III SA/Po 21/17

Dnia 25 września 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2018 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2015 roku o sygn. akt III SA/Po 614/14 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 marca 2014 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2010 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. O. uiścił wpis od skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (777 zł), a na etapie skargi kasacyjnej wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 151, k.155-156 akt sądowych). W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wskazał, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się, że świadczeń rentowych (660 zł miesięcznie). Zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca zadeklarował na kwotę 550 zł (leki - 200 zł, rehabilitacja - 100 zł, media - 250 zł). Koszty sądowe objęte wnioskiem o prawo pomocy wynoszą 489 zł (opłata kancelaryjna - 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej - 389 zł). Analiza akt sądowych, włączonej do nich dokumentacji, a także dane udostępnione w bazach internetowych ujawniają, że od 1987 roku do końca 2017 roku skarżący, jako osoba fizyczna, wspólnie z żoną, prowadził działalność gospodarczą (k. 163, k. 164, k. 169 akt sądowych), a od 1999 roku prowadził także gospodarstwo rolne, działalność rolnicza obejmowała uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (k. 170 akt sądowych). Przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym (lata 2010 – 2013) wnioskodawca uzyskiwał z działalności gospodarczej przychody na poziomie ponad 4.000.000 zł (k. 28-55 akt sądowych o sygn. III SA/Po 614/14). Przychód tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2017 wyniósł 1.258.273 zł. Dochody wnioskodawcy i jego żony z tytułu emerytur i rent wyniosły w 2017 roku 27.625,31 zł. Gospodarstwo rolne wnioskodawcy już w 2009 roku obejmowało grunty rolne o pow. 29,7 ha (k. 163v akt sądowych). Oświadczenie majątkowe skarżącego budziło wątpliwości. Pismem z dnia 8 sierpnia 2018 roku wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 171 akt sądowych). Na mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 września 2018 roku wnioskodawca został ponownie zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 221-222 akt sądowych). Pomimo wyczerpania trybu z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302), oświadczenie majątkowe skarżącego nadal budzi wątpliwości. Weryfikacja treści oświadczenia majątkowego nie potwierdza stanowiska wnioskodawcy, że na skutek działań egzekucyjnych utracił on płynność finansową, czego skutkiem jest wyczerpanie możliwości w zakresie poniesienia dalszych kosztów sądowych. W sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 614/14 sąd uwzględnił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, a następnie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 roku uchylił kwestionowaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a nadto stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Z dniem 1 grudnia 2017 rok skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej "J. O. Z. P.-H. A. ul. [...], [...]". W 2017 roku wnioskodawca osiągnął zysk z tej działalności w wysokości 7.099,77 zł. W sprawach o sygn. akt III SA/Po III SA/Po 88-91/18 ujawniono, że przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2017 rok wyniosły 1.285.898,31 zł (roczne wspólne zeznanie podatkowe) z czego obroty na rachunkach bankowych (12.300 zł) stanowiły zaledwie 0,95% przychodów za 2017 rok. Zapewnień wnioskodawcy o jego niewypłacalności nie potwierdzają dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie nie ma wzmianki o wszczęciu postępowania upadłościowego, czy postępowania restrukturyzacyjnego. Jedynym aktualnym skutkiem stosowania środków egzekucyjnych jest dokonywanie potrąceń ze świadczeń rentowych wnioskodawcy. Potrącenia wynoszą około 300 zł miesięcznie. W sprawach prowadzonych pod sygn. akt III SA/Po III SA/Po 88-91/18 skarżący udokumentował, że z tytułu zajęcia nadpłaty w podatku akcyzowym w październiku 2016 roku przekazano do organu egzekucyjnego kwotę 165,70 zł oraz, że w lipcu 2017 roku organy egzekucyjne przeprowadziły egzekucję na kwotę 5.100 zł z jego wierzytelność o zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca nie wykonał wezwania do udokumentowania oświadczenia o przekazaniu organom celnym około 1.000.000 zł. Wbrew składanym zapewnieniom wnioskodawca nie wykazał, że środki w takiej wysokości pochodziły, że sprzedaży posiadanego gospodarstwa rolnego. W tym miejscu wskazać należy, że w oświadczeniu majątkowym wójta A. O. (pełnomocnik i syn skarżącego, k. 24 akt sądowych) za 2017 oraz 2018 rok ujawnione zostało gospodarstwo rolne o wartości 1.650.000 zł, które obejmuje 26,35ha gruntów rolnych własnych oraz 27,5ha gruntów rolnych dzierżawionych. Natomiast w oświadczeniu majątkowym za rok 2016 wójt A. O. (pełnomocnik i syn skarżącego) ujawniał gospodarstwo rolne składające się 26,35ha własnych gruntów rolnych. Pomimo ponawiania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego wnioskodawca nie udokumentował tytułu rozdysponowania ujawnionego w sprawie majątku, wysokości przychodu z rozdysponowania tego majątku oraz nie wykazał rozdysponowania środków finansowych pozyskanych w ten sposób. Wskazać jednocześnie należy, że wnioskodawca zataił przed organem sądowym, bo nie wskazał w oświadczeniu majątkowym (k.155-156 akt sądowych), że posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Dopiero weryfikacja oświadczenia w oparciu o dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym wykazała, że w marcu 2014 roku powstał podmiot gospodarczy A. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą pod adresem ul. [...], [...] (adres zamieszkania wnioskodawcy). Wspólnikami A. O. Sp. z o.o. są J. O. i G. O. na zasadach majątkowej wspólności ustawowej oraz M. O. i B. O., którzy jednocześnie są członkami zarządu (reprezentacja łączna). Kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000 zł. Natomiast przychody Spółki rosną lawinowo z 46.341,76 zł w 2016 roku do 127.057,27 zł w 2017 roku (wzrost o prawie 200%). Pomimo wezwania nie zostały udokumentowane przychody A. O. Sp. z o.o. za 2018 rok, nie przedłożono umowy Spółki oraz nie wykazano ilości, rodzaju i szacunkowej wartości składników majątkowych posiadanych przez tę Spółkę. Z kolei dane ujawnione w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazują, że M. O. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 20 listopada 2017 roku, a wnioskodawca zawiesił prowadzenie działalność gospodarczej z dniem 01 grudnia 2017 roku. Wyciągi z rachunków bankowych przedłożonych do spraw prowadzonych pod sygn. akt III SA/Po 88-91/18, a także do tej sprawy, ujawniają istnienie obrotów finansowych pomiędzy następującymi podmiotami gospodarczymi: M. O. Z. P.-H. E.-I. ul. [...], [...], J. O. Z. P.-H. "A." ul. [...], [...] oraz A. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą pod adresem ul. [...], [...]. Ze środków gromadzonych na rachunkach bankowych skarżącego opłacane były: raty kredytów, podatek od nieruchomości oraz koszty utrzymania mieszkania pod adresem ul. [...]/8, [...], które obciążają B. O., składki polisy na życie G. O., należność z faktur obciążających G. O., podatek od środków transportowych, składki KRUS dla J. O., automatyczne wznowienie polisy ubezpieczeniowej dla J. O. od samochodu Mercedes, należności obciążające M. O. na rzecz Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej, należności z faktury proforma obciążające A. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z przedłożonych do niniejszej sprawy wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres od 1 stycznia do 23 sierpnia 2018 roku wynika, że przy deklarowanym dochodzie wolnym od egzekucji w wysokości 660 zł oraz deklarowanych stałych wydatkach w kwocie 550 zł skarżący dokonał wpłat własnych na rachunek bankowy w wysokości 17.800 zł (k. 201-206 akt sądowych), czyli 2.225 zł średniomiesięcznie i to już po zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza obejmowała także zarządzanie nieruchomościami. Wskazać zatem należy, że analiza oświadczeń majątkowych wójta A. O. (pełnomocnik i syn skarżącego) ujawnia, że pozyskał on dodatkowe źródło dochodów w postaci wynajmu nieruchomości w kwocie 20.000 zł (oświadczenie majątkowe z 2015 roku), a dochody z tego tytułu lawinowo rosły (wzrost prawie o 600%) i aktualnie wynoszą 135.420 zł rocznie (oświadczenie majątkowe z 2018 roku). Dowody zgromadzone w aktach tej sprawy wskazują także, że koszty w sprawach sądowych wnioskodawcy uiszczane były z rachunków bankowych członków jego rodziny (k. 27 akt sądowych). Wnioskodawca nie wykonał wezwania w zakresie udokumentowania kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego. Wnioskodawca utrzymuje, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czego dowodem ma być to, że żona wnioskodawcy od wielu lat jest zameldowana pod adresem S. ul. [...] (nieruchomość o wartości około 250.000 zł stanowi jej majątek odrębny, darowizna). Tymczasem wnioskodawca dokonuje rozliczeń podatkowych wspólnie z żoną i na potrzeby tych rozliczeń wskazuje ten sam adres zamieszkania. Z rachunku bankowego skarżącego opłacane są zobowiązania G. O.. Skarżący przedłożył także wyciąg z rachunku bankowego żony, w którym wskazany jest ten sam adres zamieszkania (k. 234 akt sądowych), co adres zamieszkania skarżącego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2018, poz. 1302), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w zakresie braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych spoczywa na wnioskodawcy. Podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być jedynie pełne i rzetelne oświadczenie majątkowe. Ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych osoby fizycznej dokonuje się z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Na gruncie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy uznać należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego budzi wątpliwości w zakresie osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadanego majątku, a także środków finansowych pozostających w jego dyspozycji. Skoro deklarowane przychody wnioskodawcy to 660 zł miesięcznie, a udokumentowane wpłaty własne na rachunek bankowy już po zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej to 2.225 zł średniomiesięcznie, to w sposób oczywisty uznać należy, że wnioskodawca nie ujawnił wszystkich źródeł pozyskiwania środków finansowych. Z tego względu aktualna pozostaje konieczność dokonania oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy w aspekcie rozdysponowania posiadanego majątku na zasadach rynkowych oraz przeznaczenia pozyskanych w ten sposób środków na pokrycie zaległych zobowiązań. Skoro wnioskodawca nie wykonuje wezwania w tym zakresie to nie można uznać, że wykazał, aby jego zdolności do poniesienia dalszych kosztów sądowych zostały wyczerpane. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.