III SA/Po 192/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-05-26
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania płatności ONW na podstawie wznowienia postępowania jest prawidłowa w sytuacji, gdy wnioskodawca nie użytkował gruntów rolnych, a grunty zostały wydzierżawione innemu podmiotowi?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, gdy ujawnione zostaną nowe, istotne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi. W przypadku płatności ONW beneficjentem jest producent rolny faktycznie użytkujący grunty rolne, a nie tylko ich posiadacz. Skoro wnioskodawca wydzierżawił grunty innemu podmiotowi i nie prowadził na nich działalności rolniczej, nie spełnia warunków do przyznania płatności, co uzasadnia odmowę przyznania płatności i utrzymanie decyzji organu.Stan faktyczny
K. R. w 2006 roku złożył wniosek o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych. Początkowo decyzją z 14 listopada 2006 r. przyznano mu płatność. W 2009 r. organ otrzymał informację z KRUS o nieużytkowaniu przez K. R. gruntów i o zawartej umowie dzierżawy tych gruntów na rzecz A. H. W wyniku wznowienia postępowania organ uchylił decyzję przyznającą płatność i odmówił jej przyznania. K. R. zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. błędne ustalenia faktyczne i naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 stycznia 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 po wznowieniu postępowania o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia 14 listopada 2006 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 w związku z § 4 ust. 1 i § 4 ust. 2, § 4 ust. 3 i 4* rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U., Nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kpa (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) przyznał K. R. płatność ONW w łącznej wysokości 1.403,36 zł do gruntów rolnych na 2006 rok.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2001 roku, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 149 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 22 stycznia 2009 r. wpłynęło do organu pismo Kierownika Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z którego wynika, że K. R. nie użytkował gruntów rolnych w latach 2006 – 2008 i w okresie od 10 maja 2008r. do nadal żona K. R. – L. R. pobiera rentę rolniczą w pełnej wysokości. W związku zatem z ujawnieniem nowych istotnych dla sprawy okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi wydającemu decyzję, wznowiono postępowanie.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r., nr 0297-2010-000693, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 w związku z §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U., Nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił z urzędu swoją decyzję z dnia 14 listopada 2006 r. w całości i odmówił K. R. przyznania płatności ONW na rok 2006.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż we wniosku o dopłaty ONW strona zadeklarowała działki ewidencyjne o łącznej powierzchni 7,84 ha i dla takich powierzchni przyznano stronie wnioskowane płatności. W dniu 22 stycznia 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa informujące o nieużytkowaniu przez stronę spornych gruntów w latach 2006 – 2008 w związku z pobieraniem świadczeń rolniczych z KRUS od 10.05.2006 r. Do pisma tego dołączono umowę z dnia 25 kwietnia 2006 r. o wydzierżawieniu gruntów A. H. na okres 10 lat, oraz oświadczenia małżeństwa R., A. H. i K. R. potwierdzające faktyczną realizację powyższej umowy dzierżawy.
W ocenie organu zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej wnioskodawca nie spełnił warunków określonych w §2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U., Nr 73, poz. 657 ze zm.) i dlatego nie jest uprawniony do otrzymania płatności do gruntów rolnych wymienionych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2006.
W odwołaniu od tej decyzji K. R. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niepełne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż przeciwko stronie prowadzono postępowanie karne dotyczące wyłudzenia przedmiotowych dopłat (art. 286 § 1 Kodeksu Karnego), które zostało umorzone m. in. dlatego, iż uzyskane dopłaty były przekazywane posiadaczowi gruntów – A. H. Wnioskodawca został poinformowany przez pracownika organu, iż może on składać (obok samego posiadacza) wnioski o dopłaty. Cel dopłat został w niniejszej sprawie zrealizowany, gdyż ostatecznie fundusze dotarły do podmiotu faktycznie użytkującego sporne działki. Spełniona została ponadto przesłanka dotycząca utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 ust 1, ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), §14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kryterium decydującym o przyznaniu spornych płatności było rzeczywiste posiadanie i użytkowanie gruntów rolnych, a przesłanka posiadania winna być spełniona w chwili wydawania decyzji administracyjnej. Po dokonaniu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego nie jest możliwe przyznanie płatności ONW na rzecz podmiotu, który pozbawił się posiadania działki. W momencie uzyskania dowodów świadczących o tym, iż producent rolny składający wniosek o dopłaty nie był faktycznym posiadaczem działek rolnych nie jest zatem możliwe przyznanie na jego rzecz płatności bezpośrednich. Strona potwierdziła, iż w 2006 roku zawarła umowę dzierżawy, wobec czego faktycznym użytkownikiem gruntów był podmiot inny niż wnioskodawca. Do otrzymania dopłat istotne jest faktyczne rolnicze użytkowanie działek, a nie bycie ich posiadaczem czy właścicielem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. R. wniósł o uchylenie decyzji organów II i I instancji, zarzucając:
- naruszenie art. 7 pkt. 1 i art. 7 pkt. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej poprzez błędna wykładnię i pominięcie okoliczności faktycznych, że posiadacz zależny otrzymał przedmiotowe dopłaty, które przekazał posiadacz samoistny.
- naruszenie art. 18 pkt. 1 ustawy, który stanowi, że wniosek o dopłaty składa rolnik, mimo nieprecyzyjnego opisania, kto składa wniosek, organ nie pouczył skarżącego, że wniosek o dopłaty w przypadku dzierżawy składa tylko i wyłącznie posiadacz zależny
- naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 7 pkt. 1 i 6 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, poprzez naruszenie prawa procesowego polegającego na uchybieniach organu, który rozpatrując niniejszą sprawę podtrzymał dotychczasowa decyzję organu I instancji, nie uwzględniając faktu, iż dopłaty faktycznie otrzymał posiadacz zależny
- naruszenie art. 7 kpa, polegające na nie wykonaniu wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego mającego na względzie ważny interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez nie udzielenie wyczerpujących pouczeń, kto powinien składać wnioski.
- naruszenie art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez nie wykonanie obowiązku, jaki spoczywa na organie, który zobowiązany jest do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego oceny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Kierując się wskazanymi wyżej przepisami oraz mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 czerwca 2010 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, którą to decyzją organ I instancji uchylił swoją decyzję o przyznaniu K. R. płatności ONW w łącznej wysokości 1.403,36 zł do gruntów rolnych na 2006 rok.
Wskazane decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym.
K. R. w dniu 9 maja 2006r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW) na rok 2006
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia 14 listopada 2006 r, przyznał wnioskodawcy płatność ONW w łącznej wysokości 1.403,36 zł do gruntów rolnych na 2006 rok.
W dniu 22 stycznia 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej, informujące o nieużytkowaniu przez K. R. w latach 2006 – 2008 własnych gruntów rolnych, w związku z pobieraniem od 10.05.2006 r świadczeń rolniczych z KRUS. przez żonę K. R. – L. R. Do pisma tego dołączono umowę z dnia 25 kwietnia 2006 r. zawartą pomiędzy K. R. i L. R., jako wydzierżawiającymi a A. H., jako dzierżawcą, o wydzierżawieniu A. H. gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,15ha, na okres 10 lat, tj. od 25 kwietnia 2005 r. do 25 kwietnia 2016 r. oraz oświadczenia z dnia 9 stycznia 2009r. złożone przez wydzierżawiających i dzierżawcę potwierdzające , że umowa dzierżawy cały czas jest realizowana.
Powyższe okoliczności, w ocenie organów, stanowiły podstawę do wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, postępowania zakończonego decyzją ostateczną o przyznaniu K. R. płatności ONW na 2006 rok oraz do odmowy przyznania tych płatności, wobec stwierdzenia braku spełnienia przesłanek warunkujących ich przyznanie, a wynikających, m.in., z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U., Nr 73, poz. 657 ze zm.), w myśl którego płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.
Z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ administracji, w wyniku wznowienia jest, przede wszystkim, ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 kpa, następnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 145 § 1 kpa. W związku jednak z tym, że orzekanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też wykładnia przepisów określających warunki wznowienia, w tym przypadku art. 145 § 1 pkt 5 kpa, musi być ścisła. Okoliczności, na które wskazuje ww. przepis muszą być istotne, tj. muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mogące mieć wpływ na zmianę treści decyzji, Ponadto nowe okoliczności muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej przez organ administracji, który o nich nie wiedział w momencie rozstrzygania sprawy, co oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej, zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu.
Następnie, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa. właściwy organ administracji, po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 149 § 2 kpa, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W sprawie poddanej kontroli Sądu, okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. był fakt , o którym organ powiadomiony został pismem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w dniu 22 stycznia 2009r., wydzierżawienia przez K. R., na podstawie umowy z dnia 25 kwietnia 2006r., gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o płatności.
W świetle materiałów zgromadzonych w sprawie, tj. umowy dzierżawy z dnia 25 kwietnia 2006r, oświadczeń złożonych przez wydzierżawiających i dzierżawcę, jak i twierdzeń samego skarżącego, potwierdzających fakt wydzierżawienia gruntów zgłoszonych we wniosku o płatności, jak i ich uprawianie przez dzierżawcę, zasadnie, zdaniem Sądu, organ uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności K. R. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dowód w postaci umowy dzierżawy z dnia 25 kwietnia 2006r., który istniał w dacie podejmowania decyzji ostatecznej tj. 14 listopada 2006 r , nie był znany Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto w okresie późniejszym, tj 8 i 9 stycznia 2009r. r, K. R., L. R. i A. H. sporządzili oświadczenia, z których wynika, że objęte umową dzierżawy grunty rolne, wchodzące w skald gospodarstwa K. R., uprawiane były cały czas przez dzierżawcę. Dowód ten nie istniał wprawdzie w dacie wydania decyzji, jednak istniała wynikająca z tego dowodu okoliczność, która uzasadnia wznowienie postępowania.
Jednocześnie, jak słusznie uznał organ, przedstawiony w zaskarżonej decyzji dowód i wskazane okoliczności są istotne dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie płatności ONW, tj. rozstrzygnięcia sprawy.
Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) beneficjentem pomocy finansowej na wpieranie działalności rolniczej na obszarach ONW jest producent rolny - którego definiuje przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, określa producenta rolnego jako "osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia". Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. zostało wydane rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 2004 r. stanowiące w § 2 ust. 1, że płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26. 06. 1999 r. ze zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W myśl przepisu § 6 ust. 2 tego rozporządzenia płatność ONW jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że organ rozstrzyga decyzją administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności z tytułu ONW po uprzednim ustaleniu, czy ubiegający się o nie wnioskodawca jest producentem rolnym, który jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, spełniającym przesłanki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. Jednocześnie, co należy podkreślić, samo posiadanie działek rolnych nie jest wystarczającą przesłanką dla uzyskania ww. płatności. Aby bowiem zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia wymagane jest rolnicze użytkowanie posiadanych gruntów. Warunkiem zatem przyznania płatności z tytułu ONW jest ustalenie że producent rolny jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Chodzi o posiadanie samoistne lub zależne w rozumieniu przepisów art. 336 - 352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Niewątpliwie więc istotą płatności z tytułu ONW jest pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne, stosując zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważoną gospodarkę rolną. Decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów.
Fakt oddania przez skarżącego w dzierżawę spornych gruntów osobie trzeciej, na mocy umowy z dnia 25 kwietnia 2006 r., w zamian za świadczenie z KRUS oraz oświadczenie strony o faktycznym nieużytkowaniu rolniczym gruntów, w sposób nie budzący wątpliwości, przesądza o tym, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie skarżącemu płatności ONW na podstawie ww. przepisów.
Nie ulega również wątpliwości, że dla oceny wniosku o przyznanie płatności, bez znaczenia pozostaje okoliczność, którą podnosi skarżący, przekazywania otrzymanych dopłat dzierżawcy. Jakiekolwiek uzgodnienia pomiędzy właścicielem, a dzierżawcą nie mogą bowiem decydować o prawie do płatności.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r.o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Kwestie materialno – prawne przyznawania płatności ONW w 2006r. regulowały wskazane wyżej przepisy, stad też organ nie mógł naruszyć przepisów wskazanej w skardze ustawy. Obowiązujące zaś w rozpatrywanej sprawie ww. rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 2004 r., jak wskazano wyżej, określa podmiot uprawniony do składania wniosku o przyznanie płatności ONW.
Ponadto, należy również zauważyć, że w sytuacji gdy strona dąży do uzyskania określonego przywileju finansowego (środków unijnych), powinna dołożyć wszelkiej należytej staranności w celu jednoznacznego i pełnego wykazania, że spełnia wszelkie ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. K. R. składając w 2006r. wniosek o przyznanie płatności, oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności. Stąd też Sąd nie mógł uwzględnić w niniejszej sprawie, podniesionego w skardze, zarzutu uzyskania przez skarżącego od pracownika organu błędnej informacji, dotyczącej możliwości złożenia wniosku przez obie strony umowy dzierżawy. Ponadto, na co należy również zwrócić uwagę, zarzut ten nie znalazł potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy..
W związku z powyższym za nieuzasadnione należało uznać również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Organ prawidłowo i zgodnie z zasadami wynikającymi ze wskazanych przepisów, zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a wydana na jego podstawie decyzja odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło