. Beneficjent wraz z pismami (z 8 maja 2024 r. i 31 maja 2024 r.) przesłał skany strony internetowej www.pracujznami.eu, na której opublikowano zapytania ofertowe dotyczące przeprowadzenia 6 kursów/szkoleń zawodowych pn.: "Kurs prawa jazdy kat. B, Kurs prawa jazdy kat. E do B", "Upięcia ślubne metodą żebrowania, profesjonalny indywidualny kurs fryzjerski", "Magazynier z obsługą wózka widłowego", "Pomoc w przedszkolu - nauczyciel wspomagający", "Kurs cukierniczy z elementami zdobienia tortów i deserów", "Kurs kosmetyczny z elementami wizażu i stylizacji paznokci". Ww. strona internetowa nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień, ponieważ nie jest bowiem odpowiednim, szeroko rozpoznawalnym publikatorem zapewniającym równy dostęp wszystkim potencjalnym wykonawcom zainteresowanym realizacja zamówienia, tj. baza konkurencyjności. Biuletyn Informacji Publicznej itp. Strona jest prywatną witryną firmy [...] sp. z o.o., która świadczy usługi z zakresu rekrutacji pracowników tymczasowych i nie ma związku z realizowanym Projektem. Tym samym należy uznać słuszność tezy, że ww. strona nie jest szeroko rozpoznawalna wśród potencjalnych wykonawców usług szkoleniowych, a zatem trudno oczekiwać, aby mieli oni świadomość o publikacji na niej zapytań ofertowych na kursy/szkolenia zawodowe. Wobec tego nie można uznać, że takie upublicznienie spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu. Beneficjent nie dokonał zwrotu wydatków niekwalifikowalnych i tym samym zastosowanie miały postanowienia § 12 Umowy, które stanowią odzwierciedlenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulujących sposób zwrotu środków przekazanych beneficjentom projektów współfinansowanych ze środków europejskich, ustanowionych w art. 207 ufp. Zgodnie z nimi jeżeli Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że dofinansowanie przez Beneficjenta zostało wykorzystane m.in. z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, środki te podlegają zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków (§ 12 ust. 1 i 2 Umowy i art. 207 ust. 1 ufp). Zwrot ten dokonany powinien być na podstawie pisemnego wezwania, w terminie 14 dni od daty jego doręczenia beneficjentowi (§ 12 ust. 3 Umowy i art. 207 ust. 8 ufp), a po bezskutecznym upływie tego terminu, obowiązek zwrotu określany jest w decyzji administracyjnej (§ 13 ust. 12 Umowy i art. 207 ust. 1 i 9 ufp). Z treści § 12 Umowy jasno wynika więc obowiązek zwrotu przez beneficjenta całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej, jeśli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie otrzymane przez Beneficjenta zostało wykorzystane m.in. z naruszeniem obowiązujących go procedur. Natomiast ewentualne wydanie decyzji administracyjnej zgodnie z przesłanką określoną w art. 207 ust. 9 ufp, przez Instytucję Pośredniczącą, jest bezpośrednim następstwem bezskutecznego upływu terminu 14 dni na dokonanie zwrotu po wezwaniu. Procedury realizacji i wykorzystania środków wskazane w art. 184 ufp to m. in. zapisy Umowy regulującej realizację Projektu. Spełniona została przesłanka do wydania decyzji administracyjnej określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, tj. procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, gdyż beneficjent naruszył: - postanowienia podrozdziału 6.2 pkt 3 litera e, g i k Wytycznych rozliczając w Projekcie wydatki dotyczące kosztów szkoleń zawodowych przeprowadzonych przez wykonawcę wybranego z pominięciem zasady konkurencyjności, na które nałożono korektę finansową, poniesionych w sposób niekonkurencyjny, tj. nieprzejrzysty i nieracjonalny oraz niezgodny w warunkami określonymi w Wytycznych dla udzielania zamówień przekraczających próg 50 tys. PLN netto i tym samym niezgodnie z postanowieniami Umowy; - postanowienia podrozdziału 6.5. pkt 1 i sekcji 6.5.2 pkt 1 a Wytycznych oraz § 20 ust. 1 Umowy, nie stosując zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy szkoleń zawodowych w ramach Projektu; - postanowienia podrozdziału 6.5 pkt 10 Wytycznych z uwagi na dokonanie niedozwolonego podziału wartości zamówienia zaniżającego jego wartość szacunkową; - postanowienia sekcji 6.5.2. pkt 12 Wytycznych w zakresie nieodpowiedniego przygotowania, upublicznienia, przeprowadzenia i udokumentowania wyboru wykonawców szkoleń zawodowych w Projekcie z uwagi na dokonanie ich wyboru z zastosowaniem rozeznania rynku zamiast zasady konkurencyjności; - postanowienia § 2 ust. 2 Umowy w związku z § 2 ust. 4 Umowy, z uwagi na niezachowanie prawidłowej proporcji źródeł finansowania określonej w Umowie; - postanowienia § 4 ust. 1 Umowy z uwagi na brak realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o jego dofinansowanie w zakresie założonego wyboru wykonawców szkoleń w ramach Projektu z zastosowaniem zasady konkurencyjności; - postanowienia § 4 ust. 7 Umowy z uwagi na brak realizacji Projektu zgodnie z Wytycznymi z uwagi na poniesienie wydatków niekwalifikowalnych z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości; - postanowienia § 5 ust 1 Umowy ze względu na konieczność dostosowania kwoty kosztów pośrednich z dofinansowania w związku z kwotą uznaną za niekwalifikowalną w kosztach bezpośrednich; - zapisy § 10 ust. 9 Umowy w związku z brakiem zwrotu środków niewykorzystanych w Projekcie w terminie 30 dni od daty zakończenia jego realizacji; - postanowienia § 12 ust. 1 i 3 Umowy, wobec braku zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej, gdy zostało stwierdzone, że dofinansowanie otrzymane przez beneficjenta zostało wykorzystane z naruszeniem obowiązujących go procedur. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania beneficjenta Zarząd Województwa decyzją z 19 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję Fundacja [...] z siedzibą w miejscowości [...] zarzuciła naruszenie: 1. art. 6 K.p.a. przez działanie bez podstawy prawnej, m. in. przez przyjęcie, że: a) między zamówieniami udzielonymi przez beneficjenta zachodziła tożsamość czasowa, mimo tego że nie było możliwe ich udzielenie w tym samym czasie, gdyż ich udzielenie stało się możliwe dopiero wraz ze sporządzeniem końcowej, zaktualizowanej wersji Indywidualnych Ścieżek Reintegracji (dalej także: "IŚR"); b) między zamówieniami udzielonymi przez beneficjenta zachodziła tożsamość przedmiotowa, mimo tego że szkolenia zawodowe o różnej tematyce i dotyczące różnych umiejętności zawodowych nie są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie; 2. art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez niepodjęcie jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia faktycznego rozmiaru szkody, która rzekomo mogła zostać wyrządzona w związku z udzieleniem zamówień w zakwestionowanych postępowaniach - w szczególności nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego dla ustalenia rynkowych cen wykonania zakwestionowanych usług, a w konsekwencji nieustalenie, że udzielenie zakwestionowanych usług nie doprowadziło do wyrządzenia szkody, ewentualnie nieustalenie jej rzeczywistej wysokości; 3. art. 7a § 1 K.p.a. przez dokonanie, mimo istniejących wątpliwości, interpretacji treści norm prawnych dotyczących tożsamości czasowej i tożsamości przedmiotowej na niekorzyść beneficjenta; 4. art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niekierowanie się przez organ zasadami proporcjonalności i równego traktowania oraz nieuzasadnione odstąpienie od stosowanej, a nawet rekomendowanej przez organ praktyki, w szczególności przez wcześniejsze długotrwałe i wielokrotne akceptowanie działań beneficjenta, a następnie zmianę stanowiska co do dopuszczalności takiego działania, w szczególności wcześniejsze akceptowanie wniosków o płatność w przedmiotowym projekcie i niezgłaszane zastrzeżeń do trybu udzielania zamówień mimo posiadania przez organ wszystkich niezbędnych informacji; 5. art. 75 w zw. z art. 77 i art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie całego możliwego, dopuszczalnego i zasadnego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego dla ustalenia rynkowych cen wykonania zakwestionowanych usług, a w konsekwencji nieustalenie, że udzielenie zakwestionowanych usług nie doprowadziło do wyrządzenia szkody, ewentualnie nieustalenie jej wysokości; 6. art. 80 K.p.a. przez wykroczenie poza zasadę swobodnej ocenę dowodów i uczynienie oceny dowolną m. in. przez: a) nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne przyjęcie, że aktualizacja IŚR-ów mogła mieć teoretycznie znaczenie dla ustalenia istnienia lub nieistnienia tożsamości czasowej, a następnie dokonanie oceny nie na podstawie w/w teoretycznej możliwości wywołania wpływu, a na podstawie rzeczywistej treści aktualizacji, której to treści (rodzaju i zakresu zmian) beneficjent nie znał, na którą nie miał wpływu i której nie mógł antycypować, tj. przez finalne odwołanie się do dat stworzenia wstępnych projektów IŚR-ów (niekońcowych i niewiążących), a nie do dat stworzenia zaktualizowanych (finalnych) wersji IŚR-ów; b) przyjęcie, że między zamówieniami dla łącznie 69 osób zachodziła, z uwagi na rzekomą tożsamość czasową, taka konieczność sumowania ich wartości, że konieczne było ich udzielanie w trybie zasady konkurencyjności; c) przyjęcie, że szkolenia zawodowe o różnej tematyce i dotyczące różnych umiejętności zawodowych są szkoleniami tożsamymi rodzajowo lub funkcjonalnie; d) przyjęcie, że między zamówieniami zachodziła, z uwagi na rzekomą tożsamość przedmiotową, taka konieczność sumowania ich wartości, że konieczne było ich udzielanie w trybie zasady konkurencyjności; e) ustalenie, że zakres rzekomej szkody jest niemożliwy do ustalenia, ewentualnie trudny do oszacowania; f) ustalenie, że strona internetowa www.pracujznami.eu, na której beneficjent zamieszczał ogłoszenia o kwestionowanych zamówieniach, nie spełniała warunku bycia "odpowiednim środkiem", tj. że kwestionowane zamówienia nie zostały opublikowane w taki sposób, że przedsiębiorstwo mające siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej ma dostęp do odpowiednich informacji dotyczących zamówienia przed jego udzieleniem, dzięki czemu jest w stanie złożyć ofertę lub wyrazić zainteresowanie otrzymaniem takiego zamówienia; 7. art. 81a K.p.a. przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść beneficjenta, w szczególności: a) finalne odwołanie się do dat sporządzenia wstępnych projektów IŚR- ów (niekońcowych i niewiążących), a nie do dat stworzenia zaktualizowanych (finalnych) wersji IŚR-ów; b) przyjęcie, że szkolenia zawodowe o różnej tematyce i dotyczące różnych umiejętności zawodowych są szkoleniami tożsamymi rodzajowo lub funkcjonalnie; c) przyjęcie, że strona internetowa www.pracujznami.eu, na której beneficjent zamieszczał ogłoszenia o kwestionowanych zamówieniach, nie spełniała warunku bycia odpowiednim środkiem, tj. że kwestionowane zamówienia nie zostały opublikowane w taki sposób, że przedsiębiorstwo mające siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej ma dostęp do odpowiednich informacji dotyczących zamówienia przed jego udzieleniem, dzięki czemu jest w stanie złożyć ofertę lub wyrazić zainteresowanie otrzymaniem takiego zamówienia; 8. podrozdziału 6.5 pkt 10 Wytycznych przez przyjęcie, że: a) między zamówieniami udzielonymi przez beneficjenta zachodziła tożsamość czasowa, mimo tego że nie było możliwe ich udzielenie w tym samym czasie, a to z uwagi na fakt, że ich udzielenie było możliwe dopiero wraz ze sporządzeniem końcowej, zaktualizowanej wersji IŚR-ów; b) między zamówieniami udzielonymi przez beneficjenta zachodziła tożsamość przedmiotowa pomimo tego, że szkolenia zawodowe o różnej tematyce i dotyczące różnych umiejętności zawodowych nie są szkoleniami tożsamymi rodzajowo lub funkcjonalnie; c) § 3 rozporządzenia z 29 stycznia 2016 r. przez nieobniżenie wartości korekty mimo tego, że anulowanie całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach kwestionowanych zamówień było niewspółmierne do charakteru i wagi rzekomych nieprawidłowości; d) § 4 rozporządzenia z 29 stycznia 2016 r. przez przyjęcie, że w zakwestionowanych postępowaniach nie było możliwe precyzyjne wskazanie kwoty wydatków rzekomo poniesionych nieprawidłowo, a w konsekwencji nałożenie korekty wg stawki 100%, podczas gdy było możliwe ich precyzyjne ustalenie, a w przypadku ich ustalenia kwota wyliczona do zwrotu nie mogłaby odpowiadać 100% wartości zakwestionowanych zamówień - powinna bowiem odpowiadać rzekomej stracie finansowej; e) art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 przez niewyliczenie wysokości rzekomych strat finansowych, które mogły zostać poniesione w związku z rzekomą nieprawidłowością, podczas gdy - w przypadku ich ustalenia - kwota wyliczona do zwrotu nie mogłaby odpowiadać 100% wartości zakwestionowanych zamówień - powinna bowiem odpowiadać rzekomej stracie finansowej. Skarżąca Fundacja wniosła o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości; 2. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji; 3. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy wartości wyżej wskazanych szkoleń zamówionych przez stronę skarżącą, a finansowanych ze środków uzyskanych z zawartej umowy o dofinansowanie, powinny były być zsumowane - odrębnie w odniesieniu do pierwszej procedury wyboru wykonawcy (jej wszczęcie nastąpiło 1 września 2021 r.) i do drugiej takiej procedury (wszczęto ją 25 lipca 2022 r.). Pozytywna odpowiedź na powyższe pytanie, w związku ze zsumowaną wartością szkoleń przekraczającą 50 000 zł netto (100 000 zł w pierwszej i 100 000 zł w drugiej procedurze) przesądziłaby o konieczności udzielenia zamówienia zgodnie z zasadą konkurencyjności (sekcja 6.5.2 pkt 1 lit. a Wytycznych), a nie - jak uczyniła skarżąca - zastosowania trybu rozeznania rynku. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że wskazane wyżej zamówienia są w istocie jednym zamówieniem, co do procedury wyboru wykonawcy, wszczętej w roku 2021 i jednym zamówieniem, co do procedury wyboru wykonawcy, wszczętej w roku 2022, gdyż charakteryzują się tożsamością przedmiotową, podmiotową i czasową, a zatem nie powinny być dzielone. W przypadku Projektu organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że zamówienia na usługę wszystkich przeprowadzonych szkoleń były tożsame przedmiotowo. Zrealizowane szkolenia były usługami tego samego rodzaju (były to szkolenia zawodowe), prowadzone dla określonej grupy odbiorców w celu realizacji z góry przyjętego zamierzenia. Celem Projektu była aktywizacja społeczno-zawodowa 100 osób pozostających bez pracy, niezarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy, w wieku 18-64 lat, charakteryzujących się co najmniej jedną z cech osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, przyczyniająca się do wzrostu ich szans na rynku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, że szkolenia te różniły się tematycznie. Tożsamość przedmiotowa nie oznacza bowiem, że zamówienia muszą zawsze dotyczyć dokładnie tej samej tematyki. Przyjęcie takiej argumentacji oznaczałoby, że każde szkolenie o innym temacie stanowiłoby każdorazowo odrębne zamówienie, nawet gdyby wykazywało daleko idące powiązanie czasowe, funkcjonalne i podmiotowe z innym szkoleniem realizowanym w ramach tego samego projektu. Poszczególne szkolenia mogą różnić się tematycznie, ich zawartość merytoryczna również może być odmienna, ale nie wyklucza to, że nadal stanowią usługę tego samego rodzaju, mającą to samo przeznaczenie, dla podobnej grupy osób, co tym samym wskazuje na jednolitość takiego zamówienia. Powyższe zamówienie, obejmujące szkolenia zawodowe, spełnia również kryterium tożsamości podmiotowej, bowiem realizacja zamówienia byłaby możliwa przez innego, potencjalnego wykonawcę, gdyby taki wykonawca - również o ogólnokrajowym zasięgu działania, a nie tylko oferujący usługi szkoleniowe na rynku lokalnym/regionalnym - miałby szansę na dostęp do ogłoszenia o zamówieniu opublikowanego w Bazie konkurencyjności, stosownie do sekcji 6.5.2 pkt 11 lit. a oraz pkt 12 Wytycznych. Dostęp do wiedzy o planowanych zamówieniach usług szkoleniowych został ograniczony dla innych podmiotów, a które posiadając odpowiednie możliwości organizacyjne czy techniczne, mogłyby zostać wykonawcą omawianych usług szkoleniowych. Oczywistym jest zatem fakt, że w razie umieszczenia informacji w Bazie konkurencyjności istniałaby realna szansa na pozyskanie znacznie szerszego grona zainteresowanych firm, również takich, które mogłyby zaoferować niższą cenę swojej usługi. Potencjalny, inny wykonawca usług szkoleniowych mógłby się pojawić, gdyby miał szansę odpowiedzieć na prawidłowo opublikowane ogłoszenie o zamówieniu. Skarżący zaś nie zamieścił ogłoszenia o zamówieniu w Bazie konkurencyjności, ale na stronie www.pracujznami.eu. Podobnie wystąpiła tożsamość czasowa, tj. możliwość udzielenia lub realizacji zamówienia w tym samym czasie bądź w dającej się przewidzieć perspektywie czasowej. Skarżący w roku 2021 i 2022 planował, jakie szkolenia należy przeprowadzić. Roczna perspektywa czasowa udzielania zamówień była zatem wystarczająca dla uznania spełnienia przesłanki tożsamości czasowej przy szacowaniu wartości danego zamówienia. Za jedno zamówienie należy uznać takie zamówienie, które z ekonomicznych i funkcjonalnych przyczyn ma takie samo lub podobne przeznaczenie techniczne i gospodarcze, może być wykonane przez tego samego wykonawcę i jest udzielane oraz realizowane w podobnym okresie czasu. Dopuszczenie możliwości składania ofert częściowych nie zmienia faktu, że traktuje się je jako jedno zamówienie. Organ zasadnie przyjął, że do dnia wszczęcia pierwszej procedury wyboru wykonawcy kursu/szkolenia zawodowego w ramach rozeznania rynku, która miała miejsce 1 września 2021 r. beneficjent zrekrutował 50 uczestników Projektu, którym zgodnie z diagnozami sytuacji w ramach utworzonych do 31 sierpnia 2021 r. Indywidualnych Ścieżek Reintegracji [IŚR] określono wsparcie w postaci kursów/szkoleń zawodowych, co wskazywało, że beneficjent w momencie wszczęcia pierwszych postępowań (1 września 2021 r.) wiedział o konieczności realizacji kolejnych szkoleń, na które zapotrzebowanie złożyli już inni uczestnicy Projektu. Skarżący powinien zatem oszacować koszt szkoleń zawodowych dla 50 uczestników Projektu nie dzieląc zamówienia na 9 odrębnych postępowań. Szacowana kwota zamówienia łącznie dla 50 już zrekrutowanych uczestników Projektu, zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez beneficjenta wynosiła 100 000 zł. Prawidłowe jest również ustalenie organu, że skarżący przeprowadzał kolejne szkolenia i każdorazowo dokonywał wyboru wykonawców w trybie rozeznania rynku, mimo że do dnia wszczęcia następnej procedury wyboru wykonawców kursów/szkoleń zawodowych na rok 2022 (tj. 25 lipca 2022 r.) w ramach rozeznania rynku beneficjent zrekrutował kolejnych 50 uczestników Projektu, którym zgodnie z diagnozami sytuacji w ramach utworzonych do 23 lipca 2022 r. Indywidualnych Ścieżek Reintegracji określono wsparcie w postaci kursów/szkoleń zawodowych. Beneficjent już w momencie wszczęcia 6 postępowań wiedział zatem o konieczności realizacji kolejnych szkoleń, na które zapotrzebowanie złożyli już inni uczestnicy Projektu. Skarżący powinien zatem oszacować koszt szkoleń zawodowych dla 50 uczestników Projektu nie dzieląc zamówień na 6 odrębnych postępowań. Szacowana kwota zamówienia łącznie dla 50 już zrekrutowanych uczestników Projektu, zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez beneficjenta wynosiła 100 000 zł. W ocenie Sądu, zasadne jest stanowisko organu, że - czego nie negował skarżący - aktualizacja IŚR nie wpłynęła w istotny sposób na realną możliwość określenia rodzaju zamówień, czyli beneficjent miał świadomość, na jakiego rodzaju usługi było zapotrzebowanie dla całych rekrutowanych grup po 50 osób. Zgodnie z podrozdziałem 6.2 pkt 3 lit. e Wytycznych wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu i jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych (podrozdział 6.2 pkt 3 lit. k Wytycznych). Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 000 zł netto, w sposób zapewaniający przejrzystość i zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2. (podrozdział 6.5 pkt 1 Wytycznych). Podstawą ustalenia wartości zamówienia w ramach projektu jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy netto, ustalone z należytą starannością. Zabroniony jest podział zamówienia skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełniania trzech przesłanek (tożsamości): a) usługi są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie (tożsamość przedmiotowa); b) możliwe jest udzielenia zamówienia w tym samym czasie (tożsamość czasowa); c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę (tożsamość podmiotowa) - podrozdział 6.5 pkt 10 Wytycznych. Zgodnie z podrozdziałem 6.5 pkt 1 Wytycznych skarżący był zobowiązany do stosowania zasady konkurencyjności dla zamówień o wartości szacunkowej przekraczającej 50 000 zł netto. Skarżący dokonał niedozwolonego w Wytycznych podziału wartości zamówienia na odrębne, zaniżając tym samym ich wartości szacunkowe, co doprowadziło do uniknięcia zastosowania zasady konkurencyjności. Dla kategorii nieprawidłowości skarżącego przewidziano stawkę procentową korekty w wysokości 100%, z możliwością jej obniżenia do 25%. Organy obu instancji prawidłowo dokonały obniżenia wysokości korekty finansowej do wysokości 25%, biorąc pod uwagę m. in. fakt, że skarżący dokonał publikacji zamówień na stronie internetowej Powiatowego Urzędu Pracy w [...], a także fakt, że przeprowadzone szkolenia faktycznie się odbyły, przekładając się na realizację celów całego Projektu. Na gruncie art. 207 ust. 1 u.f.p. przewidziano trzy niezależne od siebie podstawy do żądania zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, tj. wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (pkt 2) oraz pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 3). Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, trafnie przywołano w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., bowiem nie można mieć wątpliwości, że środki przeznaczone na realizację projektu zostały wykorzystane z naruszeniem procedury wynikającej z umowy o dofinansowanie. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu. W związku z naruszeniem przez skarżącego Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie i tym samym wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 nastąpiło potencjalne uszczuplenie budżetu ogólnego UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do częściowego zwrotu otrzymanego dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku o sygn. akt I GSK 1247/21 "nieprawidłowość" - w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 - oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE przez obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Tak więc realizując projekt finansowany lub współfinansowany ze środków UE beneficjent powinien mieć świadomość, że wydatkowanie tych środków jest obostrzone licznymi wymogami, których należy przestrzegać, a wobec tego musi zachować wysoką staranność. Do stwierdzenia, że mamy do czynienia z nieprawidłowością wystarczające jest wykazanie istnienia potencjalnej (a nie rzeczywistej) szkody w budżecie unijnym, która co do zasady powinna być wykazana przez organ. Natomiast bez znaczenia jest to, czy szkoda ta powstała na skutek świadomego i celowego działania beneficjenta, czy też w sposób niezamierzony i wynika z niewłaściwej realizacji projektu lub wadliwego prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia. Przyczyny powstania oraz rozmiar nieprawidłowości mogą mieć jedynie wpływ na wysokość zastosowanej korekty. Odpowiednie jest zatem, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, stwierdzenie, że naruszenie prawa unijnego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W kontrolowanej sprawie do takiego przypadku doszło w związku z naruszeniem zasady uczciwej, wolnej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Działanie skarżącego niewątpliwie mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. Zaistnienie stanu potencjalnej szkody w przedmiotowej sprawie związane z naruszeniem zasady konkurencyjności, w tym z podziałem zamówienia i w konsekwencji nieuprawnionym zastosowaniem trybu rozeznania rynku, mogło zawęzić krąg potencjalnych oferentów - firm szkoleniowych mogących zrealizować dane zamówienie (również w niższej cenie). Tym samym skarżący naruszył również zasadę równości szans na rynku wśród potencjalnych wykonawców. Skarżący nie dokonując właściwej publikacji zamówień naruszył również zasadę przejrzystości postępowania wynikającą z Wytycznych, która ma służyć wprowadzeniu jasnych i klarownych reguł, dzięki którym wykonawcy będą mieli możliwość zweryfikowania oraz kontrolowania działań podejmowanych przez zamawiającego w toku postępowania. W przypadku gdy jest możliwe precyzyjne wskazanie kwoty wydatków poniesionych nieprawidłowo związanej ze stwierdzoną nieprawidłowością indywidualną wartość korekty finansowej jest równa wartości współfinansowania UE w ramach tej kwoty, a w przypadku pomniejszenia - wartości wydatków kwalifikowalnych równej tej kwocie (§ 4 rozporządzenia z 29 stycznia 2016 r.). W ocenie Sądu zasadnie uznano, że powyższe nie jest możliwe. Z kolei wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej (§ 3 ust. 1 ww. rozporządzenia). Charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji (§ 3 ust. 2 ww. rozporządzenia). Powyższe przepisy nie obowiązują organu do obniżenia korekty finansowej, ale dają jedynie taką możliwość i to w zależności od charakteru i wagi nieprawidłowości. Zasadnie uznano, że wobec sztucznego podziału zamówień nie należy obniżać korekty ze 100% do 25% (pkt 2 załącznika do rozporządzenia z 29 stycznia 2026 r.). W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, aby we wcześniejszych kontrolach uznawano działania strony skarżącej, polegające na dzieleniu zamówień, za dopuszczalne. W związku z powyższym, Sąd uznał za niezasadne zarzuty podniesione w skardze i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło