III SA/Po 194/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-04-05

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający znaczący majątek, ale jednocześnie zadłużony i z zajętym rachunkiem bankowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Pomimo zadłużenia i zajęcia rachunku bankowego, wnioskodawca posiada stałe dochody, wierzytelność z tytułu sprzedaży mleka, żywy inwentarz oraz majątek o znacznej wartości (nieruchomości, sprzęt rolniczy), które mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów postępowania. Brak jest podstaw do przyznania pierwszeństwa wydatkom cywilnoprawnym nad publicznoprawnymi.
Stan faktyczny
Wnioskodawca D. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czwórką dzieci, utrzymywane z dochodów z gospodarstwa rolnego. Posiada znaczący majątek w postaci nieruchomości i sprzętu rolniczego, ale jednocześnie ma zadłużenia, a jego rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zwrotu dopłat rolnośrodowiskowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy D. D.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. D. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a na wezwanie sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci. Wnioskodawca wraz żoną pracują wyłącznie w gospodarstwie rolnym i nie posiadają innych dochodów. Natomiast ich dzieci (dwoje małoletnich i dwoje pełnoletnich) uczą się, nie pracują, nie posiadają żadnych dochodów i pozostają na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego żony. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z dochodów wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego w wysokości w wysokości [...] zł oraz z dochodów jego żony z tego samego tytułu w wysokości [...] zł. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają dom o powierzchni [...] m² o wartości ok. [...] zł, nieruchomość rolną o łącznej powierzchni [...] ha (grunty orne o powierzchni [...] ha, łąki o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha) o łącznej wartości [...] zł oraz zabudowania gospodarskie (obora, szopo-garaż) o wartości [...] zł. Wnioskodawca deklaruje, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych). Wnioskodawca posiada natomiast samochód osobowy [...] (rok produkcji 1997) o wartości [...] zł, ciągnik [...] (rok produkcji 2008) o wartości [...] zł, ciągnik [...] (rok produkcji 1990) o wartości [...] zł, ciągnik [...] (rok produkcji 2014) o wartości [...] zł, kombajn zbożowy o wartości [...] zł. Ponadto wnioskodawca zadeklarował, że posiada wierzytelność za mleko od [...] w wysokości [...] zł miesięcznie oraz inwentarz żywy ([...] sztuk bydła). Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca oszacował w następujący sposób: kredyty – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł, TV, Internet, telefon – [...] zł, ubezpieczenia – [...] zł, żywność – [...] zł, odzież – [...] zł, artykuły higieniczne – [...] zł, czesne za szkołę – [...] zł. Wnioskodawca deklaruje, że przeciwko niemu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne dotyczące zwrotu dopłat rolnośrodowiskowych za lata 2011, 2012, 2013, 2014. Komornik dokonał zajęcia rachunku bankowego wnioskodawcy, na który wpływa jedyny stały dochód z tytułu sprzedaży mleka, co uniemożliwia dokonanie niezbędnych wydatków związanych z uprawą gruntów oraz dokonaniem zasiewów, co w przyszłości może pozbawić rodzinę wnioskodawcy jakichkolwiek środków utrzymania. Wnioskodawca oświadczył również, że posiada zobowiązania bankowe, a zaniechanie ich spłaty grozi wszczęciem kolejnego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie gwałtowne narastanie zaległości może spowodować, że mogą one przekroczyć przyszłe możliwości finansowe wnioskodawcy prowadząc do upadku prowadzone przez niego gospodarstwo. Wnioskodawca poinformował, że obecnie nie jest w stanie zaspokoić potrzeb związanych ze zwykłym utrzymaniem rodziny i zmuszony był zaciągnąć u rodziny pożyczkę w kwocie [...] zł. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca pozostaje w sześcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł. Wierzytelność wnioskodawcy z tytułu sprzedaży mleka każdego miesiąca wynosi [...] zł. Wnioskodawca pozostaje zatem w posiadaniu środków finansowych, którymi może dysponować decydując o ich przeznaczeniu. W takiej sytuacji należy przyjąć, że prawo pomocy nie może być przyznane, gdyż wnioskodawca posiada stałe dochody w znacznej wysokości. Nie można również pominąć faktu, że wnioskodawca posiada żywy inwentarz ([...] sztuk bydła), który może podlegać zbyciu choćby w niewielkim zakresie, aby uzyskać dodatkowe środki na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. Zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów jakie deklaruje wnioskodawca, niewątpliwie wiąże się z koniecznością bieżącej obsługi i wymaga dodatkowych środków finansowych. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie w sytuacji, w której zobowiązania wnioskodawcy znajdują pokrycie w posiadanym przez niego majątku o znacznej wartości (nieruchomości których współwłaścicielem jest wnioskodawca zostały oszacowane przez niego na ok. [...] zł, a sprzęt rolniczy, którego jest współwłaścicielem został oszacowany na ok. [...] zł). W rozpoznawanej sprawie brakuje zatem argumentów do przyznania pierwszeństwa wydatkom wnioskodawcy o charakterze cywilnoprawnym przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 1, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło