III SA/Po 194/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Parafii Rzymsko-Katolickiej w C,S, na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. , na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia [...] roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz na podstawie art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, odmówił Parafii C.S. przyznania płatności na 2004 rok z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) i wymierzył karę pieniężną w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż wniosek z dnia [...] roku złożony w imieniu parafii podlegał załatwieniu odmownemu ze względu na to, że suma powierzchni działek rolnych, dla których wnioskowano o płatność jest zawyżona, co wynika z różnicy pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej powierzchnią posiadanych działek. Ponadto wskazał, że wymierzona kara pieniężna będzie potrącana z płatności pomocy, co do których parafia jest uprawniona w ramach wniosków składanych w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych. W odwołaniu od decyzji reprezentujący parafię ks. W.S. wskazał, że nie miał zamiaru wyłudzić jakichkolwiek pieniędzy, ale pierwszy raz wypełniał wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i został wprowadzony w błąd przy jego wypełnianiu nie mając wiedzy o konsekwencjach jakie wiążą się z nieprawidłowym wypełnieniem formularza. Zaznaczył jednocześnie, że nie wnosi o przyznanie pieniędzy za 2004 rok, ale o zniesienie lub złagodzenie sankcji związanych z nałożoną karą pieniężną. Decyzją z dnia [...]roku, Nr [...] Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 264) oraz na podstawie art. 3. ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku, nr 6 , poz. 40 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że parafia w przedmiotowym wniosku o dopłaty zadeklarowała między innymi działki rolne (nr 1/1, nr 280/2, 102 -gmina J., obręb C., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - gmina J., obręb Ł., nr [...], nr [...] - gmina J., obręb P.), które po weryfikacji wniosku okazały się działkami zgłoszonymi przez innego wnioskodawcę. Na tej podstawie stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych i w konsekwencji nałożono na parafię karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł do potrącenia z płatności pomocowych przez kolejne 3 lata. Organ podkreślił również, że strona wnioskująca nie użytkowała rolniczo zadeklarowanych działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...] i tym samym nie spełniła wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Organ zaznaczył także, iż osoba składająca w imieniu parafii wniosek o dopłaty podpisała wniosek w sekcji X, w której oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego parafia w C.S. powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych są dokonywane w ramach wspólnej polityki rolnej prowadzonej przez Unię Europejską w stosunku do wszystkich państw członkowskich. W tym zakresie płatności są realizowane na podstawie prawa krajowego danego państwa członkowskiego z uwzględnieniem całego dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej ( acąuis communautaiere ) przyjętego przez Rzeczpospolitą Polską po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Nr 6 z 2004r., poz. 40 ze zm. ) osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Płatności obejmują: jednolitą płatność obszarową oraz płatności uzupełniające do powierzchni uprawy chmielu i innych roślin ( art. 2 ust. 3 ustawy). Formalnym warunkiem otrzymania płatności jest złożenie wniosku przez posiadacza danego gospodarstwa rolnego ( producenta rolnego ) i to wyłącznie na specjalnym urzędowym formularzu, którego wzór zawarty jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności ( Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm. ). Osoba ubiegająca się o uzyskanie powyższych płatności zobowiązana jest do złożenia w sekcji VII wniosku oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, obejmującego dokładne określenie ich położenia oraz dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków ( wraz z informacją o powierzchni ogólnej oraz powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym ). W sekcji VIII wniosku składa się natomiast oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolniczych dotyczące m. in. wskazania konkretnej rośliny uprawnej. Jednocześnie w sekcji X wniosku składa się oświadczenie o znajomości skutków składania fałszywych zeznań oraz znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a także zobowiązuje się do informowania o wszelkich zmianach oraz do umożliwiania wykonania czynności kontrolnych i utrzymywania posiadanych gruntów w dobrej kulturze rolnej. Uzyskane w ten sposób dane są podstawą do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania konkretnej kwoty płatności. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem skarżącej parafii z dnia 30 czerwca 2004 roku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 ( pismo nr [...]). Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności i zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych ujawnione zostały błędy, które wymagały wyjaśnień wnioskodawcy, ponieważ działki o numerach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , zostały zgłoszone we wniosku o dopłaty bezpośrednie również przez innego wnioskodawcę. W tej sytuacji pismami z dnia 9 lipca 2004 roku, Nr [...] oraz z dnia 19 lipca 2004 roku, Nr [...] na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego wezwano parafię p.w. [...] do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w przedmiotowej sprawie (niewłaściwie określenie powierzchni działek w stosunku do sumarycznej powierzchni typów działek uprawnionych do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej). Na podstawie wyjaśnień wnioskodawcy organ I instancji bezspornie ustalił, że działki o numerach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , na dzień składania wniosku, były użytkowane rolniczo przez innego producenta rolnego, a tym samym parafia wnioskowała o dopłaty bezpośrednie na działki rolne, których nie była faktycznym użytkownikiem, a tym samym zawyżyła obszar do którego przysługują płatności obszarowe. W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. rozpatrując przedmiotową sprawę trafnie ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest większa niż 50 % ( w przedmiotowym przypadku różnica ta wynosi 5209,24 % ) i zgodnie z art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, wyłączył parafię od przyznania wnioskowanej pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem ([...] zł) oraz orzekł, że będzie ona potrącona z płatności pomocowych do których parafia jest uprawniona w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę. Jednocześnie organ I instancji prawidłowo ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach systemu pomocy Uzupełniającej Płatności Obszarowej jest większa niż 50 % ( w przedmiotowym przypadku różnica ta wynosi 60,34 % ) i zgodnie art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, wykluczył wnioskującą parafię od otrzymania pomocy do jakiej byłaby uprawniona w danym roku kalendarzowym oraz orzekł kwotę sankcji ([...] zł), która podlega odliczeniu od wszelkich wypłat pomocy w ramach jakichkolwiek systemów pomocy do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia. Parafia kwestionuje takie rozstrzygniecie podtrzymane przez organ II instancji wskazując, że czuje się oszukana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdyż została wprowadzona w błąd przez jej pracowników przy wypełnianiu wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. Taki zarzut nie może jednak zostać uznany za zasadny w świetle wniosku wypełnionego przez ks. W.S. w imieniu Parafii Rzymsko -Katolickiej C.S., w którym oświadczył on, że zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z kodeksu karnego. W tym zakresie należy podkreślić, że brak należytej staranności w zakresie ustalenia stanu posiadania nieruchomości rolnych przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez skarżącą parafię nie może stanowić okoliczności wyłączającej sankcje finansowe związane z zawyżeniem obszaru posiadanego gruntu uprawniającego do uzyskania płatności obszarowych. Należy również zaznaczyć, że złożony wniosek o dopłaty nie został cofnięty, ani zmieniony lub uzupełniony przed poinformowaniem parafii o nieprawidłowościach, co skutecznie zamknęło możliwość zmiany procedury zastosowanej przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie, jednakże w przypadku gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola na miejscu wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętymi nieprawidłowościami ( art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 ). Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa i brak podstaw do uwzględnienia skargi Parafii Rzymsko -Katolickiej C.S. która tym samym podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.). /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T.M. Geremek D.W.