III SA/Po 209/16

Dnia 27 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. na postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 209/16 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazał, że nie posiada środków do życia i leczenia; jest zadłużony, bezdomny i samotny. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] maja 2016 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez przedłożenie szeregu wymienionych w wezwaniu dokumentów odnoszących się do jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie przedstawił dokumentacji wskazanej w powyższym zarządzeniu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, że orzeczenie to zostało wydane niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Sytuacja skarżącego znacznie pogorszyła się Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi bowiem wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku z art. 199 p.p.s.a., który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W myśl art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca, pomimo wezwania, nie uzupełnił oświadczenia złożonego we wniosku poprzez przedłożenie dokumentów wskazanych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia [...] maja 2016 r. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Wyjaśnienia strony nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Należy wyjaśnić, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej strony są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny tej sytuacji, gdyż nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.