III SA/Po 212/18

Dnia 28 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907); dalej: u.t.d., nałożył na X karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdził naruszenia prawa polegające na: - wwozie odpadów na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia – zał. nr 3 lp. 4.5 do ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że kontroli zespołu pojazdów dokonano w dniu [...] r. Pojazdem kierował [...]. Przewoził on oficjalnie ładunek o kodzie [...] (zgodnie z wykazem tworzywa sztuczne i guma). Towar był przewożony z[...] do [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że towar nie odpowiada odpadom zadeklarowanym w dokumentach. Stwierdzono odpady aluminium, papieru, plastiku, opakowań po artykułach spożywczych i elementy wnętrz oraz tekstylia. Sporządzono dokumentację fotograficzną ładunku. Kierowca nie posiadał zezwolenia[...] . Zgodnie z art. 2 pkt. 35 lit. a i b rozporządzenia WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia i zgody zainteresowanych właściwych organów. Stwierdzono odpady, które należy klasyfikować pod kodem [...]. Zgodnie z art. 3 pkt. b ) iv ) mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, III B, IV lub IV A, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku III A podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia należy w trakcie przemieszczania dołączyć do transportu m. in. dokument zgłoszeniowy zawierający pisemne zgody oraz warunki określone przez zainteresowane właściwe organy. W ocenie organu, strona nie zachowała warunków z art. 92 c u.t.d. i dlatego nałożono karę pieniężną. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania z powodu nienaruszenia jakichkolwiek przepisów prawa. Strona powołała się na przepisy art. 92 c u.t.d., zarzucając jednocześnie, że organ nie przedłożył protokołu oględzin ani ekspertyzy badanego ładunku. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, m. in., że organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenie prawa opisane szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokonał wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który został również prawidłowo oceniony w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Organ I instancji stwierdził zasadnie, że strona ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów. W ocenie organu II instancji w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała dowodowo, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia i nie nastąpiły one na skutek okoliczności, których nie można było przewidzieć. X wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji II instancji i umorzenia postępowania, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności stanu faktycznego sprawy. Jak podniósł skarżący, w sprawie nie sporządzono protokołu z oględzin pojazdu w zakresie przewożonego ładunku. Nie dokonano też ekspertyzy tego ładunku. Nie było transportu odpadów komunalnych i dlatego strona nie musiała przedkładać pozwoleń na jego dokonanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), zwanej dalej u.t.d., zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. W dniu [...]r. dokonano kontroli zespołu pojazdów którym kierował [...]. Przedmiotem przewozu, jak wynikało z dokumentów był ładunek o kodzie [...] ( zgodnie z wykazem tworzywa sztuczne i guma ). Towar był przewożony z [...]do [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że towar nie odpowiada odpadom zadeklarowanym w dokumentach. Stwierdzono odpady aluminium, papieru, plastiku, opakowań po artykułach spożywczych i elementy wnętrz oraz tekstylia. Sporządzono dokumentację fotograficzną ładunku. Kierowca nie posiadał zezwolenia Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Ustalenia dokonane w trakcie kontroli przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego potwierdzone zostały opinią Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., w której wskazano, że podczas oględzin przewożonego ładunku stwierdzono, że przedmiotem transportu są odpady w postaci mieszaniny różnych frakcji, stanowiące odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, które należy klasyfikować pod kodem [...].Zgodnie z art. 3 pkt b) iv) mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA , podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Jak dalej wynika z opinii, przywóz ww. odpadów do Polski wymagał zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz w Anglii i w Polsce. Transport ww. odpadów został zabezpieczony przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego i jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., po uzgodnieniach dokonanych z[...] , będącym właściwym urzędem kraju wysyłki odpadów, odpady te zostały zwrócone do kraju wysyłki na podstawie art. 24 ust 2 rozporządzenia nr 1013/2006. Zgodnie z art. 2 pkt. 35 lit. a i b rozporządzenia WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia i zgody zainteresowanych właściwych organów. Stwierdzono odpady, które należy klasyfikować pod kodem [...]. Zgodnie z art. 3 pkt. b ) iv ) mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, III B, IV lub IV A, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku III A podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia należy w trakcie przemieszczania dołączyć do transportu, m. in., dokument zgłoszeniowy zawierający pisemne zgody oraz warunki określone przez zainteresowane właściwe organy. W świetle dokonanych w kontrolowanej sprawie ustaleń, nie budzi żadnych wątpliwości, że doszło do naruszenia wskazanego w załączniku nr 3 do ustawy Ip 4.5, polegającego na wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, co sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...]zł. Nietrafny jest zatem podniesiony przez skarżącego w skardze zarzut dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo uznał ponadto, że w sprawie należało odmówić zastosowania przepisu art. 92 c ust. 1 u.t.d. Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, że pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, to odwołując się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.), należy wskazać, że staranność można określić zespołem pozytywnych cech, takich jak : pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. ( por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ II instancji trafnie stwierdził, że przedsiębiorca organizujący przewóz towaru z UE na teren Polski winien dochować należytej staranności i sprawdzić, czy kierowca przewozi odpady wskazane w dokumentach przewozowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.