III SA/Po 210/20
PostanowienieWSA w Poznaniu2020-06-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego podatku akcyzowego jest dopuszczalna, gdy strona nie wyczerpała środków zaskarżenia w postaci zażalenia do organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu przed organem. W przypadku postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia. Dopiero po rozpatrzeniu zażalenia strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego podatku akcyzowego. Spółka twierdziła, że postanowienie powinno zostać wydane w trybie rozpatrzenia skarg. DIAS wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 1 czerwca 2020 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dot. podatku akcyzowego, postanawia: odrzucić skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówił Spółce z o.o. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] z [...] czerwca 2015 r., nr [...]. W pouczeniu postanowienia wskazano, że służy na nie zażalenie do DIAS w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
W skardze skierowanej do tut. Sądu spółka podniosła, że zaskarżone postanowienie powinno zostać wydane w trybie rozpatrzenia skarg, jaki określa Konstytucja RP oraz dział VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że postanowienie odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienie ma charakter formalny i oparte jest o badanie przeszkód formalnych uruchomienia tego trybu nadzwyczajnego. Odmowa uruchomienia trybu – jakim jest stwierdzenie nieważności postanowienia – ma postać postanowienia o odmowie wszczęcia zgodnie z art. 249 w zw. z art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej co do zasady jest organem odwoławczym (organem II instancji) i od wydanych przez niego postanowień i decyzji, jako mających charakter ostatecznych, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednakże w przedmiotowej sprawie sytuacja jest inna, bowiem DIAS rozstrzygał w sprawie jako organ I instancji.
Z treści art. 248 § 2 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej wynika, że właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest organ wyższego stopnia. Z kolei zgodnie z art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze. W przedmiotowej sprawie organem wyższego stopnia jest DIAS. Organ ten jest również – w myśl art. 13 § 1 pkt 2 lit. c Ordynacji podatkowej – organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane przez siebie w I instancji. Oznacza to, że skarżącej spółce, przed wniesieniem skargi do tut. Sądu przysługiwało zażalenie.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Ponieważ w sprawie niniejszej zaskarżono postanowienie wydane w I instancji, skargę należało uznać za przedwczesną, a w związku z tym niedopuszczalną.
Prawidłowo zatem, skarżąca spółka powinna najpierw wnieść zażalenie na postanowienie DIAS a dopiero potem, od postanowienia wydanego przez DIAS w II instancji, przysługiwać skarżącej będzie skarga do sądu administracyjnego. Na tym etapie równie przedwczesne staje się rozważanie przez tut. Sąd zgodności z prawem postanowienia DIAS, w tym zwłaszcza z perspektywy wskazanego przez skarżącą trybu, w jakim – w jej ocenie – powinien zostać rozpatrzony złożony przez nią wniosek.
W sprawie przysługiwało stronie zażalenie, a zatem skarga była niedopuszczalna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. ulega ona odrzuceniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło