III SA/Po 195/25

Dnia 27 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] w [...] na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia 27 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu w sprawie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; II. przekazuje sprawę Zarządowi Województwa w celu ponownego rozpatrzenia protestu; III. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej kwotę 697,- zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawca – Fundacja (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) pismem z 22 listopada 2024 r., została przez Zarząd Województwa, dalej: organ) poinformowana, że złożony przez nią wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]" otrzymał ocenę negatywną z powodu braku spełnienia kryteriów merytorycznych punktowych tj. kryterium Nr 1 - "Adekwatność doboru celów projektu", kryterium Nr 4 - "Zaangażowanie potencjału kadrowego i technicznego wnioskodawcy lub partnerów (jeśli dotyczy)" oraz kryterium Nr 5 - "Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie) w kontekście osiągnięcia celów projektu. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wojewódzki Urząd Pracy, jako Instytucja Pośrednicząca (dalej: WUP) ogłosił nabór nr [...], w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 – Działanie 06.10. "Aktywna integracja". W ramach ww. naboru skarżąca złożyła w dniu 8 lipca 2024 r. wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]" (dalej: "projekt"). Informacją WUP zawiadomił skarżącą o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu. Wniosek skarżącej uzyskał 79 pkt, przy minimum 70 pkt, które należało uzyskać. Wniosek skarżącej nie osiągnął jednak minimum 70% wymaganych w zakresie spełnienia każdego z kryteriów merytorycznych. Ocenę przyznanej punktacji za poszczególne kryteria dostępu zawarto w karcie oceny merytorycznej wniosku przesłaną wnioskodawcy wraz z ww. informacją. W zakresie kryterium Nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu" organ wskazał, że wnioskodawca uzasadnił potrzebę realizacji zadań w kontekście przedstawionego problemu, przeprowadził diagnozę sytuacji problemowej w obszarze realizacji projektu. Zadania zaplanowane w projekcie umożliwiają osiągnięcie celu głównego tj. "...zwiększenie zdolności do zatrudnienia i aktywnego udziału w życiu społeczno-zawodowym 108 osób dorosłych, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (...) zamieszkujących w województwie wielkopolskim, poprzez realizację zindywidualizowanego l kompleksowego wsparcia aktywizacji społeczno-zawodowej. Organ stwierdził, że budzi wątpliwość forma przeprowadzenia grupowego treningu kompetencji społecznych. Wnioskodawca zaplanował 4 tematy szkolenia, z czego każdy uczestnik na podstawie IŚR zostanie skierowany na szkolenia z 3 tematów. Z opisu zadania nie wynika dlaczego przedmiotowe wsparcie zostało w ten sposób zaplanowane. Liczba godzin wsparcia na uczestnika wynosi 36. Nie przewidziano, iż mogą przystąpić do projektu osoby chcące i kwalifikujące się do udziału we wszystkich czterech częściach treningu. W związku z powyższym odjęto 2 pkt. Ponadto organ wskazał, że "w ramach zadania 10 zaplanowano indywidualne wsparcie mentora w wymiarze 4 godzin na uczestnika/czkę. Mentoring jest to długofalowa forma wsparcia i polega na stałym wsparciu UP przez mentora. Sam Wnioskodawca w opisie zadania wskazuje, że ww. forma wsparcia ma pozwolić na zbudowanie relacji UP z mentorem. Należy pamiętać, iż mentoring winien stanowić partnerską relację między mentorem a uczestnikiem/czką skierowaną na odkrywanie i rozwijanie potencjału uczestnika/czki. Powinno się to odbywać poprzez regularne rozmowy, gdzie uczestnik/czka projektu będzie zdobywał wiedzę, poznawał siebie, czy też rozwijał zawodową samoświadomość. W związku z powyższym nie da się zrealizować tego wsparcia w ciągu 2 spotkań po 2 godziny. Przedmiotowa forma wsparcia, we wskazanym zakresie godzinowym, nie przyniesie zamierzonego celu/efektu. Mentoring uznaje się za niezasadny. Odjęto 2 pkt." Ponadto organ wskazał, że w opisie zadania 8 wskazano, że "Wnioskodawca po zapoznaniu się z opinią pracodawcy wyda UP zaświadczenie o odbyciu stażu" Wskazane działanie jest zdaniem organu nieprawidłowe. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych oraz ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy opinię oraz zaświadczenie o odbytym stażu powinien wystawiać podmiot przyjmujący na staż. Odjęto 1 pkt. W zakresie kryterium Nr 5 organ wskazał, że w przypadku dofinansowania projektu wnioskodawcy, zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079), ponieważ wnioskodawca jest powiązany osobowo z firmą [...]. W związku z realizacją projektu przez wskazany podmiot, złożono do Prokuratury Okręgowej w [...] zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 K.k. i art. 286 § 1 K.k. W związku z powyższym odjęto 7 pkt. W proteście od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie skarżąca zakwestionowała ocenę wniosku dokonaną na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych: - kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu", - kryterium nr 4 "Zaangażowanie potencjału kadrowego i technicznego wnioskodawcy lub partnerów (jeśli dotyczy)", - kryterium nr 5 " Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawców i partnerów" W zakresie kryterium merytorycznego nr 1 tj. "Adekwatności doboru celów projektu " skarżąca zakwestionowała przyznaną punktację 5 (na 10 możliwych do zdobycia punktów) w zadaniu nr 2 podnosząc, że skierowanie wszystkich uczestników projektu na 3 z 4 dostępnych treningów kompetencji społecznych na podstawie IŚR (indywidualnej ścieżki reintegracji) zapewnia konieczną dla wymogów tego konkursu indywidualizację wsparcia. Skarżąca wskazała, że dopasowanie tematyki do potrzeb uczestników jest zgodne z zasadami projektowania skutecznych działań reintegracyjnych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, jak również z założeniami samego Regulaminu naboru. Za ww. stanowiskiem skarżąca przestawiła następujące argumenty. Każdy uczestnik projektu posiada inne deficyty i potrzeby, co wynika z jego dotychczasowych doświadczeń, sytuacji życiowej, poziomu samooceny czy też umiejętności społecznych. Wybór 3 z 4 tematów pozwala dostosować wsparcie do indywidualnych potrzeb i celów określonych w IŚR, co zwiększa jego jakość i efektywność. Przykładowo, osoba mająca problemy z niską samooceną może wybrać tematy związane z komunikacją, autoprezentacją i asertywnością, ale niekoniecznie potrzebuje dodatkowego wsparcia w radzeniu sobie ze stresem. Wysłanie wszystkich uczestników na wszystkie 4 tematy nie jest zgodne z zasadą indywidualizacji wsparcia. Oznaczałoby to narzucenie schematycznego, jednorodnego podejścia, które nie uwzględnia różnic między uczestnikami, co obniżyłoby jakość i efektywność realizowanego zadania. Koncepcja wyboru 3 z 4 tematów ma również uzasadnienie praktyczne i organizacyjne. Skarżąca wskazała przede wszystkim na efektywność zajęć. Zajęcia w wymiarze 12 godzin na temat są intensywne i wymagają zaangażowania uczestników. Zaplanowanie uczestnictwa we wszystkich 4 tematach mogłoby spowodować przeciążenie uczestników projektu (dalej także: UP, szczególnie osób z problemami z koncentracją, niską motywacją czy barierami w zakresie zaangażowania w długotrwałe formy wsparcia) i w ostateczności niższą efektywność treningów. Kolejnym elementem jest - zdaniem skarżącej - unikanie zbędnego podwajania wsparcia. Nie wszystkie tematy są równie potrzebne każdemu uczestnikowi. Pozwalając na wybór najbardziej istotnych modułów, zapobiegamy sytuacji, w której UP uczestniczyliby w zajęciach, które nie przynoszą im rzeczywistej wartości dodanej. Zachowana została możliwie duża elastyczność wsparcia - elastyczność została zagwarantowana na poziomie indywidualnego dopasowania tematyki do potrzeb każdego uczestnika. Z drugiej strony skarżąca wskazała, że dążenie do wyższych poziomów elastyczności jest w znaczący sposób ograniczane przez dokumentację naboru i konstrukcję samego wniosku, w ramach którego wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia szczegółowych kosztów i wyliczeń co do poszczególnych wydatków - w przypadku treningów kompetencji społecznych to nie tylko wyliczane godzinowo koszty trenerów czy sal, ale także wydatki na zwroty kosztów dojazdu, zwroty kosztów opieki oraz obiady dla uczestników. Szczegóły dotyczące wydatków muszą być w oczywisty sposób spójne z założeniami opisanymi w zadaniu. Co za tym idzie, wnioskodawca zachowuje elastyczności na poziomie indywidualnego dopasowania tematyki do potrzeb każdego uczestnika przy założeniu wyboru 3 z 4 tematów przez każdego uczestnika. Skarżąca podkreśliła, że projekt został opracowany zgodnie z Regulaminem naboru i zasadami realizacji projektów aktywnej integracji. W tym zakresie przedstawiła następujące argumenty: Regulamin naboru wskazuje, że: "Wsparcie odbywa się w oparciu o ścieżkę reintegracji, stworzona indywidualnie dla każdego uczestnika projektu z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej, zasobów, potencjału, predyspozycji, potrzeb. Ścieżka reintegracji to zestaw kompleksowych, zindywidualizowanych i uzupełniających się form wsparcia, mających na celu wyprowadzenie osób, rodzin lub środowiska z ubóstwa lub wykluczenia społecznego. Ścieżka reintegracji może być realizowana w jednym projekcie lub - ze względu na złożoność problemów i potrzeb danej osoby, rodziny lub środowiska - wykraczać poza ramy jednego projektu i być kontynuowana w innym projekcie lub poza projektowo. Wsparcie w ramach ścieżki reintegracji może być realizowane przez jedną lub przez kilka instytucji - zazwyczaj w sposób sekwencyjny. Wnioskodawca zapewnia, że wsparcie w projekcie jest kompleksowe, odpowiada na indywidualne potrzeby uczestników zgodnie z ich bieżącą sytuacją, uwzględnia różnorodne formy aktywizacji, rozwija kwalifikacje (w tym kompetencje) uczestników oraz ukierunkowane jest na ich powrót na rynek pracy." (kryterium - Indywidualizacja wsparcia uczestnika/czki). Wsparcie odbywa się również w oparciu o ścieżkę reintegracji, stworzoną indywidualnie dla każdego uczestnika projektu, z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej, zasobów, potencjału, predyspozycji, potrzeb (kryterium - Plan wsparcia uczestnika). Wobec powyższego skarżąca wskazała, że Regulamin wyboru projektów jako wymaganą i fundamentalną cechę wsparcia ustanawia indywidualizację. Wnioskodawca ten wymóg spełnił także w zakresie kompetencji społecznych. Z jednej strony zachowana jest kompleksowość albowiem wszyscy uczestnicy mogą skorzystać z treningów kompetencji społecznych, z drugiej zaś - w ramach tej kompleksowości przewidziano indywidualizację wsparcia (dobór 3 najbardziej adekwatnych treningów do indywidualnych potrzeb danej osoby) na racjonalnym poziomie bez wystąpienia jednoczesnej szkody dla uczestników. Każdy bowiem uczestnik weźmie udział w 3 z 4 przewidzianych tematów treningów. Skarżąca podkreśliła, że w treningach kompetencji społecznych wezmą udział wszyscy uczestnicy projektu. Tymczasem zdaniem skarżącej organ niezasadnie odjął aż 2 punkty (czyli aż 20% możliwych w danym kryterium, przy łącznie 30% marginesie błędu) tylko dlatego, że w ramach indywidualizacji wsparcia przewidziano dobór 3 z 4 tematów (wciąż dla 100%), a nie założono udziału wszystkich uczestników w 4 z 4 tematów. Strona wskazała, że w postrzeganiu oceniającego taki indywidualny dobór 3 z 4 tematów wiąże się ze szkodą dla uczestników. Jednakże ta kwestia nie została wyjaśniona w zakresie przyczyn takiego rozumowania organu. Nie przewidziano, iż mogą przystąpić do projektu osoby chcące i kwalifikujące się do udziału we wszystkich czterech częściach treningu. Czyli zdaniem oceniającego, powyższe miałoby się odbywać zgodnie z zasadą "wszystko dla wszystkich". Skarżąca wskazała, że takie rozwiązanie być może spełniałoby cechę absolutnej kompleksowości, ale nie miałoby nic wspólnego z nadrzędną jednak indywidualizacją wsparcia. Skarżąca stwierdziła, że oceniający organ podniósł zarzuty, iż w danym wsparciu nie zaplanowano wszystkiego dla wszystkich (pomimo, że w treningach weźmie udział 100% uprawnionych), lecz w ogóle nie przeszkadza mu indywidualizacja wsparcia w kolejnych zadaniach, w których weźmie udział mniejszy odsetek uczestników, tj.: szkolenia podnoszące kompetencje cyfrowe - przewidziano udział 32 spośród 108 uczestników; indywidualne poradnictwo psychologiczne (udział 80 uczestników); indywidualne poradnictwo prawne i obywatelskie (udział 64 uczestników); staże (udział 64 uczestników). W kontekście powyższych form wsparcia indywidualizacja jest drastycznie dalej idąca niż w przypadku treningów kompetencji społecznych (w których udział weźmie 100% uczestników). Skarżąca wskazała, że koncepcja indywidualnego doboru tematów w treningach kompetencji społecznych czy szkoleniach jest powszechnie stosowaną dobrą praktyką w projektach aktywizacyjnych i szkoleniowych. Pozwala ona na: - dopasowanie wsparcia do zdiagnozowanych potrzeb uczestnika i wyeliminowanie zbędnych elementów wsparcia, które nie odpowiadają na konkretne potrzeby uczestnika, - zwiększenie zaangażowania UP w dobrane dla nich tematy, co podnosi motywację i efektywność nauki, wzmacniając efektywność całego procesu wsparcia, - skuteczną alokację zasobów (czas trenerów i uczestników, skupienie i zaangażowanie uczestników, środki finansowe), co jest kluczowe w szczególności w projektach współfinansowanych ze środków publicznych, - unikanie schematyzacji działań, które mogłyby być oderwane od rzeczywistych potrzeb grupy docelowej, - analogię do indywidualnego doboru treningów kompetencji społecznych można znaleźć także w ramach samego projektu, gdzie szkolenia zawodowe przewidziano także dla wszystkich uczestników projektu, jednak dobór tematów następuje w sposób indywidualny, przez co silą rzeczy nie każdy z uczestników projektu weźmie udział np. w takiej samej liczbie godzin szkoleń zawodowych. Wnioskodawca wskazał, że posiada również doświadczenie w realizacji projektów z identycznymi założeniami w zakresie grupowych treningów kompetencji społecznych, tj. doboru dla każdego uczestnika 3 z 4 zaplanowanych tematów treningów (chociażby projekt Wnioskodawcy [...] połączmy swoje siły", czy zrealizowany w ramach ubiegłej perspektywy [...] "Mój cel - lepsza przyszłość" rozwiązanie nie budziło żadnych wątpliwości na etapie oceny i zostało zweryfikowane w praktyce jako efektywne i zgodne z dobrymi praktykami w obszarze wsparcia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Wnioskodawca podkreślił, że ocena dokonana przez organ nosi znamiona subiektywności i wydaje się być pretekstem, a nie rzetelnie uzasadnionym powodem obniżenia punktacji. Argumentowanie, jakoby wybór 3 z 4 tematów (a nie wszystkich dla każdego), jest nieuzasadnione w świetle podstawowego założenia projektu, którym jest indywidualizacja działań w oparciu o zidentyfikowane potrzeby uczestników. Strona wskazała, że w przypadku zaplanowania udziału wszystkich uczestników we wszystkich 4 tematach, można by równie dobrze sformułować zarzut schematyczności i braku dostosowania wsparcia do zróżnicowanych potrzeb grupy docelowej. Przyjęty sposób oceny sugeruje, że decyzja o obniżeniu punktacji nie opiera się na spójnych i obiektywnych przesłankach, lecz na arbitralnej i oderwanej od rzeczywistości interpretacji Oceniającego. Ta bowiem została sformułowana w oderwaniu od praktycznych doświadczeń oraz efektywnych i wypracowanych latami dobrych praktyk (w tym w ramach projektów aktywnej integracji realizowanych przez wnioskodawcę), co musi budzić poważne zastrzeżenia. Ocena ta pozostaje zatem w sprzeczności z zasadą rzetelności oraz premiowania projektów efektywnych i odpowiadających na rzeczywiste potrzeby uczestników. Podsumowując powyższe skarżąca wskazała, że obniżenie punktacji w tym kryterium jest nieuzasadnione, ponieważ założony wybór 3 z 4 tematów jest zgodny z zasadami indywidualizacji wsparcia, ma swoje mocne oparcie w Regulaminie naboru, wynika z logiki organizacyjnej i praktyki realizacji projektów, zwiększa efektywność działań w grupie docelowej oraz zwiększa elastyczność wsparcia. Ponadto w zakresie kryterium merytorycznego nr 1 tj. "Adekwatności doboru celów projektu " odnośnie zadania nr 10 wnioskodawca stwierdził, że oceniający pominął zaplanowanie indywidualnego mentoringu w wymiarze 4 godzin na uczestnika. Wnioskodawca podkreślił, że mentoring nie jest wystandaryzowaną metodą wsparcia i może przyjmować różne formy w zależności od specyfiki grupy docelowej oraz celów przed nim stawianych. W literaturze przedmiotu występuje wiele definicji mentoringu, które uwzględniają jego różnorodność. W ocenie skarżącej mentoring jest elastyczną, niestandaryzowaną metodą wsparcia i może przyjmować różne formy w zależności od specyfiki grupy docelowej oraz celów przed nim stawianych. Zdaniem strony oceniający organ nie wskazał, na którą w istocie definicję mentoringu się powołuje, a wnioskodawca w proteście wskazał klika takich definicji. Z zapisów Regulaminu wynika jedynie, że mentoring jest jedną z możliwych form wsparcia umożliwiających utrzymanie zatrudnienia. Zdaniem strony oceniający błędnie utożsamili mentoring z długotrwałym procesem edukacyjno-rozwojowym, nie uwzględniając jego różnorodności i specyficznej funkcji w projekcie. Pełni on rolę uzupełniającą i podtrzymującą, nie zaś podstawową. Szczegółową argumentację w tym zakresie skarżąca zawarła w proteście (k. 7 – 17 protestu). Ponadto w zakresie kryterium merytorycznego nr 1 tj. "Adekwatności doboru celów projektu " odnośnie zadania nr 8 wnioskodawca stwierdził, że nie zgadza się z uwagą oceniającego organu, który wskazał, iż zaświadczenie o odbyciu stażu powinno zostać wystawione przez pracodawcę, a nie wnioskodawcę w oparciu o opinię pracodawcy. Tymczasem zgodnie z Regulaminem wyboru projektów jeśli w projektach z zakresu włączenia społecznego stosowane są instrumenty i usługi rynku pracy analogiczne jak wskazane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to są one realizowane w sposób i na zasadach określonych w tej ustawie i odpowiednich aktach wykonawczych do ustawy. Reasumując skarżąca wskazała, że przedstawiona powyżej argumentacja pokazuje wprost, iż wystawienie zaświadczenia przez podmiot kierujący na staż, a wiec przez wnioskodawcę jest jak najbardziej prawidłowe, a odjęcie punktu za ten aspekt całkowicie bezpodstawne i niezgodne z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi realizacji staży. Szczegółową argumentację w tym zakresie skarżąca zawarła w proteście (k. 17 – 20 protestu). W zakresie kryterium merytorycznego nr 4 - "Zaangażowanie potencjału kadrowego i technicznego wnioskodawcy lub partnerów (jeśli dotyczy)" skarżąca wskazała, że nie jest zasadna ocena w zakresie tego kryterium przyznająca w konsekwencji tylko 5 pkt (na 10 pkt możliwych). W ramach kryterium dotyczącego potencjału kadrowego ocenie podlega kadra zaangażowana do zadań merytorycznych (za co można otrzymać maksymalnie 5 punktów) oraz kadra zarządzająca (maksymalnie 3 punkty). Oceniający nie wniósł żadnych zastrzeżeń odnośnie kadry zaangażowanej do zadań rozliczanych za pomocą kosztów pośrednich, nie przyznając jednocześnie żadnego punktu za potencjał kadrowy merytoryczny. Wnioskodawca absolutnie nie zgadza się z tak przyznaną punktacją, a właściwie z jej brakiem. Ponadto oceniający stwierdził, że "brak możliwości przyznania pełnej liczby punktów za potencjał merytoryczny", co brzmi jakby wnioskodawca otrzymał w tym zakresie jakiekolwiek punkty. Sytuacja natomiast jest zupełnie odwrotna i kadra merytoryczna została oceniona na zero punktów, przy czym uwaga oceniającego organu odnosi się do jednego specjalisty pełniącego funkcję pośrednika pracy i doradcy zawodowego, będącego Partnerem w niniejszym projekcie. Zdaniem skarżącej głównym i właściwie jedynym zarzutem, na podstawie którego oceniający organ odjął wszystkie punkty możliwe do uzyskania za kadrę merytoryczną jest uwaga, jakoby nie wskazano jakie doświadczenie i kwalifikacje posiada A. R., która została zaangażowana w ramach projektu. Skarżąca wskazała, że A. R. jest właścicielem [...] (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą), czyli podmiotu będącego Partnerem w niniejszym projekcie. W związku z tym wskazane doświadczenie Partnera jest analogiczne do doświadczenia samego właściciela. Zgodnie z opisem w punkcie Doświadczenie i potencjał społeczny: "[...] - firma działająca od 2017r. z wpisem do RIS i KRAZ. Świadczy usługi z zakresu szkoleń, kursów oraz doskonalenia zawodowego. Posiada doświadczenie adekwatne do realizacji niniejszego projektu poprzez realizację na terenie [...] projektów, m. in.: "Aktywni zawodowo!". Osoba ta w okresie ostatnich 3 lat przeprowadziła m.in.: szkolenia zawodowe dla łącznie blisko 269 osób, m.in. w obszarach: Opiekun osoby starszej, Profesjonalna obsługa klienta z obsługą komputera, ponad 320 h poradnictwa psychologicznego, ponad 488 h pośrednictwa pracy, ponad 411 h poradnictwa zawodowego, ponad 700 h jobcoaching. Z ww. zapisu jednoznacznie wynika, że właścicielka [...] posiada doświadczenie w pełnieniu funkcji doradcy zawodowego, czy pośrednika pracy. A. R. działa od 2017 r. jako instytucja szkoleniowa z wpisem do RIS (wpis od 04.04.2017r.), natomiast od 2018 r. jako agencja zatrudnieniowa z wpisem do KRAZ (wpis od 30.01.2018r.). Zrealizowany przez nią projekt, wskazany w opisie doświadczenia, odznacza się wysoką efektywnością. Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca stwierdziła, że A. R. posiada wieloletnią praktykę zawodową w danym obszarze wsparcia. Skarżąca w proteście zakwestionowała także zasadność oceny organu w aspekcie kryterium nr 5 "Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie)" w kontekście osiągnięcia celów projektu (k. 24-28 protestu). Skarżąca wskazała, że oceniający organ w niniejszym punkcie przyznał 13 na 20 możliwych do zdobycia punktów. Natomiast obniżoną punktację organ uzasadnił w następujący sposób: "W przypadku dofinansowania projektu Wnioskodawcy, zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079), ponieważ jest powiązany osobowo z firmą [...]. W związku z realizacją projektu przez wskazany podmiot, złożono do Prokuratury Okręgowej w [...] zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 K.k i art. 286 § 1 K.k. W uzasadnieniu protestu wnioskodawca wskazał, że oceniający organ w sposób nieuzasadniony powołał się na zaistnienie obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079, dalej: Ustawy), pomimo braku uzasadnionych podstaw do takiego twierdzenia i kompetencji do oceny sytuacji wnioskodawcy lub osób/podmiotów z nim powiązanych w kontekście art. 61 ust. 4 Ustawy. Twierdzenia (a w zasadzie przypuszczenia) oceniającego w tym zakresie są nie tylko nieuprawnione, ale wręcz krzywdzące i godzące w dobre imię wnioskodawcy i osób/podmiotów z nim powiązanych. Strona wskazała, że nie występują w jej ocenie żadne okoliczności, które uzasadniałyby negatywną ocenę przedmiotowego kryterium w świetle art. 61 ust. 4 Ustawy. Zdaniem strony dokonując oceny czy dana "sytuacja" kwalifikuje się do objęcia dyspozycją art. 61 ust. 4 Ustawy, należy kierować się wskazaną przez ustawodawcę "przesłanką kierunkową" wskazaną w tym przepisie. "Przesłanka kierunkowa" dotyczy natomiast sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy lub podmiotu z nim powiązanego wszczęto postępowanie karne lub karno-skarbowe dotyczące wymienionych w tym przepisie przestępstw. Uwzględniając brzmienie tego przepisu ustawodawca w kontekście "przesłanki kierunkowej" wymaga wszczęcia w stosunku do danej konkretnej osoby postępowania karnego lub karno-skarbowego w tzw. fazie in personam tj. po przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie (co ma miejsce dopiero w sytuacji, w której istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez konkretną osobę). Uwzględniając "przesłankę kierunkową" nie jest zatem tak, że każda sytuacja wywołująca obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, uzasadnia decyzję o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie. Skarżąca wskazała, że przyjąć należy, że będą to mogły być wyłącznie sytuacje, w których wnioskodawca lub podmiot z nim powiązany, w związku z wcześniejszą realizacją projektów dofinansowanych ze środków publicznych, podjął działania kierunkowe o charakterze przestępczym. W kontekście powyższego skarżąca wskazała, że ani w stosunku do wnioskodawcy, ani w stosunku do L. A. (tj. prezesa zarządu wnioskodawcy, jedynego członka zarządu) prowadzącej jednocześnie działalność pod firmą [...], nie toczy się żadne postępowanie karne (lub karno-skarbowe) w związku z ubieganiem się o pomoc finansową lub z korzystaniem ze środków publicznych w sposób nieprawidłowy – tj. o przestępstwa, o których mowa w ww. przepisie. Na taką okoliczność nie wskazuje również oceniający organ, który nie wskazuje na żadne toczące się postępowanie karne lub karno-skarbowe (tym bardziej nie wskazując jednocześnie w stosunku do kogo przedmiotowe postępowanie miałoby się toczyć i w jakiej obecnie jest fazie). Oceniający organ wskazuje na jakieś bliżej nieokreślone zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, nie wskazując na żadne dalsze skutki wywodzące się z zaistnienia tego zawiadomienia, w szczególności na toczące się postępowanie w stosunku do wnioskodawcy lub członka organów zarządzających wnioskodawcy. Skarżąca przywołała przepis prawa, na który powołuje się oceniający organ tj. art. 61 ust. 4 Ustawy. Przepis ten mówi bowiem o toczącym się (obecnie) postępowaniu karnym lub karnym skarbowym w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną. Ponadto wnioskodawca wskazał, że prezes zarządu wnioskodawcy, a zarazem wnioskodawca posiadają szczątkową wiedzę, że w przeszłości prowadzone było śledztwo w [...], ale ani wnioskodawca ani prezes zarządu wnioskodawcy nie byli stroną tego śledztwa, w szczególności w ramach śledztwa nie postawiono żadnych zarzutów i nie było podejrzanego (a zatem w szczególności w stosunku do wnioskodawcy ani w stosunku do członka organów zarządzających wnioskodawcy nie toczyło się żadne postępowanie). Śledztwo według najlepszej i najbardziej aktualnej wiedzy strony w tym zakresie zostało umorzone już w 2021 roku wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Wnioskodawca przedłożył do protestu skan pierwszej strony postanowienia o umorzeniu śledztwa. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty do oceny organu w zakresie kryteriów, które uzyskały minimalne minimum punktowe. Jednak ocena ta - zdaniem skarżącej - została bezpodstawnie obniżona. Zarzuty te dotyczyły kryterium nr 2 "Adekwatność doboru wskaźników realizacji projektu" i kryterium nr 6 "Prawidłowość sporządzania budżetu projektu". Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej FEW w dniu 27 lutego 2025 roku nie uwzględniła protestu strony (k. 157-172 akt sądowych). W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że strona podważa ocenę wniosku dokonaną na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych: - nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu" (zwanym dalej "kryterium nr 1"); - nr 2 "Adekwatność doboru wskaźników realizacji projektu" (zwanym dalej "kryterium nr 2"); - nr 4 "Zaangażowanie potencjału kadrowego i technicznego wnioskodawcy lub partnerów (jeśli dotyczy) (zwanym dalej "kryterium nr 4"); - nr 5 "Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie) w kontekście osiągnięcia celów projektu" (zwanym dalej "kryterium nr 5"); - nr 6 "Prawidłowość sporządzenia budżetu" (zwanym dalej "kryterium nr 6"). Dokonując analizy kryterium nr 1 organ podtrzymał stanowisko osoby oceniającej. Tym samym organ podtrzymał zarzut w przedmiotowym zakresie. W uzasadnieniu stanowiska w zakresie ww. kryterium organ wskazał, że zapisy wniosku jednoznacznie określają, iż każdy z uczestników projektu weźmie udział w 3 grupowych treningach kompetencji społecznych. Jednocześnie wnioskodawca uzależnia powyższe od diagnozy wynikającej z Indywidualnej Ścieżki Reintegracji. W opinii KO uwaga osoby oceniającej jest zasadna. Wnioskodawca natomiast założył, iż żadna z osób uczestniczących w projekcie nie będzie potrzebowała wszystkich 4 oferowanych treningów kompetencji społecznych. Tymczasem jest możliwe, że wystąpi taka potrzeba. Nie chodzi o to, by każda z osób uczestniczących w projekcie obowiązkowo skierowana została na wszystkie szkolenia kompetencji społecznych, ale by miała umożliwiony dostęp do tych szkoleń, których potrzebuje i które zostały zdiagnozowane w IŚR. Zwłaszcza, że sam wnioskodawca zobowiązał się we wniosku, do tego, że: "Wsparcie UP w ramach proj. będzie kompleksowe, odpowiadające na indywidualne potrzeby UP, zgodnie z ich bieżącą sytuacją, uwzględniające różnorodne formy aktywizacji, rozwijające kwalifikacje oraz ukierunkowane na powrót UP na rynek pracy." Zgodnie z definicją Kryterium nr 1 wnioskodawca powinien zweryfikować uzasadnienie potrzeby realizacji poszczególnych zadań zaplanowanych w ramach wniosku i ich powiązania - z przedstawionym problemem. Jest to element adekwatności doboru celów projektu. To indywidualne potrzeby osób uczestniczących w projekcie oraz zdiagnozowane bariery powinny stanowić punkt wyjścia do planowania wsparcia w projekcie. Jednocześnie organ zaznaczył, że osoba oceniająca nie wymagała skierowania wszystkich uczestników na 4 tematy szkoleń, a jedynie dopuszczenia takiej możliwości. W zakresie kwestionowanego zarzutu nr 2 organ wskazał, że wnioskodawca założył mentoring dla 27 osób po 4 godziny. Nawet biorąc pod uwagę to, że nie każda z osób, która podejmie zatrudnienie będzie potrzebowała wsparcia w omawianym zakresie, to dostępna pula godzin mentoringu na osobę nadal może być niewielka. Dlatego organ przychylił się do oceny osoby oceniającej wniosek. Tym samym KO podtrzymała zarzut w przedmiotowym zakresie. W zakresie kwestionowanego zarzutu nr 3 organ wskazał, że osoba oceniająca uznała: "W opisie zadania 8 wskazano, że "Wnioskodawca po zapoznaniu się z opinią pracodawcy wyda UP zaświadczenie o odbyciu stażu" wskazane działanie jest nieprawidłowe. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20.08.2009 r. w sprawie szczególnych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych oraz Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy opinię oraz zaświadczenie o odbytym stażu powinien wystawić podmiot przyjmujący na staż. Zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2024 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. art. 53 ust. 5 nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu." Organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że braki w treści złożonego wniosku, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek poszczególnych kryteriów dopuszczających, zasadniczo obciążają stronę wnioskującą. W zakresie kwestionowanego kryterium nr 4: "Zaangażowanie potencjału kadrowego i technicznego wnioskodawcy lub partnerów (jeśli dotyczy)"organ wskazał, że po przeanalizowaniu zapisów dotyczących przedmiotowego zarzutu, KO stwierdziła, że osoba oceniająca słusznie zauważyła brak jednoznacznego określenia kwalifikacji A. R.. Z wniosku o dofinansowanie nie wynika, jakie dokładnie posiada ona wykształcenie, jakie certyfikaty/zaświadczenia posiada. Osoba oceniająca nie miała zatem możliwości oceny, np. zakresu tematycznego i wymiaru godzinowego ukończonych szkoleń, ani nawet formalnego wykształcenia (jakie wykształcenie wyższe, czy/jakie studia podyplomowe). Jeśli wnioskodawca na etapie konstruowania wniosku wiedział, iż pośrednictwo pracy oraz doradztwo zawodowe przeprowadzić ma A.R., należało w punkcie 3.5 wskazać jej faktyczne kwalifikacje i doświadczenie. Natomiast w ramach punktu 3.6 wniosku wskazano liczbę godzin przeprowadzonego w ostatnich 3 latach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego przez firmę prowadzoną przez [...]. Na tej podstawie można zatem ocenić potencjał Partnera oraz doświadczenie zawodowe [...]. Ponadto organ zaznaczył, że przedmiotem niniejszej procedury jest ocena wniosku nr [...] dlatego KO nie odnosi się do innych wniosków. W związku z powyższym KO uznała, że częściowo można przychylić się do wniosku protestującego. Organ przyznał 2 punkty wnioskodawcy. W aspekcie zarzutu naruszenia Kryterium nr 5: ..Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie) w kontekście osiągnięcia celów projektu" – w świetle wyjaśnień przedstawionych w proteście- organ przychylił się do stanowiska strony i przyznał 7 punktów wnioskodawcy. W zakresie zarzutu nr 6 organ wskazał, że w Regulaminie wyboru projektów precyzyjnie określono nazwy wskaźników specyficznych dla projektu, jakie należy uwzględnić we wniosku o dofinansowanie. Dlatego należy zgodzić się z zarzutem osoby oceniającej w tej kwestii. Przyznano 1 punkt wnioskodawcy. W zakresie zarzutu nr 7 organ wskazał, że Regulamin wyboru projektów przygotowywany jest zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, czyli zawiera wszystkie niezbędne informacje i załączniki wymagane w/w ustawą. Celem naboru jest wyłonienie i dofinansowanie najlepszych wniosków. Dlatego osoba oceniająca na etapie oceny wniosku weryfikuje merytoryczne aspekty projektu, w tym racjonalność i efektywność wydatków. W związku z tym, że wniosek o dofinansowanie podlega ocenie, to osoba oceniająca ma prawo do krytycznego odniesienia się do założeń przyjętych przez wnioskodawcę. Oceniający mógł zatem uznać, iż wnioskodawca powinien tak zaplanować wsparcie w projekcie, aby zmotywować do uczestnictwa w nim bez konieczności stosowania dodatkowych elementów zachęty. Stanowisko Oceniającego znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. WSA w Poznaniu sygn. akt III SA/Po 785/17. Organ wskazał, że ocena eksperta pozostaje zawsze subiektywna. Każdy powołany ekspert ocenia daną sprawę w ramach wzorców kontroli spraw podobnych, którymi się zajmuje, a ponadto stosownie do posiadanej i aktualnie znanej w gronie znawców przedmiotu wiedzy na dany temat (...)". Tym samym podtrzymuje się zarzut. W zakresie zarzutu nr 8 organ wskazał, że podtrzymuje stanowisko osoby oceniającej w kwestii obliczeń stawki jednostkowej. Jednocześnie przychyla się do wniosku protestującego, aby tego typu uwaga dotycząca jednej pozycji budżetu nie musiała skutkować odjęciem punktu. Tym samym organ przyznał 1 punkt wnioskodawcy. W podsumowaniu KO stwierdziła, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób poprawny. Pomimo przychylenia się do stanowiska wnioskodawcy i tego, że przy ocenie w: kryterium nr 4 - przyznano 2 punkty, kryterium nr 5 - przyznano 7 punktów, kryterium nr 2 - przyznano 1 punkt, kryterium nr 6 - przyznano 1 punkt, wniosek nie uzyskał minimum 70% punktów w ramach kryterium nr 1. Mając powyższe na uwadze, Komisja Odwoławcza orzekła jak w sentencji. Strona złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W skardze zarzuciła organowi: 1. naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez dokonanie w ramach rozpatrywania protestu oceny wniosku Skarżącego o dofinansowanie projektu w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny polegający na: 1.1. błędnym przyjęciu przez Organ, że Skarżący powinien przewidzieć możliwość skorzystania przez uczestników projektu ze wszystkich 4 (czterech) treningów kompetencji społecznych na wypadek, gdyby w przypadku danej osoby wystąpiła potrzeba skorzystania ze wszystkich 4 (czterech) treningów, podczas gdy Skarżący przewidując we wniosku o dofinansowanie projektu obowiązkowe skierowanie uczestników projektu na 3 (trzy) z 4 (czterech) dostępnych tematów treningów kompetencji społecznych kierował się indywidualizacją wsparcia wyrażającą się w doborze dla danego uczestnika takich 3 (trzech) treningów kompetencji społecznych, na które dany uczestnik wykazuje największe zapotrzebowanie, co w pełni pozostaje w zgodzie z zasadami indywidualizacji wsparcia określonymi w Regulaminie wyboru projektów, Priorytet 6 Fundusze Europejskie dla [...] o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+), Działanie [...] Aktywna integracja, Nabór nr: [...]; 1.2. błędnym przyjęciu przez Organ, że Skarżący powinien przewidzieć możliwość skorzystania przez uczestników projektu ze wszystkich 4 (czterech) treningów kompetencji społecznych na wypadek, gdyby w przypadku danej osoby wystąpiła potrzeba skorzystania ze wszystkich 4 (czterech) treningów, podczas gdy obowiązek taki nie wynika ani z Regulaminu wyboru projektów, Priorytet 6 Fundusze Europejskie dla [...] o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+), Działanie [...] Aktywna integracja, Nabór nr: [...] ani z Wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027, [...](l) z dnia 12 października 2022 ., 1.3. błędnym przyjęciu przez Organ, że indywidualne potrzeby uczestników projektu oraz ich zdiagnozowane bariery nie stanowiły punktu wyjścia dla Skarżącego do planowania wsparcia w projekcie, podczas gdy Organ nie dostrzegł, że Skarżący w zakresie treningów kompetencji społecznych przewidział maksymalną możliwą elastyczność wsparcia przejawiającą się w indywidualnym uwzględnieniu potrzeb każdego uczestnika w ramach wyboru dla niego 3 (trzech) spośród 4 (czterech) dostępnych tematów treningów; 1.4. błędnym przyjęciu, że Skarżący powinien przewidzieć możliwość skorzystania przez uczestników projektu ze wszystkich 4 (czterech) treningów kompetencji społecznych na wypadek, gdyby w przypadku danej osoby wystąpiłaby potrzeba skorzystania ze wszystkich 4 (czterech) treningów, podczas gdy Organ nie wziął pod uwagę, iż nie jest możliwe zaplanowanie przez Skarżącego w ramach wniosku możliwości wzięcia udziału w 4 (czterech) treningach kompetencji społecznych dla nieokreślonej z góry części uczestników projektu, bowiem Skarżący, tak jak każdy inny wnioskodawca, w ramach wniosku o dofinansowanie projektu - zgodnie z Regulaminem Regulaminu wyboru projektów, Priorytet 6 Fundusze Europejskie dla [...] o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+), Działanie [...] Aktywna integracja i konstrukcją samego wniosku zobowiązany jest do przedstawienia szczegółowych kosztów i wyliczeń co do poszczególnych wydatków, zaś nie sposób zaplanować takich wydatków bez przyjęcia z góry założeń co do liczby treningów, grup czy osób w grupach; 1.5. uznaniu, iż Skarżący powinien przewidzieć możliwość skorzystania przez danego uczestnika projektu ze wszystkich 4 (czterech) treningów kompetencji społecznych, przy jednoczesnym braku kwestionowania przez Organ innych części wniosku Skarżącego, w ramach których wsparcia nie zaplanowano dla wszystkich uczestników projektu, a co za tym idzie dokonanie przez Organ oceny w sposób arbitralny, niekonsekwentny i sprzeczny z zasadami logiki; 2. naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 68 zd. pierwsze ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez dokonanie w ramach rozpatrywania protestu oceny wniosku Skarżącego w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny przejawiający się w braku odniesienia się do całości argumentacji podniesionej przez Skarżącego, braku należytego uzasadnienia dokonanej oceny wniosku, w tym braku uzasadnienia, dlaczego odmówiono przyznania wnioskowi Skarżącego o dofinansowanie projektu aż 2 (dwóch) punktów oraz bezrefleksyjnym powieleniu stanowiska Oceniającego; W zakresie kwestionowanego przez Skarżącego w ramach kryterium nr 1: "Adekwatność doboru celów projektu": 3. naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez dokonanie w ramach rozpatrywania protestu oceny wniosku Skarżącego o dofinansowanie projektu w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny polegający na: 3.1. błędnym przyjęciu przez Organ, że przewidziana przez Skarżącego we wniosku liczba godzin mentoringu przypadająca na osobę jest niewystarczająca, co powoduje, że nie da się zrealizować tego wsparcia, podczas gdy ani Regulamin wyboru projektów, Priorytet 6 Fundusze Europejskie dla [...] o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+), Działanie [...] Aktywna integracja, Nabór nr: [...] ani Wytyczne Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczące wyboru projektów na lata 2021-2027, [...](l) z dnia 12 października 2022 r. nie zawierają definicji mentoringu ani nie precyzują metodologii, czasu trwania ani szczegółowych założeń realizacyjnych tej formy wsparcia, a co za tym idzie Skarżący miał swobodę w dostosowaniu formy i czasu trwania mentoringu do specyfiki projektu i grupy docelowej określonych we wniosku, a przewidziany przez Skarżącego wymiar czasowy mentoringu jest w pełni wystarczający w świetle założeń projektu; 3.2. błędnym przyjęciu przez Organ, że mentoring powinien stanowić długofalową formę wsparcia uczestników projektu i przewidywać regularne spotkania uczestnika projektu z mentorem, podczas gdy takie stanowisko jest nieuzasadnione w świetle treści wniosku Skarżącego, gdyż Organ nie bierze pod uwagę, że w ramach wniosku Skarżącego założeniem mentoringu nie jest powielanie wcześniejszych form wsparcia uczestników projektu, lecz ich uzupełnianie poprzez koncentrowanie się na konkretnych wyzwaniach uczestników projektu związanych z adaptacją do nowego środowiska pracy oraz że mentoring jest jedynie końcowym etapem wielomiesięcznej ścieżki tych uczestników projektu, którzy dzięki otrzymanemu wsparciu znajdą zatrudnienie; 3.3. błędnym przyjęciu przez Organ, że przewidziana przez Skarżącego we wniosku liczba godzin mentoringu przypadająca na osobę jest niewystarczająca, co powoduje, że nie da się zrealizować tego wsparcia, podczas gdy Organ w ogóle nie wziął pod uwagę, iż Skarżący we wniosku przewidział elastyczność w zakresie dostosowania ilości godzin mentoringu do indywidualnych potrzeb uczestników projektu; 4. naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 68 zd. pierwsze ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez dokonanie w ramach rozpatrywania protestu oceny wniosku Skarżącego w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny przejawiający się w braku odniesienia się do całości argumentacji podniesionej przez Skarżącego, braku należytego uzasadnienia dokonanej oceny wniosku, w tym braku uzasadnienia, dlaczego odmówiono przyznania wnioskowi Skarżącego aż 2 (dwóch) punktów oraz bezrefleksyjnym powieleniu stanowiska Oceniającego; 5. naruszenie art. 45 ust. 1-2 w zw. z art. 68 zd. pierwsze ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez dokonanie w ramach rozpatrywania protestu oceny wniosku Skarżącego w sposób nieobiektywny i naruszający zasady równego traktowania wnioskodawców przejawiający się w odmowie przyznania wnioskowi Skarżącego aż 2 (dwóch) punktów, podczas z informacji i dokumentów uzyskanych przez Skarżącego od innego uczestnika naboru [...] wynika, iż za niemalże identyczny zarzut wnioskowi innego wnioskodawcy odmówiono przyznania tylko 1 (jednego) punktu, w konsekwencji czego Organ w bezpodstawny sposób różnicuje oceny wniosków różnych wnioskodawców znajdujących się w analogicznych sytuacjach. W zakresie kwestionowanego przez Skarżącego zarzutu nr 3 w ramach kryterium nr 1: "Adekwatność doboru celów projektu": 6. naruszenie pkt 7.1. lit. e Regulaminu wyboru projektów, Priorytet 6 Fundusze Europejskie dla [...] o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+), Działanie [...] Aktywna integracja, Nabór nr: [...] w zw. z art. 53 ust. 1-2 i 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w ramach projektu Skarżącego to pracodawca miałby być osobą uprawnioną do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży, podczas gdy pkt 7.1. Regulaminu nakłada na wnioskodawców uczestniczących w naborze obowiązek realizacji instrumentów i usług rynku pracy (w tym staży) w sposób i na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w konsekwencji czego osobą uprawnioną do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży winien być Skarżący jako podmiot kierujący na staż i nadzorujący jego przebieg - na zasadzie analogii do starosty będącego podmiotem kierującym na staż i nadzorującym jego przebieg. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 strona wniosła o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i jednocześnie o przekazanie sprawy do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] Departamentu Polityki Regionalnej w celu ponownego rozpatrzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu wniesionego przez Skarżącego w dniu 6 grudnia 2024 roku. Ponadto strona wniosła o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna, ale nie wszystkie jej zarzuty zostały zaaprobowane przez Sąd. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022r., poz. 1079). Zgodnie z jej art. 73 ust. 1 w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, że niniejsza sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Podkreślić należy, że kontrola Sądu powinna zmierzać jedynie do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Sąd kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24). W ocenie Sądu postępowanie Instytucji Zarządzającej powyższych wymogów nie spełniło w odniesieniu do kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu", zadanie nr 2. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podzielić należy zarzut skarżącej, podniesiony zarówno w proteście, jak i skardze o błędnej, nieprzejrzystej i nierzetelnej ocenie dokonanej w Karcie Oceny Merytorycznej odnośnie zadania nr 2 tj. grupowych treningów kompetencji społecznych (opis – k. 57 akt sądowych). Rację ma strona skarżąca, że założenie w ramach wniosku o dofinansowanie Projektu wskazujące, że jego uczestnicy zostaną skierowani na 3 z 4 dostępnych treningów kompetencji społecznych na podstawie Indywidualnej Ścieżki Reintegracji (dalej IŚR, por. k. 56 akt sądowych) wynika z fundamentalnego założenia projektu i Regulaminu konkursu, jakim jest indywidualizacja wsparcia i nie pozostaje z nim w sprzeczności. Regulamin konkursu zawiera bowiem zapisy, że wsparcie odbywa się w oparciu o ścieżkę reintegracji, stworzoną indywidualnie dla każdego uczestnika projektu z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej, zasobów, potencjału, predyspozycji oraz potrzeb. Regulamin konkursu stanowi ,że ścieżka reintegracji może być realizowana w jednym projekcie i może wykraczać poza ramy jednego projektu , być kontynuowana w innym projekcie lub pozaprojektowo. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zapewnienie aby wsparcie w projekcie było kompleksowe, odpowiadało na indywidualne potrzeby uczestników, zgodnie z ich bieżącą sytuacją, uwzględniało różnorodne formy aktywizacji, rozwijało kwalifikacje (w tym ich kompetencje) oraz ukierunkowało uczestników na powrót na rynek pracy (por. k. 10 – 15 Regulaminu). Organ w ocenie tego wsparcia pominął jednak następujące okoliczności. Po pierwsze - w zadaniu nr 2 wskazano jednoznacznie, że grupowe treningi społeczne odbędą się na podstawie IŚR, z naciskiem na rozbudzenie aktywności i samodzielności wszystkich uczestników projektu, bez podziału na grupy docelowe. Instrumenty aktywizacji zaproponowano bowiem wszystkim uczestnikom projektu (UP), a ponadto były one uzupełnione innymi zadaniami opracowanymi we wniosku, również dla wszystkich uczestników projektu w ramach opisanego w Regulaminie przedmiotu i celu projektu. Należy podkreślić, że już w zadaniu nr 1 - Diagnoza sytuacji problemowej i opracowanie indywidualnej ścieżki integracji (IŚR), poprzedzającym pozostałe zadania przewidziano indywidualne spotkania z psychologiem i doradcą zawodowym każdego ze 108 uczestników projektu. Zaznaczono we wniosku, że udział w projekcie rozpocznie się od indywidualnych spotkań każdego uczestnika z psychologiem i doradcą zawodowym. Założono, że każdy uczestnik zostanie oceniony pod kątem sytuacji problemowej w sferze osobistej, społecznej i zawodowej. Powyższa diagnoza miała określić cele zarówno społeczne, jak i zawodowe uczestnika, usługi aktywnej integracji i formy wsparcia zaplanowane indywidualnie do realizacji i odpowiadające na potrzeby każdego z uczestników programu. Podkreślono, że IŚR nie będzie obejmował wyłącznie pracy socjalnej, a instrument aktywizacji nie będzie stanowił jedynego elementu wsparcia w ramach IŚR (opis działań – k. 56 akt sądowych). Tak więc należy uznać, że zadanie nr 1 indywidualizowało wstępnie potrzeby uczestników na podstawie indywidualnych spotkań, ale nie kreowało żadnej grupy docelowej. Tym samym opinia eksperta wskazująca, że wszystkie treningi z zadania nr 2 są potrzebne wszystkim osobom borykającym się z problemem wykluczenia społecznego, bez odniesienia do pozostałych instrumentów reintegracji jest przedwczesna, bo z pkt 3.4.3 wniosku wynika, że grupa docelowa to 108 osób dorosłych, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, bezrobotnych, biernych zawodowo. Podkreślić należy, że ekspert nie uzasadnił dlaczego akurat grupa docelowa osób borykających się z problemem wykluczenia społecznego będzie potrzebowała wszystkich treningów, a inna grupa nie będzie potrzebowała kompleksowych, wszystkich szkoleń. Stanowisko eksperta nie zostało przeanalizowane przez organ w zaskarżonym orzeczeniu, bowiem odnosi się ono do wszystkich grup docelowych, nie kładąc nacisku na żadną z nich, a jedynie na cel jakim jest zwiększenie aktywności społecznej i zawodowej. Podkreślić należy, że w zaskarżonym orzeczeniu (k. 160 akt sądowych), dokonując analizy omawianego kryterium, organ wskazuje, że: "Nie chodzi o to, by każda z osób uczestniczących w projekcie obowiązkowo skierowana została na wszystkie szkolenia kompetencji społecznych, ale by miała umożliwiony dostęp do tych szkoleń, których potrzebuje i które zostały zdiagnozowane w IŚR." Jak jednoznacznie wynika z powyższej analizy zadania nr 1 wnioskodawca zamierzał indywidualizować potrzeby poszczególnych uczestników programu. Okoliczność ta została jednoznacznie wskazana w ww. zadaniu nr 1 i zapis ten wywiera bezpośredni skutek w obszarze objętym zadaniem nr 2 – Grupowe treningi kompetencji społecznych. Podkreślić należy, że w pkt. 3.4.3 wniosku o dofinansowanie wskazano jeszcze inne grupy docelowe poza borykającymi się z wykluczeniem społecznym, wobec których należy ten cel zrealizować. Biorąc pod uwagę uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia brak jest podstaw do uznania, że orzeczenie w tym zakresie przedstawia stanowisko organu rozpoznającego protest od oceny eksperta odnośnie potrzeby wszystkich 4 treningów właśnie dla grupy docelowej dorosłych borykających się z problemem wykluczenia społecznego. W konsekwencji sąd nie podziela argumentacji organu zawartej dopiero w odpowiedzi na skargę o rozróżnieniu grupy docelowej, bo pomija ona całkowicie cel projektu dedykowany wszystkim grupom docelowym i nie ma oparcia w uzasadnieniu orzeczenia KO z dnia 27 lutego 2025 r. Należy podkreślić, że organ w zaskarżonym orzeczeniu nie czyni żadnych rozróżnień co do grup docelowych, a jedynie potwierdza, że chodzi o aktywizację tak społeczną, jak i zawodową wszystkich uczestników projektu. Po drugie - odnosząc się do stanowiska organu o schematycznym doborze treningów społecznych Sąd podkreśla, że nie były to jedyne działania zamierzające do zrealizowania celu projektu wobec wszystkich uczestników. Poza wskazanym wyżej celem i zakresem zadania nr 1, poprzedzającym treningi społeczne, były nimi także zadanie nr 6 tj. indywidualnego jobcoachingu, który miał wesprzeć IŚR poprzez m.in. budowanie motywacji i pomaganie w rozwiązywaniu bieżących problemów każdemu z nich. Podobnie jak indywidualne pośrednictwo pracy dedykowane było również wszystkim uczestnikom na podstawie IŚR, a które wspierać miało uczestników po etapie szkoleń i po zakończeniu stażu. Rację ma więc skarżąca, że wzajemne relacje działań, które jak wynika choćby z opisu zadania nr 8 i 9 powinny być rozpatrywane łącznie bo tylko w ten sposób pozwalają wykluczyć schematyzm ich zastosowania. Analiza wniosku, w jego w punkcie 3.4.1 tj. opisu przedmiotu projektu wskazuje, że głównym jego celem jest zwiększenie zdolności do zatrudnienia i aktywnego udziału w życiu społeczno-zawodowym poprzez kompleksowe i zindywidualizowane działania wobec wszystkich 108 uczestników projektu. Polegały one poza diagnozą potrzeb i treningami kompetencji społecznych także na: szkoleniach podnoszących kompetencje cyfrowe, indywidualne poradnictwo psychologiczne, prawne, obywatelskie oraz zawodowe (jobcoachning), szkolenia zawodowe, staże, indywidualne pośrednictwo pracy, mentoring. Wszystkie one łącznie miały doprowadzić do celu, jakim jest kompleksowe wsparcie aktywizacji społeczno-zawodowej. Rację ma więc strona, że przy braku zakwestionowania innych części wniosku dotyczących pozostałych działań wobec tych samych 108 uczestników wystąpiły zgodne z zapisami wniosku i dokumentów programowych kompleksowe działania. Przyjęcie takiego stanowiska jak organ wiąże się z dowolnym i nieuprawnionym przyjęciem, że są uczestnicy, którzy nie podlegali pozostałym działaniom, czyli tacy, którzy korzystają tylko z treningów społecznych. W dodatku jest to grupa docelowa borykających się z wykluczeniem społecznym osób. Jeżeli jednak, co wynika z materiału dowodowego i zapisów wniosku wszyscy uczestnicy treningów społecznych uczestniczyli także w pozostałych realizowanych dla tego celu działaniach, a organ ich nie zakwestionował, to organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał je za niedostateczne lub niezgodne z oczekiwaniami w ramach tego zadania. Obowiązkiem organu jest przejrzyste i rzetelne rozpatrzenie protestu, a uzasadnienie powinno być jasne i logiczne tak aby wnioskodawca mógł zrozumieć powody negatywnej oceny. Jak bardzo nieprzekonujące jest stanowisko organu tak w karcie oceny, jak i zaskarżonym orzeczeniu świadczy choćby szeroka retoryka odpowiedzi na skargę, której zresztą sąd nie podziela, a która dopiero na tym etapie szeroko analizuje poszczególne zapisy oceny merytorycznej i wręcz je interpretuje. Skoro ocena eksperta nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w orzeczeniu KO, a ono nie uzasadnia tego stanowiska i nie odnosi się do zarzutów protestu i organ dopiero w odpowiedzi na skargę uzupełnia ,a wręcz wyjaśnia swoje stanowisko, to tym samym kwestionowane rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądu, bo wadliwość jego uzasadnienia uniemożliwia dokonanie oceny przesłanek, którymi kierował się organ rozpatrując protest. Stwierdzone uchybienia potwierdzają zasadność zarzutu skargi o przeprowadzeniu oceny omawianego kryterium w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty. Brak jest w orzeczeniach organów wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów oraz jej dokonania przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji oraz podniesionych w proteście argumentów. Sąd podkreśla, że stanowisko oceniających musi charakteryzować się brakiem błędów logicznych oraz spójnością, a przyznana punktacja musi być zawsze uzupełniona o szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny, wskazanie przyczyn spełnienia bądź braku spełnienia kryteriów oceny, a także jasne i logiczne uzasadnienie stanowiska członków KOP i nie może pomijać treści uzasadnienia protestu, jak w niniejszym postępowaniu. Powyższe skutkowało przyjęciem, że ocena projektu w tej części została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny z uwagi na możliwość uzyskania min. 70 % punktów w zakresie kryterium premiującego nr 1. Powyższe okoliczności stanowią podstawę do uznania przez Sąd, iż w powyższym zakresie ocena projektu, w obszarze zakreślonym zakresem protestu, została przeprowadzona w sposób dowolny, nie jest przy tym spójna, nie odpowiada zasadom doświadczenia życiowego, a także nie pozostaje w związku z wyżej analizowanym kryterium konkursowym. Ocena ta w powyższym zakresie – zdaniem Sądu - nie została także w sposób kompleksowy uzasadniona. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi związanych również z kryterium nr 1 - Adekwatność doboru celów projektu, a mianowicie w zakresie zadania nr 10. Jest okolicznością bezsporną, że Regulamin wyboru projektów nie zawiera definicji mentoringu. Jednakże mentoring jest pojęciem powszechnie znanym w społeczeństwie. Sąd stwierdza, że w tym zakresie organ w sposób prawidłowy dokonał oceny merytorycznej wniosku biorąc pod uwagę zarówno zasady doświadczenia życiowego, jak również wiedzę eksperta dotyczącą pomocy i wsparcia. Organ w sposób rzetelny dokonał analizy tej formy pomocy, biorąc pod uwagę jeden z elementów konstytutywnych tej instytucji, którym jest dłuższy czas tej formy wsparcia. Ponadto organ zdefiniował to pojęcie w uzasadnieniu orzeczenia. Nadmienić należy, że definicja ta jest zbieżna z powszechną definicją tego pojęcia zawartą m.in. w Wielkim Słowniku Języka Polskiego, (dostępnej na stronie internetowej https://wsjp.pl/haslo/podglad/107460/mentoring). Zgodnie z definicją mentoring jest to "wzajemna i oparta na współpracy relacja między osobą o mniejszym doświadczeniu a jej doradcą i opiekunem, który wspiera ją w rozwoju osobistym lub zawodowym". Z założenia zatem mentoring zakłada długotrwałość i indywidualny charakter udzielonego wsparcia danej osobie. Również strona skarżąca przyznała, zgodnie z ww. definicją, że mentoring stanowi końcowy etap długofalowej ścieżki uczestników projektu. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na potrzebę nawiązania relacji pomiędzy mentorem a uczestnikami projektu, jednakże zaprzeczając, w dalszej części uzasadnienia, ogólne idei mentoringu wskazując, że nie wszyscy uczestnicy projektu będą potrzebowali takiego wsparcia. Skarżąca wskazała, że mentoring został zaprojektowany przez skarżącą jako "narzędzie skoncentrowane na indywidualnych wyzwaniach uczestników projektu związanych z podjęciem zatrudnienia" (k. 26 akt sądowych). WSA stwierdza, że ekspert w uzasadnieniu oceny wniosku zasadnie zauważył, że zgodnie z powszechnie znaną definicją mentoringu, dane wsparcie powinno odbywać się poprzez regularne spotkania, gdzie uczestnik projektu będzie zdobywał wiedzę, poznawał siebie, czy też rozwijał zawodową samoświadomość. Wyżej wymienionych założeń, na co zasadnie wskazał ekspert, nie można zrealizować w trakcie czterech godzin wsparcia w ciągu dwóch spotkań. Jednocześnie wskazano, że taka forma wsparcia, we wskazanym zakresie godzinowym wydaje się niezasadna, ze względu na brak zrozumienia przez wnioskodawcę założeń zaplanowanego wsparcia. Sąd uznał zatem, że w ten sposób dokonana ocena jest rzetelna, spójna, zawiera przy tym prawidłowe i logiczne wnioski. Nie można stwierdzić, że organ w sposób dowolny i nieuzasadniony odjął skarżącej w tym zakresie 2 pkt. Zgodnie bowiem z powszechną wiedzą na temat mentoringu, mentor ma na celu rozwijanie umiejętności danej osoby, w danym przypadku umiejętności zawodowych osoby wykluczonej z rynku pracy oraz nauczenie nowych zachowań niezbędnych do powrotu na rynek pracy. Zgodnie z ww. założeniami mentor powinien zatem poznać przyczyny osobiste, społeczne, rodzinne wykluczenia zawodowego danej osoby, co niewątpliwie wymaga regularnych spotkań, w trakcie których nastąpi poznanie uczestnika i wypracowanie w nim motywacji do działania na rynku pracy. Prawidłowo zatem, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy ekspert, a za nim KO stwierdzili, że cel mentoringu nie jest możliwy do osiągnięcia w trakcie przewidzianych we wniosku czterech godzin. Ocena, że cztery godziny mentoringu nie gwarantują wparcia mentora osobie długotrwale przebywającej poza rynkiem pracy, nieposiadającej doświadczenia zawodowego, czy osobie niepełnosprawnej, jest przy tym logiczna, rzetelna i spójna z powszechnie przyjętą definicją pojęcia mentoringu. W czasie czterech godzin nie można bowiem co do zasady zbudować relacji pomiędzy mentorem a uczestnikiem projektu, a skarżąca nie zdołała skutecznie zakwestionować stanowiska eksperta o tym, że taka ilość mentoringu nie będzie skuteczna, że skoro w założeniu ma ona pobudzić rozwój innej osoby, rozwinąć jej wiedzę. Jeżeli zatem, jak podniesiono w skardze miało to być wsparcie ścieżki rozwoju, to taka forma pomocy uczestnikom projektu nie była objęta wnioskiem, a stanowisko takie pojawia się dopiero w skardze. W dotychczasowej dokumentacji bowiem strona stanowi o zasadniczym, a nie uzupełniającym charakterze mentoringu. We wniosku o dofinansowane (k. 60 akt sądowych) w pkt 10 przestawiona została instytucja indywidualnego mentoringu, którego celem jest zbudowanie relacji uczestnika programu z mentorem dla celów długofalowych, obejmujących utrzymanie pracy uzyskanej dzięki udziałowi w projekcie. WSA stwierdza, że prawidłowo, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy ekspert, a za nim KO stwierdzili, że cel mentoringu nie jest możliwy do osiągnięcia w trakcie przewidzianych we wniosku o dofinansowanie czterech godzin. Ocena, że cztery godziny mentoringu nie gwarantują wparcia mentora osobie długotrwale przebywającej poza rynkiem pracy, nieposiadającej doświadczenia zawodowego, czy osobie niepełnosprawnej, jest przy tym logiczna, rzetelna i spójna z powszechnie przyjętą definicją pojęcia mentoringu i doświadczeniem życiowym. Organ logicznie wykazał, że w czasie czterech godzin nie można bowiem co do zasady zbudować relacji pomiędzy mentorem a uczestnikiem projektu. Zarzut 2 skargi dotyczący kryterium nr 1, zadania nr 10 także nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż ocena dokonana przez eksperta w omówionym powyżej zakresie - wbrew zarzutom skargi - nie jest nierzetelna i nieprzejrzysta. Podobnie Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego kryterium nr 1, zadania nr 8. Wskazać należy, że we wniosku, w treści zadania nr 8 podano, że wnioskodawca, po zapoznaniu się z opinią pracodawcy, wyda zaświadczenie o odbyciu stażu. Zdaniem organu takie twierdzenie jest błędne z tego względu, że zaświadczenie o odbyciu stażu powinien wystawić podmiot organizujący staż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych oraz ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Oceniający z tego względu odjął skarżącej 1 pkt. Skarżąca zarzuciła w tym zakresie naruszenie zapisu pkt 7.1. lit. e Regulaminu wyboru projektów w zw. z art. 53 ust. 1-2 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214 t.j.) poprzez błędną ich wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w ramach projektu pracodawca miałby być osobą umocowaną do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży. To bowiem skarżąca powinna być uprawniona do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży analogicznie do starosty, który kieruje na staż i nadzoruje jego przebieg. Zarzucono naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ocenę wniosku w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny polegający na uznaniu, że zaświadczenie wydane przez pracodawcę ma większą wiarygodność aniżeli zaświadczenie wydane przez podmiot inicjujący staż. Zgodnie z pkt 7.1. lit. e) Regulaminu wyboru projektów, jeśli w projektach zakresu włączenia społecznego stosowane są instrumenty i usługi rynku pracy analogiczne jak wskazane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to są one realizowane w sposób i na zasadach określonych w tej ustawie i odpowiednich aktach wykonawczych do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może skierować do odbycia stażu na okres do 12 miesięcy bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia. Nadto zgodnie z art. 53 ust. 4 zd. 1 ww. ustawy staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. W myśl natomiast art. 53 ust. 5 ustawy nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu. Szczegółowe warunki odbywania stażu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. z 2009 r. nr 142 poz. 1160 t.j.). W szczególności z § 2 ww. rozporządzenia wynika, że organizatorem stażu jest pracodawca, który zgodnie z §1 rozporządzenia składa do starosty wniosek o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu. W myśl § 6 pkt 9 rozporządzenia organizator stażu wydaje bezrobotnemu opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w tracie stażu. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 2 rozporządzenia starosta po zapoznaniu się treścią sprawozdania z przebiegu stażu i wydaniu zaświadczenia o odbyciu stażu zwraca bezrobotnemu opinię oraz sprawozdanie wraz z kopią programu stażu. Z powyższych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzenia wykonawczego wynika, że pracodawca wydaje opinię o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu, a starosta wydaje zaświadczenie o odbyciu stażu. Prawidłowo zatem, zgodnie z przepisami pkt 7.1. lit. e) Regulaminu wyboru projektów oraz przepisami ustawy w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych i rozporządzenia wykonawczego do ww. ustawy, ekspert w ocenie merytorycznej wniosku, a KO w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, oceniły, że pracodawca nie powinien wystawiać zaświadczenia o odbyciu stażu. Przepisy ww. ustawy i rozporządzenia nie znajdują wprost zastosowania do sytuacji wnioskodawcy bowiem starosta nie sprawuje wówczas nadzoru nad odbywaniem stażu. Prawidłowo zatem, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania organ ocenił, że to pracodawca jako podmiot organizujący staż i zarazem wydający opinię o odbyciu stażu będzie podmiotem właściwym do wydawania również zaświadczenia o odbyciu stażu. Jest to bowiem istotny w swej treści dokument, który potwierdza, że dana osoba odbyła staż u określonego pracodawcy. Zaświadczenie to może wskazywać na takie informacje jak miejsce i czas odbywania stażu, rodzaj wykonywanych obowiązków, czy też informacje dotyczące tego jakie umiejętności zostały nabyte w trakcie odbywania stażu. Niewątpliwie ww. informacje może potwierdzić jedynie pracodawca, u którego staż był odbywany, wnioskodawca nie ma bowiem wiedzy na ten temat. Także to pracodawca, a nie wnioskodawca posiada wiedzę o tym czy dana osoba rzeczywiście odbyła taki staż, czy też np. przerwała odbywanie stażu, w związku z czym nie ma możliwości wystawienia zaświadczenia o odbyciu stażu. Dlatego też prawidłowo i zgodnie z zasadami logicznego rozumowania organ stwierdził, że to pracodawca, a nie wnioskodawca jest najbardziej kompetentny do wystawienia takiego zaświadczenia. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że ocena w ww. zakresie nie była nierzetelna i nieprzejrzysta, nie była przy tym również sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego cytowanymi powyżej, ani też z zapisami Regulaminu wyboru projektów. Sąd podziela stanowisko organu, że trudno porównywać zaświadczenie wydane przez istniejący od dziesięcioleci i świadczący nieodpłatne usługi społeczne organ publiczny z analogicznym dokumentem pochodzącym od jednego z niezliczonych podmiotów rynku prywatnego którego istnienia w dłuższej perspektywie nie sposób przewidzieć i ma to znaczenie dla oceny np. osób na stażu dla potencjalnego przyszłego pracodawcy. Zawsze na rynku pracy bardziej wiarygodnym będzie pracodawca, a nie pośrednik. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. W ocenie Sądu Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej FEW rozpatrzyła protest naruszając przepisy i warunki konkursu wynikające z dokumentacji konkursowej, dlatego w oparciu o przepis art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzeczono jak w pkt I i II sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu IZ przeprowadzi ocenę kryterium nr 1, zadanie nr 2 projektu, uwzględniając uwagi sformułowane wyżej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę Zarządowi Województwa w celu ponownego rozpatrzenia protestu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Sąd zasądził od Zarządu Województwa na rzecz [...] Związku Pracodawców w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na powyższą kwotę składają się: wpis od skargi – 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł, opłata za czynności radcy prawnego – 480 zł.