III SA/Po 201/13

Dnia 30 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lipca 2007 roku do grudnia 2010 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Z. H. działający pod firmą "PHUT H.", reprezentowany przez adwokata, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną, przy czym istnieje pomiędzy nimi ustrój rozdzielności majątkowej. Na ich utrzymaniu pozostają dwoje dzieci w wieku [...] lat. Obecnie jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony (pracownik biurowy ... zł brutto miesięcznie). Prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przynosi straty od około [...] roku. Skarżący podał, że posiada samochód ciężarowy marki V. z [...] roku, z którego prowadzona jest egzekucja. Z akt sprawy wynika, że małżonka wnioskodawcy jest zatrudniona w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "R.", której wraz z mężem są jedynymi udziałowcami. Skarżący jest prezesem zarządu tej spółki. Zarządzeniem referendarza z dnia [...] kwietnia 2013 r. wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez złożenie szeregu wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów i pisemnych oświadczeń – w terminie 7 dni od jego otrzymania. Wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] kwietnia 2013 roku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. pełnomocnik strony wskazał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Pełnomocnik podkreślił, że w związku z nie osiąganiem przez skarżącego dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jedynym źródłem utrzymania i zaspokajania podstawowych oraz niezbędnych potrzeb zarówno skarżącego, jaki i jego najbliższej rodziny jest wynagrodzenie za pracę, jakie otrzymuje żona skarżącego w wysokości niespełna [...] zł brutto miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście pozbawione są środków umożliwiających pełne pokrycie tych kosztów. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w istocie nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu doręczonym pełnomocnikowi skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 roku. W piśmie z dnia [...] maja 2013 r., stanowiącym sprzeciw od orzeczenia referendarza, pełnomocnik wnioskodawcy powołał się nie osiąganie przez skarżącego dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, lecz nie przedstawił Sądowi żadnych dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby stwierdzenie, czy strona rzeczywiście nie osiąga dochodów, zarówno z tytułu działalności pod firmą "PHUT H.", jak i korzyści majątkowych osiąganych z udziału w spółce z o.o. "R.", której wraz z małżonką są jedynymi udziałowcami. Podkreślenia wymaga fakt, iż samo jedynie oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak już wskazano wyżej, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia uniemożliwiają Sądowi ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.