III SA/Po 200/08

Dnia 13 maja 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2008 roku wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga Dnia 6 marca 2008 roku J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2007. Wraz ze skargą J.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i na tej podstawie został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, który przesłał w zakreślonym terminie. We wniosku J. K. oświadczył, że jest wdowcem samotnie wychowującym dwójkę pełnoletnich uczących się dzieci, które pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący utrzymuje rodzinę z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 30,00 ha, którego dochód wynosi 28.000,00 zł (średnio około 2.300,00 zł miesięcznie). Zarówno syn jak i córka otrzymują rentę po zmarłej matce – każde po 280,00 zł. Skarżący oświadczył, że jest chory i wymaga drogich leków i opieki lekarskiej. Skarżący uiszcza podatek gruntowy w wysokości 4.100,00 zł rocznie, a oprócz tego ponosi następujące koszty związane z zamieszkaniem: energia elektryczna 60,00 zł, gaz 100,00 zł, woda 60,00 zł, telefon 50,00 zł, ogrzewanie (4 tony opału, drewno, eksploatacja co) 250,00 zł, miesięczne koszty dojazdów 300,00 zł, ubezpieczenia 70,00 zł. Łącznie 900,00 zł. Skarżący zaznaczył, że pozostała część dochodów pozostaje na wyżywienie, zakup środków higieny, odzież i leki niezbędne dla jego życia i nie pozostają mu środki na zaspokojenie innych potrzeb życiowych jak np. koszty nauki dzieci. Nie ma też możliwości zaoszczędzić jakiejkolwiek kwoty, która mogłaby być przeznaczona na koszty sądowe i koszty opłaty sądowej. Skarżący posiada dom o powierzchni 120,00 m², nieruchomość rolną o powierzchni 30,00 ha. Skarżący nie posiada oszczędności, ani lokat, nie posiada również wartościowych przedmiotów, a w tym – jak oświadczył – antyków, dzieł sztuki, wyrobów artystycznych, nowoczesnego sprzętu komputerowego czy RTV, których wartość przekraczałaby kwotę 3.000,00 zł. Dzieci skarżącego nie posiadają odrębnych majątków i pozostają na utrzymaniu skarżącego. Z uwagi na chorobę skarżący nie ma żadnych innych możliwości dorobienia bądź podjęcia dodatkowej pracy. Skarżący podkreślił, że koszty związane z nauką, podręcznikami, zajęciami dodatkowymi są znaczne i nie sposób ich wszystkich określić, ale z jego zasad doświadczenia życiowego wiadomym jest, że wydatki te zajmują znaczące miejsce w budżecie domowym. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacji, poprzez przedłożenie kopii zeznania podatkowego PIT za 2006 r. oraz za 2007 r., przedłożenie oświadczenia o wszystkich formach wsparcia finansowego uzyskiwanych przez skarżącego w latach 2006 – 2007 (w tym między innymi z dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i Agencji Rynku Rolnego), podanie spisu posiadanych maszyn, urządzeń oraz samochodów osobowych i dostawczych wraz z podaniem marki i roku produkcji, podanie jaki był stan konta na rachunku bankowym skarżącego w okresie ostatnich 6 miesięcy na podstawie posiadanych wyciągów z rachunku wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach, przedłożenie i udokumentowanie szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego rodziny. W ramach uzupełnienia wniosku J.K. oświadczył, że w 2006 roku z tytułu dopłat bezpośrednich uzyskał 17.279,09 zł., a w 2007 roku uzyskał z tego samego tytułu 8.835,12 zł., natomiast innych dopłat w tym okresie nie otrzymywał. Z kserokopii przesłanych zeznań podatkowych skarżącego wynika, że w 2006 rok uzyskał dochód w wysokości 5.904,84 zł, a w 2007 rok osiągnął dochód w wysokości 3.584,76 zł. Łącznie koszty miesięcznego utrzymania skarżący oszacował ponownie na 890,00 zł ( telefon – 50, zł, woda – 60, 00 zł, gaz – 100,00 zł, prąd – 60,00 zł, opał – 250,00 zł, koszty dojazdów – 300,00 zł, ubezpieczeni 70,00 zł). Jednocześnie skarżący przesłał decyzję Burmistrza Ż. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego na rok 2008 w kwocie 4.042,00 zł, (płatny w czterech ratach: w marcu, maju, wrześniu i listopadzie 2008 roku), który został nałożony na skarżącego oraz jego córkę i syna, a ponadto wypełnione drukiem blankiety wpłaty z, których wynika, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty 269,00 zł na konto Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolniczego za 2 kwartał 2008 roku oraz 355,00 zł na rzecz Gminnej Spółki Wodnej w Ż. z tytułu składki na za 2008 rok. Z przesłanych wyciągów z posiadanego konta bankowego wynika, że w dniu 17 marca 2008 roku skarżący posiadał na koncie 1.828,78 zł. Przesłany spis maszyn urządzeń i samochodów świadczy o tym, że skarżący posiada ciągnik Ursus 902 – rok produkcji 1982 r., sprzęt rolniczy: dwa pługi, dwie brony, dwie przyczepy rolnicze, kultywator, samochód osobowy Żuk – rok produkcji 1987, samochód osobowy Fiat 170 – rok produkcji 1995 rok. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jednocześnie konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa za każdym razem na wnioskodawcy. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką i synem. Skarżący utrzymuje rodzinę ze środków uzyskanych z działalności rolniczej (ok. 2.300,00 zł miesięcznie) oraz z renty dzieci po zmarłej matce (560,00 zł). Łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą ponad 2.800,00 zł. Dodatkowo skarżący wskazał, że z tytułu dopłat bezpośrednich za 2007 uzyskał 8.835, 12 zł, a z przesłanego ostatniego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 17 marca 2008 roku skarżący posiadał na koncie 1.828,78 zł. W tej sytuacji biorąc pod uwagę, że skarżący oszacował miesięczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 900, 00 zł oraz uzyskał znaczną kwotę środków finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich w wysokości 8.835,12 zł należy uznać, że w granicach możliwości finansowych skarżącego pozostaje uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym samym nie można uznać, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i nie można uznać za zasadny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d