III SA/Po 197/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-06-13
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego na cele handlowe (stoisko z choinkami i artykułami świątecznymi) powinna być naliczana według stawki dla obiektów handlowych na targowiskach, czy według stawki ogólnej za zajęcie pasa drogowego, gdy planowane stoisko znajduje się na działce stanowiącej pas drogowy, sąsiadującej z targowiskiem, które zostało wyłączone z pasa drogowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zajęcie pasa drogowego na stoisko handlowe powinna być naliczana według wyższej stawki (1,50 zł/m²/dzień), a nie obniżonej stawki dla targowisk (0,10 zł/m²/dzień). Stoisko zostało zlokalizowane na działce stanowiącej pas drogowy, która nie była częścią targowiska, nawet jeśli miało uzupełniać jego ofertę. Obniżona stawka dotyczy obiektów handlowych posadowionych na targowisku, a nie obiektów w pasie drogowym sąsiadującym z targowiskiem.Stan faktyczny
Spółka "T." zwróciła się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu organizacji targowiska świątecznego. Zarząd Dróg Miejskich wydał zezwolenie, naliczając opłatę według stawki 1,50 zł/m²/dzień. Spółka odwołała się, argumentując, że powinna obowiązywać niższa stawka 0,10 zł/m²/dzień, przewidziana dla obiektów handlowych na targowiskach, ponieważ planowane stoisko miało uzupełniać ofertę istniejącego targowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi "T." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na umieszczenie obiektów handlowych w pasie drogowym oraz określenia opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Wnioskiem z dnia 17.05.2012r. " T " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. zwróciła się do Zarządu Dróg Miejskich w P. o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego części działki P. W. w terminie od 8 grudnia 2012r. do 23 grudnia 2012r. oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz [...], działka nr [...] o powierzchni 600 m2 Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w okresie wskazanym we wniosku, zamierza zorganizować targowisko uzupełniające swoim charakterem ofertę funkcjonującego w bezpośrednim sąsiedztwie targowiska na P. W.
Zarząd Dróg Miejskich decyzją z dnia [...].07.2012 roku nr [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania, na podstawie art. 104 k.p.a ( t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z zm.) oraz art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 11, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych ( tj. Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 z zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1.06.2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego ( Dz.U. Nr 140, poz. 1484 ), a także § 1 pkt. 4, § 5 ust. 1 Uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25.05.2004r. w sprawie wysokości stawek wpłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P. zezwolił spółce na umieszczenie stoiska handlowego ze sprzedażą choinek oraz asortymentu świątecznego w pasie drogowym ulicy P. W., droga gminna, dzielnica S. M., strefa podstawowa, działa Obr. P. ( 51), art. 14, dz.[...], dokładna lokalizacja – pl. W. – wg. załączonej mapki, o pow. rzutu poziomego 600,00 m2 na okres od 8.12.2012 do23.12.2012r. W decyzji zostały określone warunki zezwolenia oraz wysokość opłaty z tytułu umieszczenia w pasie drogowym stoiska handlowego w wysokości łącznej 14.400,-złotych, która wynikała z wyliczenia uwzględniającego powierzchnię 600,00m2 ilość dni – 16, oraz stawkę [ zł./ ( m 2 x dzień )] w wysokości 1,50zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z decyzją podziałową z dnia 2.03.2012r. dotyczącą ulicy P. W. działka pierwotna nr [..], arkusz [...], obręb. P., na której części było umieszczone targowisko została podzielona i po podziale powstałej działki od [...] do [...]. Cześć targowa została zlokalizowana na działce [...] i pozostaje w administrowaniu Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P.
Działka nr [...] objęta wnioskiem strony nie była zajęta pod targowisko, o czym spółka informowała w piśmie własnym z dnia [...].11.2011r. i została przekazana do ZDM protokołem, którego wnioskodawczyni była stroną. Zdaniem Zarządu Dróg Miejskich opłata winna być naliczona według stawki – 1,50 zł./1 m2 / dzień za zajęcie pasa drogowego, a nie stawki dotyczącej targowiska, o co wnioskowała spółka tj. 0,10zł. /1 m2 / dzień.
W odwołaniu od powyżej wskazanej decyzji spółka podniosła, że Uchwała Rady Miasta Poznania nr XLV/469/IV/2004 z dnia 25.05.2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P. została zmieniona Uchwałą Rady Miasta Poznania nr XVII/192/201 z dnia 30.08.2011r. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na dopisaniu do § 5 ustępu 3 zgodnie z treścią, którego ustalono stawkę za zajęcie 1 m2 pasa drogowego na 1 dzień w wysokości 0,10 złotych, za umieszczenie w pasie drogowym drogi publicznej obiektu handlowego lub usługowego na targowiskach wymienionych w załączniku Nr 2 do uchwały LVII/609/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 7.12.2004r. w sprawie określenia zasad ustalenia i poboru, wysokości stawek opłaty targowej oraz zarządzania jej poboru na drodze inkasa. Targowisko P. W. jest targowiskiem wymienionym w załączniku Nr 2. Zdaniem Spółki targowisko to każde miejsce prowadzenia działalności handlowej i jest nim targowisko które zamierza zorganizować w okresie od 8.12.2012r. do 23.12.2012r. na części działki nr [...], będącej pasem drogowym sąsiadującym bezpośrednio z targowiskiem P. W. ( R. W.).
Podniosła, że planowane targowisko ma uzupełnić ofertę handlową istniejącego targowiska. Według strony należna opłata za zajęcie pasa drogowego na działce [...] powinna być naliczona według stawki 0,10zł./ 1 m2 /dzień, albowiem targowisko P. W. wymienione jest w załączniku Nr 2 do uchwały nr LVII/609/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 7.12.2004r.
Decyzją z dnia [...].10.2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na postawie art. 1ust. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tj. Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ), art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ) utrzymało mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową,. remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej – art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W ust. 3 art. 40 ustawy przewidziano pobieranie opłaty za zajęcie pasa drogowego, która to opłata została ustalona w uchwale Rady Miasta Poznania nr XLV/469/IV/2004 z dnia 25.05.2004r. Zdaniem Kolegium określona w decyzji z dnia 31.07.2012r. wobec spółki oplata za zajęcie pasa drogowego została naliczona prawidłowo wg stawki 1,50zł./ 1 m2 / 1 dzień.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że po podziale działki nr [...], na działki od [...] do [...] część targowa została wyłączona z pasa drogowego i obecnie jest zlokalizowana na działce [...]. Stoisko handlowe - sprzedaż choinek i asortymenty świątecznego, którego dotyczy wniosek spółki zostało zlokalizowane na działce nr [...], leżącej w pasie drogowym. Działka ta nigdy nie była użytkowana jako targowisko. Stawka opłaty 0,10zł./ 1 m2 /dzień w ocenie Kolegium mogłaby być zastosowana tylko w sytuacji, kiedy stoisko objęte wnioskiem spółki byłoby zlokalizowane na działce na której funkcjonuje targowisko tj. na działce [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "T" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuciła:
- obrazę przepisów postępowania majce istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 138 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 6, 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a.;
- poprzez nie uchylenie decyzji administracyjnej wydanej przez Zarząd Dróg Miejskich w sprawie opłaty za zajęcie pasa drogowego jako wydanej bez podstawy prawnej;
- poprzez nie zebranie materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący ;
oraz przepisu art. 107 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczność pomiędzy sentencją orzeczenia, a konkluzją uzasadnienia tego orzeczenia, jak również brak daty wydania zaskarżonej decyzji ( powołano tylko, że sprawa została rozpoznana w dniu 25. 10 2012r.).
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że Kolegium niezasadnie przyjęło, nie badając stanu faktycznego, a nie przeprowadzając dowodu i nie żądając wyjaśnień od organu I instancji, że nie istotne jest kto administruje nieruchomością, na której znajduje się targowisko czy jego część. Zdaniem Spółki istotą stosowania obniżonej stawki zgodnie z uchwałą z dnia 1.01.2012r. Rady Miasta Poznania jest fakt czy znajduje się w opisanym obszarze targowisko, czy też nie. Stoisko handlowe, o którym mowa miało być zlokalizowane na części działki [...] przed Świętami Bożego Narodzenia. Kolegium zdaniem strony skarżącej bezpodstawnie uznało, że na wskazanej działce ( po podziale [...] ) nigdy nie było zlokalizowane targowisko, co wyklucza przyjęcie stawki 0,10zł./ 1 m2 / 1 dzień. Według Spółki dokonany "sztuczny" podział geodezyjny nie powinien mieć wpływ na wysokość stosowanej stawki, tym bardziej, że wcześniej i obecnie w spornym pasie drogowym lokalizowano stoiska choinkowe, będące uzupełnieniem targowiska R. W.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 4.06.2013r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że nie można ograniczać zasięgu targowiska do granic podziału geodezyjnego działek na przebieg, którego spółka nie miała wpływu. Targowisko na P. W. było od dawna w tym miejscu i swoim zasięgiem obejmowało działkę [...]. Zdaniem pełnomocnika intencję Rady Miasta - zmiana § 5 uchwały było wprowadzenie stawki niższej za zajęcie pasa drogowego przez elementy targowe znajdujące się w pasie drogowym. Zarzucił, że Zarząd Dróg Miejskich jest nie konsekwentny w naliczaniu stawek. Przedłożył do akt decyzję z 20.12.2012r. dot. części hali targowej w pasie drogi ul. [...], w której zastosowano stawkę 0,10zł za zajęcie pasa drogowego przylegającej działki do istniejącego targowiska na D. W. Wyjaśnił, że Targowisko R. W. zlokalizowane jest na dzierżawionej przez spółkę działce [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z powyższej zasady wynika konsekwencja co do tego, że sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania tej decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów. Kontrola sprawowana przez Sąd obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym oraz przepisami procedury administracyjnej. Uwzględnienie skargi następuje m.in. w przypadku wystąpienia wad określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa mającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona wobec powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia 31.07.2012r. – objętej oceną Sądu z mocy art. 134 p.p.s.a. – o udzieleniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zdaniem Sądu pozwala na stwierdzenie, że decyzje te odpowiadają prawu.
Należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 31.03.1985r. o drogach publicznych ( tj. Dz.U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z zm.) regulując kwestię związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi służą ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych i stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego.
Ochronę drogi, rozumianą jako opisane w art. 4 pkt. 2 tej ustawy, działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje zgodnie z art. 20 pkt. 10 i 2 ustawy zarządca drogi, do którego należy wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ( art. 20 pkt. 8 ustawy ).
Podstawę materialno-prawną uwzględnienia przez organ wniosku strony skarżącej było m.in. przepis art. 40 ust. 1, pkt. 3 i ust. 3, ustawy zgodnie z którym, zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczenia w pasie drogowym obiektywów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Dla dróg, których zarządcą jest jednostką samorządu terytorialnego wysokość stawek, opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ( ust. 8 art. 40 ustawy ).
Udzielając stronie skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego – części działki nr [...] o pow. 600m2 – P. W. kierując się zapisem § 5 ust. 1 uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25.05.2009r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P., za umieszczenie stoiska handlowego organ zastosował stawkę za 1 m2 w wysokości 1,50zł., a nie jak wnioskowała spółka 0,10zł. dotyczącą targowisk.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, że zastosowana przez organy administracji stawka opłaty jest prawidłowa.
Bezsporne w sprawie jest to, że działka nr [...] stanowi pas drogowy – teren zajęty pod skwer. Prawidłowo organy w decyzjach przyjęły, że skarżąca spółka sama przyznała w piśmie z dnia 14.11.2011r. , że nigdy nie korzystała i nadal nie korzysta z części placu zajętego pod skwer. Targowisko W. zlokalizowany jest na działce nr [...], która to działka została wyłączona z pasa drogowego.
Oceniając wniosek spółki skarżącej w odniesieniu do lokalizacji pasa drogowego P. W. oraz lokalizacji targowiska R. W. organy prawidłowo przyjęły, że zajęcie część działki nr [...] stanowiącej pas drogowy na stoisko handlowe – sprzedaż choinek, artykułów świątecznych objęte jest stawką 1,50zł. za 1 m2 przewidzianą w ust. 1 § 5 uchwały z dnia 25.05.2004r. Zdaniem Sądu, opłata w wysokości 0,10zł. za 1 m 2 przewidziana ust. 3 § 5 uchwały dotyczy obiektów handlowych posadowionych na targowisku – w rozpoznawanej sprawie w obrębie działki nr [...], którego np. pewne elementy wchodzą w pas drogowy. Skoro działka nr [...] stanowi skwer w pasie drogowym Pl. W., to nie stanowi targowiska – R. W. ( działka nr [...] ) – wyłączonego z pasa drogowego.
Podnoszone przez skarżącą okoliczności, że planowy obiekt handlowy miał uzupełniać ofertę handlową istniejącego targowiska nie stanowi okoliczności faktycznej istotnej dla ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego.
W ocenie Sądu organy w toku prowadzonego postępowania wykonały, nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. 6, 7 k.p.a ), a także zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny materiału dowodowego – art. 77 § 1 k.p.c., zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniły zgodnie z regułą określoną w art. 80 k.p.a. Ocena ta nie ma zdaniem Sądu cech dowolności. W uzasadnieniu swoich decyzji przedstawiły szczegółowo stan faktyczny, przedstawiły dowody oraz ich ocenę oraz uzasadnienie prawne przytaczając przepisy prawa i wyjaśniły swoje stanowisko prawne (art. 107 § 3 k.p.a.).
Uchybienia polegające na brak wskazania daty wydania decyzji przez organ drugiej instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, dające podstawę do uchylenia decyzji – art. 145 § pkt. 2 lit. c p.p.s.a. albowiem decyzja zawiera zapis " po rozpatrzeniu w dniu 25 października 2012 roku", co pozwala zdaniem Sądu na przyjęcie w jakim stanie prawnym i faktycznym decyzja Kolegium została wydana. Natomiast zamieszczenie w konkluzji uzasadnienia rozstrzygnięcia sprzecznego z sentencją decyzji należy potraktować – w świetle poczynionych przez organ odwoławczy rozważań zawartych w treści uzasadnienia decyzji – jako oczywistą omyłkę, nie mające wpływu na wynik sprawy.
Za nie trafny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów art. 138 § 1 i 2 k.p.a. , który reguluje zakres rozstrzygnięć organu odwoławczego wydawanych w wyniku rozpatrzenia odwołania. To, że Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu strony, nie oznacza, że naruszyło wskazywany przepis. Zaskarżona decyzja Kolegium zawiera rozstrzygnięcie objęte normą prawną art.138 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło