III SA/Po 194/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Maria Kwiecińska ( spr.) As. Sąd Małgorzata Bejgerowska Protokolant: ref. Staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi L.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Kwiecińska W dniu [...]r. funkcjonariusze Komisariatu Policji ujawnili na posesji należącej do A.M. samochód osobowy marki Fiat. Ustalono, że posiadaczem pojazdu jest L.S., który nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na pochodzenie towaru. W dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję, którą wymierzył należności celne i uznał, że osobą dokonującą obrotu towarowego z zagranicą jest L.S. Decyzją z dnia [...]r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Podaniem z dnia [...] 2002r. uzupełnionym pismem z dnia [...] 2003r. L.S. wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Do wniosku załączył kserokopie: briefu, koperty i faksu twierdząc, że są one materiałem dowodowym nieznanymi organom prowadzącym postępowanie. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 243 §1a i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 243 § 1 a Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub 70 tej ustawy. Powołane przepisy dotyczą przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 68) oraz terminu przedawnienia tego zobowiązania (art. 70). Na podstawie art. 260 Kodeksu celnego w sprawach celnych stosuje się jedynie odpowiednio przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że w sprawie zagadnienia upływu terminu do wydania decyzji w sprawie należności celnych stosuje się art. 83 ust. 1 Prawa celnego (tj. Dz. U. z 1994r. Nr 71, poz. 312 ze zm.). Stosowanie do jego treści decyzji w sprawie wymiaru należności celnych nie można wydać po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. W przedmiotowej sprawie przesłanka niedopuszczalności wznowienia postępowania została zrealizowana po upływie 2 lat od daty ujawnienia samochodu osobowego marki Fiat na polskim obszarze celnym - art. 23 Prawa celnego, czyli z dniem [...] 1996 roku. W konsekwencji z uwagi na upływ tego terminu merytoryczne orzekanie w sprawie jest niedopuszczalne, tym samym niedopuszczalne jest wznowienie postępowania. L.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji z żądaniem jej uchylenia w całości. W odwołaniu wskazał, że nadesłane kserokopie dokumentów stanowią materiał dowodowy nieznany w czasie postępowania zakończonego decyzją ostateczną i w rozumieniu art. 240 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej są właściwą podstawą dla wznowienia postępowania. Podniósł, że w jego sprawie nie zachodzą przesłanki określone w przepisach art. 68 i art. 70 Ordynacji podatkowej, a żadne inne przepisy nie mogą mieć wpływu na możliwość wydania decyzji odmownej. Zgodnie bowiem z art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio tylko przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej. Natomiast termin przewidziany w art. 83 ust. 1 Prawa celnego wiąże jedynie organ wydający decyzję i nie ma żadnego znaczenia dla wniosku strony o wznowienie postępowania. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 233 §1 pkt 1 w związku z art. 243 §1a Ordynacji podatkowej, art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że art. 83 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 243 §1a Kodeksu celnego uniemożliwia wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania z uwagi na upływ 2 lat od dnia ujawnienia faktu niedostarczenia towaru do kontroli celnej. W ocenie organu prezentowana wykładnia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 02 grudnia 1998r. sygn. akt III RN 94/98 zawarte zostało stwierdzenie, że art. 83 ust. 1 Prawa celnego stanowi przepis szczególny w stosunku do zasad ogólnych dotyczących wzruszania decyzji ostatecznych w trybie nadzwyczajnym. Ponadto wskazał, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się jedynie w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję - art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Natomiast dokumenty przedstawione przez L.S. choć nie były znane organom celnym nie wnoszą nic nowego, a tym bardziej istotnego dla sprawy. Informacje wynikające z dokumentu Fahrzeugbrief były znane w chwili orzekania, gdyż zostały pozyskane za pośrednictwem Europejskiego Rejestru Pojazdów. Ponadto w dokumencie tym nie figuruje J.K. Zatem przedłożony dokument nie może stanowić dowodu potwierdzającego posiadanie przedmiotowego samochodu i pozostawienie go na terenie Polski przez wyżej wymienioną osobę. Podobnie fragment wizytówki, czy krótka informacja (bez daty) przekazywana na piśmie pomiędzy osobami wymienionymi tylko z imienia i dotycząca jakiegoś bliżej nieokreślonego Fiata nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Nawet jeżeli przyjmie się, że chodzi o L.S. i J.K., to nadal brak danych dotyczących tożsamości towaru oraz daty sporządzenia tej korespondencji. L.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję odwoławczą Dyrektora Izby Celnej z żądaniem jej uchylenia. W skardze podniósł, że zastosowanie art. 83 ust. 1 Prawa celnego jest błędne. Powołany przepis odnosi się bowiem jedynie do sytuacji, w których organy celne z urzędu dokonują w formie decyzji wymiaru należności celnych. Natomiast nie dotyczy on żądania strony zmierzającego do wznowienia postępowania, celem dokonania zwrotu uiszczonego cła. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, aczkolwiek z innych powodów niż powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy celne błędnie odmówiły wznowienia postępowania powołując się na treść art. 83 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne (tj. Dz. U. z 1994r. Nr 71, poz. 312 ze zm.). Powyższy przepis ustalał termin przedawnienia wymiaru należności celnych; normował więc zagadnienie materialnoprawne stanowiąc o granicach możności kształtowania w drodze decyzji sytuacji prawnej podmiotów prowadzących obrót gospodarczy z zagranicą. Ograniczał organy celne jedynie w działaniach podejmowanych z urzędu. W stanie faktycznym sprawy zakończonej orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 02 grudnia 1998r. sygn. akt IIIRN 94/98, Sąd wyraził stanowisko o niedopuszczalności wznowienia postępowania w sytuacji, gdy miało to nastąpić z inicjatywy organów celnych. Dwuletni termin zakreślony w przepisie 83 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne nie dotyczy jednakże sytuacji, gdy wznowienie postępowania ma nastąpić w interesie strony i na jej wniosek. Omawiany zatem przepis nie może stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania, jeżeli w wyniku takiego wznowienia miałoby dojść do ustalenia należności celnych w niższej, a więc korzystnej dla strony wysokości. Przepisy regulujące "przedawnienie" prawa do wymierzenia należności celnej nie są jednakże jedynymi, które należy rozważyć oceniając, czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne. Wszczęcie postępowania jako instytucja prawa procesowego podlega ocenie w aspekcie przepisów prawnoprocesowych i to przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] 2002 r. (k. 18 akt administracyjnych), dlatego w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Stosowanie do przepisu art. 265- Kodeksu celnego organ celny nie wznawia postępowania, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Przepis art. 265- Kodeksu celnego został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402) i wszedł w życie z dniem 21 maja 1999 roku. Jeżeli dług celny powstał przed wejściem w życie powołanego przepisu termin 3-letni do wznowienia postępowania należy liczyć od dnia wejścia tego przepisu w życie (patrz. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 sygn. akt GSK 67/04, Lex nr 158809). Wniosek o wznowienie postępowania został złożony, jak wskazano wyżej, w dniu [...] 2002r., a więc termin umożliwiający wznowienie postępowania w niniejszej sprawie upływał z dniem [...] 2002 roku (3 lata licząc od dnia [...] 1999r.). W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarżący nie dochował terminu określonego w art. 265- Kodeksu celnego. Dlatego należało odmówić wznowienia postępowania. Stosowanie do treści przepisu art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla decyzję w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę, że organy celne choć, powołując niewłaściwą podstawę prawną, to jednak odmówiły wznowienia postępowania, uznać należało, iż zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, co przesądziło o braku podstaw do jej uchylenia. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona. /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M. Kwiecińska