III SA/Po 200/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) . WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał J. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 - jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł. W decyzji tej wskazano sposób obliczenia kwoty przyznanej płatności i stwierdzono, że z uwagi na to, że decyzja w całości uwzględnia żądanie wnioskodawcy, odstąpiono od jej uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 kpa. Od powyższej decyzji odwołał się J. K., zarzucając nieuwzględnienie płatności z kodu UPO (płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych) i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie tejże płatności. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że pominięcie płatności z kodu UPO mogło wynikać z "oczywistej omyłki pisarskiej", gdyż we wniosku zamiast kodu UPO wpisał nazwy zbóż. Jednakże tak wypełniony druk został przyjęty przez pracownika Agencji bez uwag, co zdaniem skarżącego świadczy o braku jego winy w pominięciu płatności z kodu UPO, którą miał corocznie przyznawaną. Do złożonego odwołania skarżący załączył kserokopię jednej strony druku wniosku z naniesioną nazwą zbóż w rubryce "grupa upraw" w tabeli VII oraz kserokopię potwierdzenia przyjęcia wniosku wraz z załącznikami. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż we wniosku skarżącego z dnia [...] o płatności na rok 2007 brak oświadczenia, z którego można byłoby wywieść, że wnioskodawca ubiegał się o dopłatę z kodu UPO. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się na wniosek zainteresowanego, w związku z czym brak było podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy. Decyzje w sprawie przyznania płatności wydawane są w oparciu o dane wskazane we wniosku bądź zmianie do wniosku, a wniosek skarżącego jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości, zaś decyzja organu I instancji czyni zadość żądaniom w nim zawartym. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że skarżący nie złożył w przewidzianych terminach zmiany do wniosku ani nowego wniosku, natomiast pracownik Biura Powiatowego ARiMR nie ma możliwości korygowania deklaracji wnioskodawcy. Znajdująca się w aktach sprawy pierwotna tabela VII wniosku nie zawierała gatunku a jedynie kod JPO. Po rozmowie z pracownikiem Biura Powiatowego została ona poprawiona przez beneficjenta, który przy wszystkich poprawkach złożył swój podpis. Tabela ta została przekreślona (przy przekreśleniu również widnieje podpis skarżącego), przepisana i załączona do wniosku o przyznanie płatności. Po udzieleniu wnioskodawcy niezbędnych wskazówek przez pracownika Biura Powiatowego, wniosek został prawidłowo wypełniony, co potwierdza fakt przepisania tabeli VII. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż do wysyłanego do producentów rolnych spersonalizowanego wniosku, dołączana jest instrukcja wypełniania wniosków, w której na str. 6 są wskazane grupy upraw z wymienionymi wszystkimi rodzajami roślin należącymi do poszczególnych grup upraw, tj. do JPO i UPO, a dodatkowa informacja w zakresie kodów grup upraw znajduje się na str. 4 wniosku. Nadto skarżący posiadał wiedzę na temat płatności obszarowych, gdyż składał wnioski o płatności corocznie. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na fakt, iż potwierdzenie przyjęcia wniosku jest wydawane każdemu beneficjentowi, który składał wniosek osobiście w Biurze Powiatowym, natomiast w tabeli VII dołączonej do odwołania nie ma żadnej pieczęci ani podpisu pracownika Biura Powiatowego wskazujących, że przedmiotowa tabela została złożona w Biurze Powiatowym. Natomiast ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że przed wydaniem decyzji organ II instancji przesądził rozstrzygnięcie, informując o tym skarżącego, organ odwoławczy powołał się w szczególności na wynikający z art. 9 kpa obowiązek udzielania stronom wszelkich informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. J. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając: - naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej poprzez odmowę przyznania płatności pomimo spełnienia warunków ustawowych, - naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez pominięcie okoliczności i faktów przemawiających na korzyść skarżącego, - naruszenie art. 8 kpa poprzez przyjęcie wniosku z błędami w zapisie i w miejsce wystosowania wezwania do usunięcia braków formalnych, wykorzystanie tychże błędów do wydania negatywnej decyzji, - naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez wypowiedzenie się organu co do negatywnego załatwienia sprawy jeszcze przed rozpoznaniem wszystkich dowodów w sprawie i przed wydaniem decyzji, - nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu, - przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego, - błędy w ustaleniach faktycznych polegające na nieuwzględnieniu dopłaty z kodu UPO, mimo podanych w deklaracji nazw zbóż oraz pomimo oczywistego faktu prowadzenia uprawy zbóż, przyjęciu wniosku jako poprawnie wypełnionego, przyjęciu za ustalone faktów bez dostatecznej ku temu podstawy w materiale dowodowym, nietrafności przyjętych kryteriów oceny. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności z kodu UPO z tytułu uprawy zbóż, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący utrzymywał, że w złożonym wniosku o płatności w miejsce oznaczenia kodowego wpisał nazwy zbóż, wobec czego powinien był zostać wezwany - zgodnie z art. 64 § 2 kpa, do uzupełnienia tego braku. Tymczasem organ całkowicie pominął płatności z kodu UPO, co stanowi rażące naruszenie art. 8 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, podkreślił, że wniosek skarżącego [...] (po poprawieniu tabeli VII wniosku) był prawidłowo wypełniony i nie był obarczony brakiem formalnym, stąd brak było podstaw do zastosowania art. 64 § 2 kpa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu, co odzwierciedla szerokie uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 3 listopada 2008 r. skarżący podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Ponadto podkreślił, że przy przyjmowaniu wniosku o płatności pracownik Biura Powiatowego nie wskazał na konieczność naniesienia jakichkolwiek poprawek, lecz przyjął wniosek z naniesionymi nazwami upraw bez zastrzeżeń. Na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. Prokurator, która zgłosiła swój udział w sprawie, wniosła o oddalenie skargi, podnosząc iż wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach administracyjnych brak wniosku o dopłaty określającego rodzaje zbóż, którego kserokopię dołączył do odwołania. Podkreśliła też, że Agencja wywiązała się z obowiązku udzielania informacji skarżącemu na zasadach określonych w art. 3 ust. 2 ppkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty skarżącego dotyczyły przede wszystkim błędnego ustalenia okoliczności faktycznych związanych z treścią złożonego wniosku z dnia [...] o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w szczególności przez pominięcie faktu, iż skarżący złożył formularz tego wniosku zawierający oznaczenie nazw zbóż – zamiast kodowego oznaczenia grupy upraw w tabeli VII formularza, co – zdaniem skarżącego, winno stanowić podstawę do wezwania go w trybie art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego prawidłowe wypełnienie. Podniesiona okoliczność jest istotna z punku widzenia możliwości uzyskania – obok przyznanej jednolitej płatności obszarowej, także płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych, czyli płatności łącznie oznaczonych kodem UPO. Błędne ustalenie w powyższym zakresie poprzez pominięcie faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowiłoby naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa i uzasadniałoby uchylenie decyzji administracyjnej. Jednakże w ocenie Sądu do takiego naruszenia w niniejszej sprawie nie doszło. Znajdujący się w aktach administracyjnych wniosek skarżącego o płatności na rok 2007 na str. 3 w tabeli VII formularza nie zawiera jakiegokolwiek zapisu, który pozwalałby przyjąć, że skarżący ubiegał się o płatności z kodu UPO, czyli także o istotną w sprawie płatność uzupełniającą do grupy upraw podstawowych, a jedynie kodowe oznaczenie JPO wskazujące, że wnioskował tylko o jednolitą płatność obszarową. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się także pierwotnie wypełniona strona 3 formularza wniosku z naniesionymi przez skarżącego skreśleniami i poprawkami (opatrzonymi podpisami skarżącego), która – wbrew twierdzeniom skarżącego, również nie zawiera oznaczenia nazw zbóż, które mogłoby stanowić podstawę wezwania skarżącego do prawidłowego wypełnienia wniosku (poprzez podanie właściwego kodu płatności) w trybie uzupełnienia braków formalnych. Również tutaj w rubryce "Grupa upraw" wpisane są kody JPO, a poprawki dotyczą wyłącznie powierzchni działek rolnych. Brak natomiast w aktach administracyjnych strony 3 formularza wniosku, której kserokopię skarżący dołączył do odwołania, na której naniesione są nazwy zbóż w rubryce "Grupy upraw" zamiast właściwego kodu, co potwierdza prawidłowość ustalenia organu, że w tej wersji formularz nie został złożony przez skarżącego w Biurze Powiatowym ARiMR. Natomiast przesłana przez skarżącego kserokopia potwierdzenia przyjęcia wniosku o płatności świadczy jedynie o tym, że wniosek został złożony w dacie określonej na tymże potwierdzeniu, jednak nie przesądza o tym, w jakiej wersji wniosek ten został złożony. Nadto skarżący nie uprawdopodobnił w żaden inny sposób, że strona 3 wniosku została złożona organowi w wersji załączonej do odwołania, w szczególności na przedłożonej kserokopii brak pieczątki wpływu do organu i podpisu pracownika Biura Powiatowego ARiMR. W związku z powyższym prawidłowe było ustalenie organu, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 w wersji znajdującej się w aktach administracyjnych, gdzie w rubryce "Grupa upraw" tabeli VII wpisany został kod płatności - JPO. Stąd też brak było podstaw do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku o powyższej treści w trybie art. 64 § 2 kpa. Niewskazanie we wniosku kodu UPO, a jedynie kodu JPO nie stanowi bowiem braku formalnego wniosku, lecz oznacza, że wnioskodawca w odniesieniu do wskazanych działek rolnych ubiega się tylko o płatność ze wskazanego kodu, a więc jednolitą płatność obszarową. Treść złożonego wniosku nie budzi pod tym względem żadnych wątpliwości i nie sposób z niego wyinterpretować, że wolą wnioskodawcy mogło być ubieganie się również o płatność uzupełniającą do grupy upraw podstawowych. W tej sytuacji brak było podstaw do podejmowania przez organ dodatkowych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego żądania wnioskodawcy, które w sposób oczywisty wynikało z treści złożonego wniosku. Tym samym w sprawie nie doszło również do zarzucanego naruszenia art. 8 kpa. Należy przy tym dodać, iż wobec jednoznacznej treści powyższego wniosku, brak było również podstaw do udzielania skarżącemu informacji o konieczności wpisania kodu UPO w przypadku ubiegania się – obok jednolitej płatności obszarowej, o płatność uzupełniającą do grupy upraw podstawowych. Wystarczającą informację w tym zakresie zawiera sam formularz wniosku, w którym na stronie 4 znajduje się dokładne objaśnienie sposobu wypełnienia części VII wniosku z wyraźnym wskazaniem, jakie kody należy wpisać w rubryce "Grupy upraw" w odniesieniu poszczególnych płatności, które wnioskodawca chce uzyskać. Podkreślenia przy tym wymaga, że art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) przewiduje obowiązek udzielania stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania na ich żądanie, co wskazuje, że obowiązek ten aktualizuje się, gdy strona zwróci się do organu o niezbędne wskazówki. Tymczasem z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do istotnego w sprawie oznaczenia kodowego płatności. Jednocześnie powyższy obowiązek nie może być rozumiany w sposób nieograniczony. W szczególności nie może być utożsamiany z udzielaniem porad prawnych w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie płatności nie obejmuje swym zakresem wszystkich rodzajów płatności, o które wnioskodawca mógł się ubiegać, tym bardziej, że na etapie składania wniosku to sam wnioskodawca deklaruje w odniesieniu do jakich płatności spełnia warunki ich przyznania, a organ dokonuje ich weryfikacji w toku postępowania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Przepis art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej stanowi wyraźnie, że płatności są przyznawane na wniosek rolnika, a jednocześnie żaden przepis ustawy nie przewiduje możliwości przyznania płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych z urzędu. Brak zatem stosownego wniosku w odniesieniu do tejże płatności wyklucza jej przyznanie. Decyzja w tym przedmiocie nie jest decyzją uznaniową. Płatność jest przyznawana, gdy producent rolny spełnia ustawowe warunki jej uzyskania, które jednak podlegają badaniu tylko wtedy, gdy z wniosku wyraźnie wynika, że wnioskodawca o daną płatność się ubiegał i brak w tym zakresie podstaw do orzekania ponad żądanie wnioskodawcy. Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogła mieć także wpływu powołana przez skarżącego okoliczność, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji – pismem z dnia [...] (w aktach adm.) poinformował skarżącego, że jego odwołanie nie może zostać rozpatrzone pozytywnie. Treść pisma organu w tym przedmiocie wskazuje, że powyższa informacja nie jest wynikiem zarzucanego "uprzedzenia" organu i przesądzenia sprawy, lecz miała na celu poinformowanie skarżącego o okolicznościach sprawy poprzez wskazanie, iż podniesione w odwołaniu okoliczności (złożenie błędnie wypełnionego wniosku w naniesieniem nazw zbóż w tabeli VII) nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych i tym samym nie stanowią podstawy do uwzględnienia odwołania. Jednocześnie organ umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się odnośnie zgromadzonego materiału sprawy, a tym samym zgłoszenie innych ewentualnych wniosków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, a także spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa, w tym - wbrew twierdzeniom skarżącego, w sposób wyczerpujący ustosunkowuje się do zarzutów odwołania, co znajduje wyraz z treści zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ B. Koś D.W.d