III SA/Po 1907/14

Dnia 14 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w organizacji na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2014 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Poznaniu odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy (k. 80-82 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 02 marca 2016 roku o sygn. akt II GZ 149/16 oddalił zażalenie strony skarżącej. W uzasadnieniu orzeczenia sąd II instancji wyjaśnił, że ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o prawo pomocy. Tymczasem strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Pismem z dnia 27 czerwca 2016 roku strona skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 23 sierpnia 2016 roku skarżąca Spółka została ponownie zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Wezwanie pozostawiono bez odpowiedzi Postanowieniem z dnia 11 października 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ponownie odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy (k. 143-145 akt sądowych). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżąca Spółka została utworzona umową sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 2011 roku. Kapitał zakładowy Spółki określono na kwotę 5.000 zł, a udziały w kapitale zakładowym objęli bracia M. P. i R. P.. Wspólnicy zobowiązali się pokryć koszty aktu notarialnego oraz należności z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych (w sumie 480 zł). Jako siedzibę Spółki wskazano miejscowość S. P. II, gmina Ś.. W umowie zastrzeżono także możliwość zobowiązania wspólników do wnoszenia dopłat oraz możliwość podwyższenia kapitału zakładowego do łącznej kwoty 2.000.000 zł. Ponadto w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 1891/14, pod rygorem odpowiedzialności karnej, skarżąca Spółka złożyła oświadczenie, że jej strata tylko za ostatni rok obrotowy (rok 2014) wyniosła 150.000 zł. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że oświadczenie majątkowe wnioskodawczyni budziło wątpliwości i było niewystarczające do oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. Nieznane bowiem były tytuły wydatków Spółki na kwotę co najmniej 150.000 zł oraz źródło ich finansowania. Skoro strona uchyliła się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi bowiem wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku z art. 199 P.p.s.a., który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W myśl art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni, pomimo ponownego wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, nie uzupełniła tego oświadczenia i nie przedłożyła dokumentów wskazanych w zarządzeniu referendarza sądowego. Natomiast z akt administracyjnych wynika, że skarżąca Spółka w postępowaniu administracyjnym wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatność obszarowej do pow. 106,ha gruntów rolnych i pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczyła, że prowadzi na tych gruntach działalność rolniczą. W związku z powyższym Sąd ponownie stwierdził, że skarżąca nie wykazała ani wysokości przychodu, ani kosztów funkcjonowania Spółki. Wyjaśnienia strony nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o nieposiadaniu majątku są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny tej sytuacji, gdyż nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.