III SA/Po 197/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przeliczenia opłaty za usunięcie drzew oddala skargę w całości. Prezydenta Miasta [...], decyzją z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]), po rozpoznaniu wniosku N. sp. z o.o. z siedzibą w P., na podstawie art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 83 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 2c i 3, art. 84 ust. 1-4 i 5a, art. 85 ust. 1, 3 i 7 ustawy o ochronie przyrody oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew: 1. Zezwolił stronie na usunięcie 25 drzew o nr inw. 2-6, 8, 12-17, 19-26, 37-41 oraz 24m˛ krzewów o nr inw. 1 i 36 - zgodnie z tabelą opłat stanowiącą załącznik nr 1 do decyzji - z nieruchomości położonej w P., z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...], arkusz 07, obręb [...], pod warunkiem zastąpienia ich nowymi drzewami i krzewami, zgodnie z dyspozycją punktu 4 niniejszej decyzji; 2. Ustalił wnioskodawcy opłatę z tytułu usunięcia wnioskowanych 25 drzew i 24m˛ krzewów, wymienionych w tabeli opłat, stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji, widniejących w rubryce opłata odroczona ww. tabeli, w łącznej kwocie [...]zł; 3. Odroczył wnioskodawcy termin uiszczenia opłaty w kwocie [...]zł na okres trzech lat od dnia wydania niniejszej decyzji pod warunkiem posadzenia 101 drzew ozdobnych i 48 krzewów, o których mowa w punkcie 4 niniejszej decyzji, z następującymi zastrzeżeniami: - jeżeli posadzone w zamian drzewa i krzewy zachowają żywotność po upływie do 3 lat od ich posadzenia lub obumrą z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, niezależność ta zostanie umorzona, - jeżeli posadzone w zamian drzewa i krzewy nie zachowają żywotność w okresie do 3 lat od ich posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia ww. opłaty, - jeżeli po upływie 3 lat od dnia posadzenia, drzewa i krzewy nie zachowają żywotności z przyczyn innych niż wyżej wymieniona, ustalona opłata zostanie pobrana; 4. Zobowiązał wnioskodawcę, w terminie do 22 kwietnia 2019 roku, do dopełnienia warunku określonego w punkcie 1, tj: a) posadzenia łącznie 101 drzew i 48 krzewów na terenie działek, na których będzie miała miejsce inwestycja, tj. na działkach o numerach [...], arkusz 07, obręb [...] oraz na sąsiadującej z nimi działce nr [...], arkusz 7, obręb [...], zgodnie z przedłożonym planem nasadzeń zamiennych stanowiącym załącznik nr 2 do niniejszej decyzji i uwzględniającym dla sadzonych drzew i krzewów numery nasadzeń zamiennych zawarte w tym planie, czyli nasadzenia drzew nr [...] i nasadzenia krzewów oznaczone w decyzji kolorem pomarańczowym. Nasadzenia te mają na celu właściwe zrekompensowanie ubytku w zadrzewieniu. Do sadzenia należy zastosować rozrośnięte egzemplarze: - jabłoni ozdobnych w odm. ‘Royalty’ o wysokości minimum 250cm, - jarzębów pospolitych o wysokości minimum 250cm, - grabów pospolitych w odm. ‘Fastigiata’ o wysokości minimum 250 cm, - derenia białego w odm. ‘Sibirica’ o wysokości i średnicy minimum 40cm. b) dostarczenia Wydziałowi Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] pisemnego oświadczenia dotyczącego daty faktycznego posadzenia drzew i krzewów; 5. Umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie 3 drzew o nr inw. 7, 18, 31 oraz 213m˛ krzewów o nr inw. 9-11, 27-30, 32-35, które należą do gatunków owocowych. Prezydenta Miasta [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stwierdzonego braku nasadzeń 75 drzew i 48 krzewów, decyzją z 20 stycznia 2025 r. (znak sprawy: [...]), skierowaną do N. Sp. z o.o., na podstawie art. 84 ust. 3, 7 i 8, art. 83a ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, postanowił przeliczyć opłatę za usunięcie drzew i krzewów naliczoną warunkowo z odroczonym terminem zapłaty w ten sposób, że: 1. Naliczył opłatę w części w kwocie [...]zł za 75 drzew i 48 krzewów stanowiących nasadzenia zamienne wymienione w tabeli opłat do decyzji z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]), które nie zostały posadzone zgodnie z załączonym do tej decyzji planem nasadzeń zamiennych; 2. Zobowiązał do uiszczenia powyższej opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na wskazany rachunek bankowy; 3. Umorzył opłatę w kwocie [...]zł w zamian za posadzenie 26 drzew, które zachowały żywotność i są posadzone zgodnie z załącznikiem nr 2 do decyzji, planem nasadzeń zamiennych na terenie działek nr [...], arkusz 7, obręb [...] w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprawy przeliczenia opłaty na skutek odwołania N. Sp. z o.o., decyzją z 30 października 2025 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględniając stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2025 roku o sygn. akt II SA/Po 169/25 Kolegium uznało, że termin do wydania decyzji przeliczeniowej wynosi 3 lata od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie przewidujące utratę prawa do umorzenia opłaty, której termin uiszczenia został uprzednio odroczony, względnie 5 lat od końca tego roku, jeśli zobowiązany nie zgłosił właściwemu organowi nastąpienia zdarzenia powodującego utratę prawa do umorzenia tej należności. Spółka informowała Prezydenta Miasta [...] o dokonanych nasadzeniach zastępczych wiosną lub jesienią 2019 roku. Wobec tego pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg od końca roku, w którym upłynęły 3 lata od dnia dokonania nasadzeń zastępczych. Prezydent zachowuje możność wydania decyzji przeliczeniowej do 31 grudnia 2027 roku. Organ odwoławczy przyjął, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem następuje pobranie opłaty ustalonej w zezwoleniu. Ustalona opłata jest przeliczana proporcjonalnie do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. Samowolna zmiana miejsca nasadzeń kompensacyjnych, jak i samowolna zmiana gatunku posadzonych drzew oraz krzewów, skutkuje przeliczeniem opłaty. Zgodnie z art. 83d ust. 2 pkt 1-6 ustawy o ochronie przyrody w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: miejsce nasadzeń, liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów, minimalny obwód pni drzew na wysokości 100cm lub minimalny wiek krzewów, gatunek lub odmianę drzew lub krzewów, termin wykonania nasadzeń oraz termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. N. Sp. z o.o. wykonała nasadzenia zastępcze niezgodnie z warunkami zezwolenia, gdyż zmieniono lokalizację nasadzeń oraz zmieniono gatunek drzew przeznaczonych do wykonania nasadzeń kompensacyjnych. Spółka dokonała nasadzeń tylko na działce nr [...] oraz [...], chociaż w decyzji wskazano także działkę nr [...]. W ogóle nie zasadzono drzew: jabłoń ozdobna w odmianie ‘Royalty’ oraz derenia białego w odm. ‘Sibirica’. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nasadzenia mają stanowić kompensację za poniesiony uszczerbek w środowisku, do którego doszło na skutek usunięcia drzew. W procesie wydawania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów należy uwzględnić wynikającą z art. 5 Konstytucji RP zasadę zrównoważonego rozwoju. Organ w zezwoleniu dokonuje określenia warunków wycinki i odroczenia opłaty. Analiza zezwolenia odpowiada na pytanie, jakiego rodzaju działania, nasadzenia, pozwolą zrekompensować uszczerbek w środowisku, a wszelkie odstępstwa w tym zakresie należy oceniać jako brak tej kompensacji. Kolegium wskazało, że ocena ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]) leży poza granicami niniejszej sprawy (przeliczenia opłaty). N. Sp. z o.o. nie wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o zamianę zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów przed datą wykonania nasadzeń zastępczych. Organ odwoławczy pozbawiony jest w tej sytuacji tzw. luzu decyzyjnego i nie może oceniać, czy odstępstwo w zakresie wykonania nasadzeń zastępczych ma charakter marginalny i czy nasadzenia nadal stanowią prawidłową formę kompensacji przyrodniczej. Strona nie może w granicach własnego uznania dokonywać modyfikacji zezwolenia na usunięcie drzew i dokonywać nasadzeń zastępczych w inny sposób niż przewiduje to zezwolenie. N. sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona zaznaczyła, że zaskarża decyzję w całości pomimo korzystnego dla niej pkt 3 oraz żąda uchylenia zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]. W ocenie Spółki kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 84 ust. 3, 7 i 8 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że Spółka nie wykonała w części obowiązku określonego w decyzji o zezwoleniu na wycinkę, co doprowadziło do przeliczenia opłaty nałożonej tą decyzja i nienależnego pobrania tej opłaty; 2) art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności w stopniu nieproporcjonalnym do wartości chronionej jaką jest ochrona środowiska, objawiające się w nałożeniu na stronę opłaty za usunięcie drzew i krzewów wyłącznie na podstawie przyjęcia, że Spółka nie wykonała nasadzeń zastępczych w miejscu konkretnie wskazanym przez organ oraz przyjęcie rygorystycznego podejścia braku możliwości indywidualnej analizy sprawy w kontekście wykonania obowiązku nasadzeń zastępczych w ilości 4 drzew nowych na 1 usuwane drzewo oraz 2m˛ nowych krzewów na 1m˛ usuwanych krzewów, podczas gdy organ nie podjął żadnego działania w kierunku stwierdzenia czy na skutek działań Spółki doszło do powstania szkody w środowisku w kontekście nałożonych na nią ograniczeń związanych z przysługującym jej prawem własności nieruchomości, co finalnie doprowadziło do osiągnięcia przez Spółkę celu środowiskowego dwukrotnie – przyrodniczo, w związku z zasadzeniem nowych drzew i krzewów oraz pieniężnie poprzez uiszczenie opłaty stanowiącej rekompensatę za wpływ na środowisko; 3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego polegającego na niewystarczającym zebraniu oraz rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi pełnego wyjaśnienia sprawy, w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji bez ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności poprzez brak ustalenia czy doszło do faktycznego zrealizowania na nieruchomości nasadzeń zastępczych, o których mowa w decyzji o zezwoleniu na wycinkę, nawet jeśli nie były one zrealizowane w miejscu, o którym mowa w załączniku 2 do tej decyzji oraz ich wpływu przyrodniczego. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów podniesiono, że organ II instancji nie odniósł się szczegółowo do niekonstytucyjności weryfikacji kwestii spełnienia obowiązku nasadzeń zastępczych na podstawie załącznika do decyzji ukazującego konkretne miejsce nasadzeń, zamiast weryfikacji czy zrealizowane one zostały na wskazanych działkach. Wyroki, które organ I instancji powołał na 4 stronie skarżonej decyzji w przeważającej większości nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy i nie mogą stanowić o ukształtowaniu się rzekomo "dominującej linii orzeczniczej". Różnica pomiędzy wykonaniem nasadzenia zastępczego na innej działce niż wskazana w decyzji, a wykonaniem takiego nasadzenia w ramach działki wskazanej w decyzji, lecz w innym miejscu niż wynikające z załącznika graficznego do decyzji, stanowi na tyle odmienne zagadnienie, że nie można go traktować tożsamo, co de facto dyskwalifikuje rozstrzygnięcie oparte na wskazanych przez organ wyrokach. Trudno przyjąć, aby posłużenie się przez ustawodawcę w art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody pojęciem "miejsca nasadzeń" uprawniało organ do wskazania konkretnego miejsca nasadzeń, a nie do wskazania konkretnej działki geodezyjnej. W przypadku przesadzenia drzewa (art. 83d ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody) ustawodawca posługuje się zwrotem "miejsce na które zostanie przesadzone drzewo lub krzew", które jest zakresowo bardziej precyzyjne i w istocie wskazuje na konkretne miejsce w ramach danej działki geodezyjnej. Organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do treści wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 grudnia 2020 roku o sygn. akt II SA/Go 337/20, który zawiera wykładnię prawa korzystną dla skarżącej. Każdy przypadek związany z wykonaniem obowiązku kompensacyjnego w kształcie innym niż to wynika z decyzji o zezwoleniu na wycinkę należy traktować indywidualnie, a w sprawach dotyczących nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania uprawnienia wątpliwości co do treści normy prawnej należy rozstrzygać na korzyść strony. W okolicznościach sprawy obciążenie obowiązkiem zapłaty miałoby charakter wyłącznie fiskalny, a z pewnością nie taki cel przyświecał regulacji art. 84 ust. 3-7 ustawy o ochronie przyrody. Nie można zgodzić się ze sztywną interpretacją art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, którą zaprezentowały organy obu instancji. Pogląd nie dokonuje żadnego rozróżnienia działań jakie podjął podmiot zobowiązany do dokonania rekompensaty przyrodniczej oraz jakiego stopnia uchybienia zostały popełnione. W praktyce dochodzi do teoretycznego zrównania skutków prawnych w odniesieniu do dwóch podmiotów, które zaprezentowały dwa zupełnie inne podejścia. Podmiot, który podjął działania kompensujące poniósł tego koszty oraz nakłady, wykonując je w sposób niegodny z decyzją o zezwoleniu na wycinką jest obciążony taką samą opłatą, jak podmiot, który nie podjąłby jakichkolwiek czynności związanych z nasadzeniami zastępczymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Pełnomocnik skarżącej Spółki na rozprawie w dniu 18 marca 2023 roku podtrzymał żądania skargi oraz argumentację prezentowaną w pismach składanych w toku postępowania sądowego i administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego aktualnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga okazała się nieuzasadniona. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Wzorzec kontroli legalności zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.o.p.") oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a."). W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (art. 84 ust. 3 u.o.p). Jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu (art. 84 ust. 4 u.o.p). Jeżeli natomiast przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy, albo część z nich, nie zachowały żywotności po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zachowały żywotności (art. 84 ust. 5 u.o.p). W świetle art. 84 ust. 7 u.o.p. w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 8 u.o.p. decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7 wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Sąd nie ujawnił żadnych okoliczności, które mogłyby potwierdzać zasadność zarzutów o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy. Prezydent Miasta [...], pismem z dnia 11 marca 2024 roku, zawiadomił skarżącą Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie rozliczenia odroczonej opłaty w kwocie [...]zł ustalonej decyzją z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]). Organ wezwała stronę do stawiennictwa przy dokonaniu oględzin zaplanowanych na 30 kwietnia 2024 roku na godzinę 12.00 na nieruchomości wskazanej do wykonania nasadzeń zastępczych. Do akt administracyjnych włączone zostały: - pismo N. Sp. z o.o. opatrzone datą 14 marca 2016 roku i złożone w Urzędzie Miasta [...] Wydział Ochrony Środowiska w dniu 16 marca 2016 roku (prezentata organu), z którego wynika, że w odpowiedzi na pismo z dnia 4 marca 2016 roku Spółka przedkłada "plan nasadzeń zamiennych obejmujących posadzenie łącznie 101 drzew ozdobnych i 48 krzewów ozdobnych z określeniem ich gatunków i miejsc nasadzeń wraz ze wskazaniem ich numeracji". Wraz z ww. pismem złożony został załączniki graficzny "Plan nasadzeń zamiennych do realizacji na dz. nr [...]". - pismo N. Sp. z o.o. opatrzone datą 31 marca 2016 roku i złożone w Urzędzie Miasta [...] Wydział Ochrony Środowiska w dniu 1 kwietnia 2016 roku (prezentata organu), którym Spółka informuje organ, że w najbliższym czasie wystąpi o zmianę decyzji z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]) w związku z zamiarem wprowadzenia zmian w zakresie lokalizacji oraz doboru gatunków. Wraz z ww. pismem złożony został załączniki graficzny plan nasadzeń zamiennych opracowany w oparciu o planowane zmiany w decyzji "Plan nasadzeń zamiennych drzew i krzewów wraz z numeracją porządkowa kolejności od 122 do 222 do realizacji na dz. nr [...]". Po przeprowadzeniu oględzin, pismem z dnia 9 maja 2024 roku, na podstawie art. 50 w związku z art. 7 i 77 K.p.a., Spółka została zobowiązana do złożenia uzupełnień i wyjaśnień dotyczących braku nasadzeń 75 drzew i 48 krzewów, które miały zostać posadzone zgodnie z przedłożonym planem nasadzeń zamiennych stanowiącym załącznik nr 2 do decyzji z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]). W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 29 maja 2024 roku, w oparciu o raport z wizji lokalnej przeprowadzonej we własnym zakresie, Spółka wyjaśniła, że na terenie nieruchomości posadzono: - 24 sztuk jarzębów pospolitych o właściwych parametrach, - 49 sztuk śliw "Nigra" o właściwych parametrach, - 28 sztuk grabów pospolitych "Fastigiata" o właściwych parametrach, - 48 sztuk róż "Marathon" o właściwych parametrach. Spółka wskazała, że część lokalizacji drzew i krzewów jest niezgodna z lokalizacją określoną w załączniku graficznym do decyzji. Jednak łącznie posadzono 101 drzew oraz 48 krzewów na terenie działek objętych decyzją. Spółka wyjaśniła ponadto, że po przeprowadzeniu wewnętrznej analizy doszła do wniosku, że do wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów dołączona została nieaktualna mapa nasadzeń. Jednocześnie w załączeniu do pisma składa "właściwy plan nasadzeń uwzględniający aktualną lokalizację nasadzeń". Zmiana jabłoni odmiany ‘Royalty’ na śliwę "Nigra" wynikała z ówczesnego problemu z dostępnością odpowiedniego materiału szkółkarskiego (przymrozki). Spółka wskazała ponadto, że w przypadku zmiany derenia białego w odmianie ‘Sibirica’ na różę "Marathon" "przedstawić można następujące argument": - dereń biały w odmianie ‘Sibirica’ osiąga docelowe rozmiary oko. 3x2m i były to zbyt potężne krzewy na miejsce, które zostało wybrane na jego posadzenie, dlatego podjęta została decyzja o zmianie na nieco mniejsze róże "Marathon", aby nie przesłaniać widoku z tarasu i go nie zacieniać; - róża "Marathon" posiada większe walory ozdobne ze względu na obfite kwitnienie oraz wprowadza w przestrzeniu dużo koloru. Spółka wyjaśniła, że nie ma możliwości ustalenia dlaczego nie doszło do zgłoszenia zmian w planie nasadzeń. Osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie wycinek i kompensacji już w Spółce nie pracują. Podsumowując Spółka wskazała, że z punktu widzenia celu mechanizmu nasadzeń kompensacyjnych, tj. zrównoważenia ubytków w roślinności nowymi drzewami i krzewami, został on przez Spółkę w pełni zachowany. Na nieruchomości objętej decyzją znajduje się po 8 latach 101 drzew i 48 krzewów. Jedyna różnicą jest lokalizacja nasadzeń oraz dwie równoważne zmiany gatunków drzew owocowych oraz krzewów. Spółka dokonała także dodatkowych nasadzeń roślinności, wykraczających poza decyzję z 21 kwietnia 2016 roku. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy są pomiędzy stronami bezsporne i zostały wykazane za pomocą dokumentów prywatnych i urzędowych. Brak jest podstaw do przyjmowania stanowiska, że kwestionowane skargą decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.), które mogło mieć wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia oceny, że zaskarżone decyzje zostały wydane naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela i przyjmuje jako własną wykładnię przepisów art. 83d ust. 2 pkt 1-6 w związku art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, która została zaprezentowana w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Nie może budzić wątpliwości, że zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu wydawane na warunkach określonych w art. 83d ust. 2 w związku z art. 84 ust. 3 u.o.p. jest odrębnym aktem stosowania prawa od decyzji w sprawie przeliczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu (art. 84 ust. 7 u. o. p.). Wskazane decyzje załatwiają różne sprawy administracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie dostrzegło, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy kwestia kompensacji uszczerbku w środowisku, jako element postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, została załatwiona ostateczną Prezydenta Miasta [...], decyzją z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]). Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zgodnie natomiast z art. 16 § 1 K.p.a. przyjmować należy, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jako zgodne z prawem należy rozpoznać stanowisko, że skoro kwestie dotyczące miejsca nasadzeń, liczby drzew lub wielkość powierzchni krzewów, minimalnego obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalnego wiek krzewów, gatunku lub odmiany drzew lub krzewów, terminu wykonania nasadzeń oraz terminu złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń, rozstrzygane są decyzją o zezwoleniu na usunięcia drzew lub krzewów, to treść takiego zezwolenia rozstrzyga o tym, jakiego rodzaju działania, nasadzenia, rekompensują uszczerbek w środowisku, który spowodowany został dopuszczoną/zalegalizowaną tą decyzją wycinką drzew lub krzewów. Wszelkie odstępstwa od ww. warunków kompensacyjnych określonych w zezwoleniu na usunięcie drzew lub krzewów należy oceniać jako brak kompensacji. Z powyższych względów Sąd podziela stanowisko, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta [...] z 21 kwietnia 2016 r. (nr [...]) wraz z jej załącznikiem graficznym (plan nasadzeń zamiennych), w rozumieniu art. 16 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w związku z art. 83d ust. 2 pkt 1-6 oraz art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, stanowiła w kontrolowanej sprawie prawnie wiążący wzorzec kompensacji środowiskowej na gruncie zasady zrównoważonego rozwoju ustanowionej przepisem art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Zarzut dokonania rozszerzającej wykładni pojęcia miejsca nasadzeń wykracza poza granice sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, tj. sprawy przeliczenia opłaty. Ubocznie można wskazać, że miejsce nasadzeń oznaczone zostało zgodnie z planem nasadzeń przedłożonym przez skarżącą Spółkę. Załącznik do decyzji w postaci planu nasadzeń rozpoznawać należy, jako treści rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, część zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Sąd nie podziela zapatrywania, że zwrot "miejsce nasadzeń" ma normatywnie różny zakres od wyrażenia "miejsce, na które zostanie przesadzone drzewo lub krzew". Brak jest podstaw do formułowania stanowiska, że kwestionowane skargą decyzje zostały wydane bez poszanowania dla art. 7a K.p.a. Uzasadnieniem dla zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony jest przekonanie, że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasne, niejednoznaczne przepisy prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. W odmiennym przypadku państwo osiągałoby korzyści z wprowadzenia niejasnych przepisów, mogąc stosować je w taki sposób, który byłby najkorzystniejszy z punktu widzenia interesów państwa. Funkcją komentowanego przepisu jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 7a). W ocenie Sądu nieprawdziwy jest pogląd, że prezentowana powyżej "sztywna" interpretacja art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody zakłada brak rozróżnienia i prowadzi do zrównania sytuacji prawnej podmiotu, który podjął działania kompensujące i poniósł tego koszty oraz nakłady, wykonując je w sposób niezgodny z decyzją o zezwoleniu na wycinkę, z sytuacją prawną podmiotu, który nie podjąłby jakichkolwiek czynności związanych z nasadzeniami zastępczymi, bo ten pierwszy zostaje obciążony taką samą opłatą. Z treści art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody expressis verbis wynika, że "naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem". Zgodnie z treścią decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20 stycznia 2025 r. po przeliczeniu opłaty w wysokości [...] zł skarżącej Spółce do zapłaty naliczono opłatę w części obejmującej [...] zł oraz umorzono opłatę w kwocie [...]zł. Podmiot, który nie podjąłby żadnych czynności związanych z nasadzeniami zastępczymi obowiązany byłby do uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł. Argumentacja skargi kwestionująca wykładnię prawa przyjętą przez skarżone organy została zbudowana na fałszywym założeniu o niezgodność z przepisami Konstytucji RP. Autor skargi tworzy pozory, że treść prawa materialnego, wykładnia przyjęta przez organy, prowadzi do pokrzywdzenia skarżącej Spółki, która wobec takiej wykładni przepisów prawa miałaby znaleźć się w sytuacji bez wyjścia, bo wskutek obiektywnych okoliczności (brak dostępności sadzonek z uwagi na przymrozki) musiała dokonać nasadzeń innych drzew niż wskazane w decyzji. Decyzja ostateczna może zostać uchylona lub zmieniona w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 K.p.a.). Zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W polskim systemie prawnym nie ma żadnego przepisu szczególnego, z którego wynikałby zakaz zmiany zezwoleń na usunięcie drzew. Oceniając możliwość zmiany zezwolenia na usunięcie drzew w części odnoszącej się do zamiany opłaty za usunięcie drzewa na nasadzenia zastępcze, organ będzie musiał dokonać oceny, czy przedstawiona propozycja wykonania nasadzeń zastępczych jest adekwatna do zmian, jakie w środowisku wywołało usunięcie konkretnego drzewa. W przypadku, w którym zezwolenie na usunięcie drzewa nie zostało jeszcze w części wykonane i nie upłynął do tego termin, nie ma formalnych przeciwwskazań do zmiany zezwolenia na usunięcie drzewa (K. Gruszecki [w:] Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2024, art. 83d). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.