III SA/Po 196/12

Dnia 11 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia roku nr w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę Decyzją z dnia 10.06.2011 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 2 b, art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 170 z 2008 r., poz. 1051 ), przyznał Sp. z o. o. płatności na rok 2010, w tym m. in. płatność cukrową w kwocie 560803,96 zł. W odwołaniu od tej decyzji spółka podniosła, iż winna otrzymać dopłaty cukrowe w kwocie 1259855,08 zł, gdyż w dniu 5.11.2009 r. przejęła majątek 3 spółek , które miały podpisane umowy z cukrowniami na rok 2006/2007 i otrzymywały corocznie płatności cukrowe. Wniosek o płatności za 2010 rok obejmował również płatności należne powyższym spółkom w latach poprzednich. O przejęciu tych podmiotów strona miała poinformować organ I instancji pismem z dnia 18.01.2010 r. Strona winna otrzymać należne dopłaty jako następca prawny spółek, na podstawie art. 24 ust. 1 a pkt. 2 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją z dnia 24 listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 a pkt. 2 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( obowiązującym od 15 marca 2011 r. ) płatność cukrowa przysługuje następcy prawnemu producenta rolnego, jeżeli buraki cukrowe były objęte uprzednio odpowiednią umową dostawy. Przepis ten miał jednocześnie zastosowanie jedynie do postępowań administracyjnych wszczętych na podstawie wniosków złożonych w 2011 r. Od dnia 15 marca 2011 obowiązuje też art. 22 a ustawy, ale dotyczy on następstwa prawnego zaistniałego w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a dniem wydania decyzji w sprawie płatności ( podobnie jak art. 26 ustawy ). W niniejszej sprawie przejęcie spółek ( następstwo prawne ) zaistniało przed datą złożenia wniosku o dopłaty za 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając im naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady zaufania do organów oraz art. 12 kpa. Strona miała poinformować o następstwie prawnym jeszcze przed złożeniem wniosku za 2010 rok, czyli w piśmie z 18.01.2010. Sam wniosek miał dotyczyć również płatności cukrowych wynikających z połączenia majątków przejmowanych spółek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona. Wskazać należy na wstępie, iż kwestie następstwa prawnego w zakresie możliwości ubiegania się o dopłaty cukrowe reguluje art. 24 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym płatność cukrowa przysługuje w sytuacji, gdy buraki były objęte umową dostawy zawartą z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym m. in. w wyniku przekształcenia. Przepis ten obowiązuje jednak dopiero od dnia 15 marca 2011 r., a organ II instancji zasadnie wskazał, iż miał on zastosowanie jedynie do postępowań w kwestii dopłat wszczynanych na podstawie wniosków złożonych w 2011 roku. Wynika to wprost z art. 4 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2011, Nr 54, poz. 278 ), mówiącym o konieczności stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 15 marca 2011 r. Nowelizacja ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wprowadziła z dniem 15 marca 2011 przepis art. 22 a i zmieniony art. 26, które regulują wprawdzie kwestię następstwa prawnego, jednak jedynie takiego, które zaistniało w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności cukrowej do dnia doręczenia decyzji administracyjnej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy następstwo prawne ( 5 listopada 2009 r. ) zaistniało niewątpliwie przed datą złożenia wniosku o dopłaty za 2010 r., wobec czego powyższe przepisy również nie mogły znaleźć skutecznego zastosowania w sprawie. Z powyższych uregulowań prawnych wynika zatem, iż przepisy ustawodawstwa krajowego nie regulowały generalnie w istotnym dla sprawy roku 2010 kwestii następstwa prawnego w przypadku dopłat cukrowych. Od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązywał art. 82 ust. 3 rozporządzenia komisji (WE ) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ( Dz. U. UE L z 2009, nr 316, poz. 65 ze zm. ), zgodnie z którym w przypadku przekazywania gospodarstwa rolnego ( np. poprzez jego sprzedaż czy inny rodzaj transakcji ) podmiot przejmujący otrzymuje pomoc, gdy poinformuje odpowiedni organ i zwróci się o wypłacenie pomocy ( dopłat ), przedstawi dowody przekazania i spełnione są wszystkie warunki przyznania pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa. Wniosek o przyznanie dopłat składa się jednak w nieprzekraczalnym terminie – do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego, za który rolnik zamierza otrzymać dopłaty ( art. 17 ust. 2 rozporządzenia ). Wniosek winien ponadto zawierać kopię umów dostaw buraków cukrowych ( art. 17 ust. 1 ). Przepisy rozporządzeń wspólnotowych winny być stosowane wprost przez polskie organy administracji publicznej, co oznacza, iż obywatele polscy mogą się powoływać przed tymi organami na wszelkie uprawnienia wynikające z przepisów tych rozporządzeń. Nakładają one jednak również określone obowiązki, o charakterze wiążącym. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, iż strona skarżąca mogła złożyć wniosek dotyczący przyznania dopłat za przedmiotowe buraki cukrowe wyhodowane w ramach realizowania umów dostaw zawartych przez spółki przejęte w listopadzie 2009 przez skarżącą spółkę. Wniosek w tym zakresie winien jednak zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie 15 czerwca 2010 r. Wniosek strony o płatności za 2010 złożony do organu w dniu 17 maja 2010 r. nie obejmował spornych dopłat cukrowych, a organ nie był zobowiązany do automatycznego objęcia tym wnioskiem również dopłat należnych uprzednio spółkom przejętym przez skarżącą. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, iż postępowanie w kwestii wszelkiego rodzaju dopłat ma charakter wyłącznie wnioskowy, organ nie działa wobec tego z urzędu, a jedynie na żądanie strony, które zakreśla precyzyjnie przedmiot prowadzonego postępowania. Pismo strony z dnia 18 stycznia 2010 r. o przejęciu spółek nie wywoływało skutków procesowych, gdyż mogło mieć charakter jedynie informacyjny. Ostatecznie skarżąca spółka złożyła przedmiotowy wniosek dopiero z dniem 17 czerwca 2011 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu ( 15 czerwca 2010 r. ). Był to zarazem termin o charakterze materialnoprawnym, a więc nie podlegający przywróceniu. Do wniosku tego nie załączono ponadto wymaganych umów dostaw buraków, zawartych uprzednio przez spółki przejęte w 2009 r. przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu strona skarżąca nie spełniła w prawidłowy sposób wymagań związanych z uzyskaniem dopłat cukrowych, wobec czego jej wniosek w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony pozytywnie. Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARiMR oraz organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Tak więc zarzuty formułowane w skardze o naruszeniu przez organ administracyjny zasad: praworządności, zaufania stron do organów, współdziałania i szybkiego działania, są nietrafne , nie znajdują uzasadnienia w dokonanej przez Sąd ocenie działania organów w zakresie objętym kontrolowaną decyzją. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.