III SA/Po 212/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. przy udziale Prokuratora sprawy ze skargi A. W. i S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/W. Długaszewska /-/M. Ławniczak Syg. akt III SA/Po 212/07 UZASADNIENIE Burmistrz G. W. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U.z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), po przeprowadzeniu na żądanie A. W. i S. W. postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu I. W. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w G. W. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zebrany w sprawie materia dowodowy pozwolił na ustalenie, że I. W. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 30 czerwca br. Podczas wizji w dniu 3 października ustalono, ze I. W. od 1 lipca br. przyjeżdżała do lokalu kilkakrotnie w celu zabrania swoich osobistych rzeczy. Przebywała w tym lokalu wraz z córką D. S. około 20-30 minut. Z powyższego wynika, że w mieszkaniu przy ulicy [...] I. W. bywa rzadko i krótko i z całą pewnością lokal ten aktualnie nie stanowi jej centrum życiowego. Fakt posiadania w lokalu swoich rzeczy, czy innych ruchomości, nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli przez zamieszkanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy, bez spełnienia w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem, nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż to, że nastąpiło faktyczne opuszczenie lokalu. Jednocześnie organ wskazał, że organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw rodzinnych. I. W. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka trwałości wyprowadzki, ani jej dobrowolności, co powinno wykluczyć wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DZ. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania I. W. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. W. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż I. W. opuściła dobrowolnie przedmiotowy lokal. Jak wskazał organ II instancji bezsprzecznym jest fakt, iż I. W. nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Opuściła ten lokal w dniu [...] 2006 roku w wyniku nieporozumień z synem i synową. W piśmie z dnia [...] 2006 roku stwierdziła m.in., że " Jestem już starszą osobą i nie mam ani ochoty ani potrzeby, aby swoje miejsce stałego zamieszkania nagle zmieniać. Mój syn i synowa wnioskodawcy w sprawie mojego wymeldowania, uczynili jednak wszystko, aby mój pobyt pod tym adresem utrudnić i uczynić dla mnie uciążliwym, włącznie z pobiciem mnie i wyrzuceniem z domu, choć mają nie tylko moralny lecz i prawny obowiązek opieki nad starszą i schorowaną matką...". I. W., aby uniknąć nieporozumień zameldowała się na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w P., przy ulicy [...]. Organ meldunkowy nie może kwestionować czasowego charakteru pobytu osoby zameldowanej pod określonym adresem na pobyt czasowy i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, iż miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Niewątpliwie, pomiędzy I. W. a jej synem i synową ma miejsce konflikt, który prowadzi do wielu nieporozumień, co było przyczyną opuszczenia przez nią spornego lokalu, Jak podniósł organ oświadczenie złożone przez I. W. do protokołu oględzin z [...] 2006 roku wskazuje wyraźnie, iż I. W. nie chce przebywać w przedmiotowym lokalu wyłącznie z powodu na zachowanie jej syna i synowej. Nie oznacza to natomiast, jak błędnie przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. I. W. opuszczając sporny lokal zabrała ze sobą tylko niezbędne rzeczy, co również wskazuje na czasowe opuszczenie tego miejsca. A. W. i S. W. wnieśli skargę na wskazaną wyżej decyzję , podnosząc, iż została ona wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak podnieśli skarżący I. W. dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal. Ponadto, wskazali, iż w zaskarżonej decyzji nie zauważono faktu, że I. W. zabrała ze sobą tylko rzeczy, które przedstawiają jakąś wartość, co nie jest jednoznaczne z zabraniem rzeczy niezbędnych. Pozostawione przez I. W. w przedmiotowym mieszkaniu ruchomości nie przedstawiają żadnej wartości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie zaś, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne opuszczenie tego lokalu. Dobrowolne opuszczenie ma zaś miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W rozpatrywanej sprawie, Wojewoda, przyjmując za bezsporny fakt opuszczenia przez I. W. mieszkania w G. W., uznał jednakże, iż zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że I. W. opuściła dobrowolnie przedmiotowy lokal. Jak podniósł organ, oświadczenie złożone przez I. W. do protokołu oględzin z [...] 2006 roku wskazuje wyraźnie, iż I. W. nie chce przebywać w przedmiotowym lokalu wyłącznie z powodu na zachowanie jej syna i synowej. Zdaniem Sądu, na co słusznie wskazuje Wojewoda, nie ulega wątpliwości, iż u podłoża niniejszej sprawy leży rodzinny konflikt pomiędzy I. W. a jej synem i synową, który spowodował, iż I. W. opuściła wspólnie zajmowane mieszkanie w G. W. W takim przypadku, przy założeniu, że organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania spraw rodzinnych, dla ustalenia, czy zachodzą przesłanki wynikające z przepisu art. 15, szczególnie wnikliwie należy badać i oceniać wszystkie okoliczności sprawy, nie poprzestając wyłącznie na oświadczeniach jednej ze stron postępowania. I. W., na co wskazał organ II instancji, w piśmie z dnia [...] 2006 roku stwierdziła m.in., " Jestem już starszą osobą i nie mam ani ochoty ani potrzeby, aby swoje miejsce stałego zamieszkania nagle zmieniać. Mój syn i synowa wnioskodawcy w sprawie mojego wymeldowania, uczynili jednak wszystko, aby mój pobyt pod tym adresem utrudnić i uczynić dla mnie uciążliwym, włącznie z pobiciem mnie i wyrzuceniem z domu, choć mają nie tylko moralny lecz i prawny obowiązek opieki nad starszą i schorowaną matką...". Wojewoda, dokonując oceny okoliczności związanych z wyprowadzeniem się I. W. z lokalu, wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, NSA V S.A. 1784/99 Lex Nr 49415, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału nie sposób ocenić, czy zachowanie A. W. i S. W. nosiły znamiona działań i zachowań bezprawnych w rozumieniu obowiązujących przepisów. Z protokołu sporządzonego w dniu [...] 2006 roku wynika, że I. W. oświadczyła, że nie chce przebywać w dotychczas zajmowanym mieszkaniu, zaś D. S. podała, że matka nie chce przebywać w tym lokalu z uwagi na brak opieki. S. W. do tego samego protokołu podał zaś, że wyraża zgodę na zamieszkiwanie przez matkę w budynku lecz bez sprawowania nad nią opieki. Z akt sprawy nie wynika również, aby I. W. nie miała dostępu do mieszkania w G., do którego kilkakrotnie przyjeżdżała z córką, aby zabrać swoje rzeczy. Zauważyć również należy, co podnoszą skarżący, że I. W. faktyczne nie podejmowania jakichkolwiek działań, w tym również działań prawnych, zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu, co również, w ocenie Sądu, może świadczyć o tym, iż w istocie , nie istniała tego rodzaju konieczność. Z uwagi na powyższe, uznając za bezsporny fakt opuszczenia mieszkania przez I. W. należy przyjąć, iż istniały podstawy do wymeldowania jej z miejsca dotychczasowego pobytu stałego. W przypadku zaś zakwestionowania dobrowolnego charakteru opuszczenia mieszkania należało ocenić całokształt okoliczności występujących w sprawie, w tym wynikających z protokołu sporządzonego w dniu [...] 2006 roku, czy też poprzez uzupełnienie materiału dowodowego np. z wykorzystaniem dowodu z zeznań świadków przeprowadzonego na wskazane wyżej okoliczności. W niniejszej sprawie poprzestano na złożonych wyjaśnieniach i to przede wszystkim oświadczeniach I. W. Zgromadzony zaś w sprawie materiał, w oparciu, o który wydano decyzje w obu instancjach, jak wskazano wyżej, nie jest wystarczający dla przyjęcia za uzasadnione stanowiska organu II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 145§1 pkt 1 i art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ Sz.Widłak /-/ W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak