III SA/Po 1835/14

Dnia 28 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x Spółka jawna w G na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik strony skarżącej radca prawny został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 878 zł. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony (osobie uprawnionej do odbioru przesyłek) w dniu 19 grudnia 2014 r. (k. 22 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącej Spółki uiścił powyższy wpis w dniu 5 stycznia 2015 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wyjaśnił, że przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od 27 do 31 grudnia 2014 r., co potwierdza zaświadczenie lekarskie załączone do wniosku. Silne bóle brzucha i inne dolegliwości uniemożliwiły mu przyjazd do pracy do W i uiszczenie przedmiotowego wpisu w wymaganym terminie. Wnioskodawca wskazał, że jest jedynym pełnomocnikiem ustanowionym przez stronę skarżącą i nikt inny nie był upoważniony do prowadzenia spraw spółki. Nie istniała możliwość ustanowienia substytuta do dokonania czynności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. – Dz. U. z 2012 r., poz.270) dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zaznaczyć trzeba, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Samo zwolnienie lekarskie od pracy, ani choroba wymagająca leżenia w sytuacji, gdy można było dokonać czynności korzystając z pomocy domownika, nie uzasadniają przywrócenia terminu (zob. B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 210). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 221/12, Lex nr 1138266). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się ponadto, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił jej pełnomocnik, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminowi ze strony tego pełnomocnika (B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 205). Jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (T. Woś i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 335; postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn.. akt II GZ 523/14, lex nr 1530539). Należy ponadto zauważyć, że choroba pełnomocnika oraz wynikająca z niej dezorganizacja w miejscu jego pracy nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem to na radcy prawnym ciąży obowiązek takiego zorganizowania swojej kancelarii i pracy zatrudnionych w niej osób, aby w sposób właściwy dbano o interesy strony (mocodawcy) – zob. postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 412/14, lex nr 1467718. W niniejszej sprawie pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim w końcowym okresie wyznaczonym do uiszczenia wpisu od skargi (termin upływał 29 grudnia 2014 r.). W opinii Sądu pełnomocnik skarżącej nie wskazał, że jego choroba uniemożliwiła mu posłużenie się pomocą osoby trzeciej w dokonaniu czynności procesowej polegającej na uiszczeniu wpisu. Ponadto w razie choroby pełnomocnik strony mógł zlecić dokonanie tej czynności pracownikom jego kancelarii, tym bardziej, że uiszczenie wpisu nie jest czynnością wymagającą posiadania specjalistycznej wiedzy czy specjalnych pełnomocnictw. Zaniechania w powyższym zakresie nie dają wobec tego podstaw do uznania braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, a co za tym idzie, do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p. p. s. a., orzekł jak w sentencji postanowienia.