III SA/Po 189/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska, Sędzia WSA Barbara Koś (spr.), Sędzia WSA Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać merytorycznie odwołanie w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, zanim rozpatrzy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, który został złożony wraz z odwołaniem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać merytorycznie odwołania w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, jeśli wraz z odwołaniem złożono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć. Rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu powinno nastąpić w drodze odrębnego postanowienia, a dopiero po jego negatywnym rozpatrzeniu organ odwoławczy może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy. Rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego P. A. z powodu niezłożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wniósł o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, podając przyczyny niezłożenia go w terminie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, jednocześnie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu w ramach decyzji merytorycznej. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2010 r. oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- ( [...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś
Decyzją z dnia 2 grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wstrzymał P. A. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego na podstawie § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870) na skutek niezłożenia przez beneficjenta oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku i planie gospodarstwa niskotowarowego w terminie określonym w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, który upłynął z dniem 28 października 2009 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. A. wniósł o przyznanie mu płatności, dołączając oświadczenie o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć i wskazując przyczyny niezłożenia tego oświadczenia w terminie. Podał m.in., że żona i córka poważnie chorują; żona, pieniądze pochodzące z płatności przeznaczyła na leczenie i spłatę długów, nie informując go o wpływie środków z płatności i problemach finansowych ani też o listach poleconych, które sama odbierała.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2010 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji.
Ponadto wskazał, że termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć, o którym mowa w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia jest terminem procesowym podlegającym przywróceniu na podstawie art. 58 kpa, lecz w wyniku analizy okoliczności sprawy stwierdził, że skarżący dopiero w odwołaniu wskazał powody niezłożenia oświadczenia w terminie, a ponadto że okoliczności przez niego wskazane nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminowi.
W skardze P. A. wniósł o przyznanie płatności i wyjaśnił, podobnie jak w odwołaniu, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W odwołaniu od decyzji w przedmiocie wstrzymania płatności do gospodarstwa niskotowarowego skarżący w istocie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wymaganego przez przepis § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870) oświadczenia, wskazując przyczyny uchybienia terminowi oraz dopełniając uchybionej czynności poprzez złożenie stosownego oświadczenia oraz dowodów realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć. Organ odwoławczy uznając, że jest to termin procesowy przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek odwołania, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w przedmiocie wstrzymania płatności stwierdził jednocześnie brak podstaw do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie. Takie działanie należy uznać za wadliwe, zważywszy że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu winno nastąpić w drodze odrębnego postanowienia podjętego przez właściwy w sprawie organ, na które służy odrębny środek zaskarżenia (art. 59 § 1 kpa, art. 3 § 3 pkt 2 p.p.s.a.). Organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia był organ pierwszej instancji, który do czasu ostatecznego załatwienia wniosku winien wstrzymać się z przesłaniem odwołania do organu wyższego stopnia. W wypadku pozytywnego załatwienia wniosku organ pierwszej instancji miałby możliwość skorzystania z przepisu art. 132 § 1 kpa, który pozwala temu organowi na uwzględnienie odwołania bez przesyłania akt do drugiej instancji. Rozpoznanie wniosku przez organ odwoławczy pozbawiło stronę prawa do rozpoznania wniosku przez dwie instancje.
Negatywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia określonego w rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć (§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.), otworzy organowi odwoławczemu drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie wstrzymania płatności na skutek odwołania. Wydanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w przedmiocie płatności przed rozpatrzeniem przez właściwy organ w trybie art. 58 i 59 kpa, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przez rolnika oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć stanowi naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 kpa, to jest wynikających z tych przepisów zasad legalizmu, praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów państwa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/ Sz. Widłak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło