III SA/Po 210/19

Dnia 27 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 roku, nr [...], skierowanym do H. Sp. z o.o., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 6 grudnia 2018 roku, nr [...] dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzja organu I instancji została doręczona Spółce w trybie art. 150 ustawy – Ordynacja podatkowa w dniu 20 grudnia 2018 roku, co znajduje odzwierciedlenie w zapisach doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie, a także w wydruku zakładki Poczty Polskiej S.A. "Śledzenie przesyłek". Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 stycznia 2018 roku. Odwołanie zostało wniesione w dniu 22 maja 2018 roku, a więc z uchybieniem ustawowego terminu. H. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystała z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając: - przyjęcie błędnych ustaleń, że decyzją o wymierzeniu kary pieniężnej została doręczona w sposób prawidłowy w wyniku czego zaczął biec termin do wniesienia odwołania i upłynął z dniem 5 stycznia 2018 roku, - naruszenie art. 233 §2 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji, - naruszenie art. 228 §1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego zastosowanie pomimo braku ustawowych przesłanego do wydania postanowienia w oparciu o ten przepis, - naruszenie art. 122, art. 125 §1 oraz art. 187 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie przeprowadził dowodów zawnioskowanych przez stronę, a rozstrzygnięcie oparł na adnotacji listonosza, której nie można dać wiary. Skarżąca wyjaśniła, że o wydaniu decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej dowiedziała się z upomnienia doręczonego jej w dniu 15 maja 2018 roku. Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 18 maja 2018 roku prezes Spółki ujawnił, że korespondencja zawierająca decyzję o nałożeniu kary, jako nieodebrana pomimo podwójnego awizo została zwrócona do nadawcy/organu, który stwierdził pozostawienie jej w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Skarżąca podniosła, że w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby pierwsze i drugie awizo zostało dokonane prawidłowo. Spółka nie posiada skrzynki pocztowej, a w drzwiach lokalu żadnego awizo nie pozostawiono. Wydruk z zakładki "Śledzenie przesyłki" nie może przesądzać o doręczeniu przesyłki, gdyż zawiera jedynie informacje o jej awizowaniu. Z wydruku nie wynika, czy awizo było prawidłowo wykonane. Dowodem doręczenia decyzji nie jest włączone do akt sprawy pismo Poczty Polskiej o treści, że "Listonosz przez pośpiech oraz nawał pracy nieprawidłowo zaznaczył na ZPO miejsce pozostawienia awiza. Klient nie posiada skrzynki oddawczej, dlatego też awizo pozostawiono w drzwiach". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Stanowisko o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oparł na ustaleniu, że strona nie podjęła przesyłki pocztowej pozostawionej w urzędzie pocztowym na okres czternastu dni pomimo zawiadomienia jej o tym w prawem przewidziany sposób. Z treści uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia wynika, że podstawę takich ustaleń stanowiły zapisy doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i na kopercie, a także wydruk z zakładki strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Analiza treści dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych i porównanie ich z treścią uzasadnienia skarżonego postanowienia w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ujawnia, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało wydane z naruszeniem obowiązku zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa). Organ nie ustosunkował się, do wniosków dowodowych strony, ani poprzez wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów, ani w ten sposób, że organ odniósł się do żądań strony w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika, aby podstawą rozstrzygnięcia były okoliczności ujawnione w toku postępowania reklamacyjnego dotyczącego doręczenia spornej przesyłki. Natomiast treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, brak argumentacji w zakresie fałszywości adnotacji dokonanych przez listonosza, nakazuje przyjąć, że skuteczne zakwestionowanie treści dokumentu urzędowego nie zostało uwzględnione na etapie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy uchybienia terminu do złożenia odwołania. Taki stan rzeczy w ocenie Sądu uzasadnia stanowisko o istotnym, a więc mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, naruszeniu art. art. 121 §1 i art. 122 w związku z art. 187 §1, art. 188 oraz art. 217 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2018 poz. 800 ze zm.). W ocenie Sądu to, że dokument urzędowy zwrotnego potwierdzenie odbioru, fałszywie stwierdza, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, ma podstawowe znaczenia dla oceny, czy pismo można uznać za doręczone. Ten dokument był wyłączną podstawą ustaleń faktycznych dla wyrażenia oceny, co do wystąpienia skutku prawnego w postaci doręczenia zastępczego. Skuteczność doręczenia decyzji w trybie art. 150 ustawy – Ordynacja podatkowa warunkuje wykazanie przez organ administracji publicznej, że placówka pocztowa/pracownik organu podatkowego lub inna upoważniona osoba zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można było je odebrać. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Na gruncie kontrolowanej sprawy wyniki postępowania reklamacyjnego w sposób jednoznaczny obalają domniemanie płynące z treści dokumentu urzędowego ZPO, co do tego, że nastąpiło zawiadomienie adresata pisma o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Informacja o pozostawieniu takiego zawiadomienia w skrzynce pocztowej adresata jest niewątpliwie fałszywa. Dowodem należytego powiadomienia adresata o nadejściu pisma i złożeniu go w placówce pocztowej nie może być wydruk z zakładki strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek", gdyż jest to jedynie forma elektronicznego udostępnienia treści adnotacji dokonanych przez listonosza. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez autora skargi, że dwukrotne potwierdzenie nieprawdy przez listonosza, co do miejsca pozostawienia awiza nie może być postrzegane w kategoriach pomyłki wywołanej "pośpiechem i natłokiem pracy". W ocenie Sądu rację ma autor skargi, gdy wskazuje, że na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy równie prawdopodobne jest to, że listonosz z uwagi na "pośpiech i nawał pracy" nie umieścił żadnego z awiz w drzwiach lokalu w sposób trwały. "Pośpiech i nawał pracy listonosza" w takim samym stopniu może potwierdzać tezę, że awiza w ogóle nie zostały pozostawione. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni, że brak pewności co do miejsca pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym, co do zasady skutkuje niedoręczeniem decyzji. W sytuacji gdy adnotacje doręczyciela nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1 i 2 ustawy – Ordynacja podatkowe dopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie/usunięcie istniejących wątpliwości, np. przez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki. Jednak w świetle treści art. 150 Ordynacji podatkowej niedopuszczalne jest poprawianie, czy też uzupełnianie zawiadomienia (zwrotki) post factum. Takie działanie niesie z sobą nie tylko wysoki stopień prawdopodobieństwa braku odzwierciedlenia rzeczywistego stanu faktycznego, ale jest również niezgodne z zasadą legalizmu (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2005 roku o sygn. akt III SA/Wa 1094/04, Lex nr 222371). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200, art. 205 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyła się równowartość wpisu sądowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego oraz wynagrodzenia adwokata ustalonego zgodnie z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, nr 1800)