III SA/Po 214/19

Dnia 11 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. odmawiającą przyznania X płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok [...] do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu : 2.1. Międzyplony oraz ustalającą obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo–klimatycznym stanowiący powierzchnię: zobowiązanie Wariant : 2.1. Międzyplony podjęte w dniu [...] r. na powierzchnię [...] ha. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, że w dniu [...] r. strona wystąpiła o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok [...]. Strona zadeklarowała realizację pakietu 2 – ochrona gleb i wód w wariancie 2.1. – międzyplony na łącznej powierzchni [...] ha. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie wnioskodawcy, że opady deszczu w okresie [...] oraz wysoki stan wód gruntowych spowodowały zalanie części posiadanych gruntów, co uniemożliwia dokonywanie odpowiednich czynności agrotechnicznych. Do oświadczenia strony załączono [...] oświadczenia o wystąpieniu szkody w uprawach, potwierdzone przez [...]świadków. Organ I instancji w dniu [...] r., wydał decyzję, w której uznał działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności i jednocześnie odmówił przyznania płatności. Płatność na realizację wariantu 2.1. – międzyplony została pomniejszona o [...] % przysługującej płatności w związku z niespełnieniem wymogu wysiania międzyplonów w wymaganym terminie. W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał, że niezasadnie odmówiono mu przyznania pomocy. Wykonał on zasiewy w[...] , a w piśmie kierowanym do organu I instancji wskazał, że dokona siewu poplonu po ustaniu utrudnień w wykonywaniu czynności agrotechnicznych. Czynność ta została ostatecznie wykonana. Jednocześnie skarżący wskazał, że poniósł określone straty wynikające z niższych plonów, ponadto, poniósł koszty siewu poplonu i nie otrzymał wnioskowanej płatności. Organ II instancji wskazał, że w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. ) dla wariantu 2.1 – Międzyplony ustanowiono wymóg siewu roślin międzyplonowych w terminie do dnia [...]. W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że skarżący nie dokonał zasiewu międzyplonów do dnia [...] ( wymóg wynikający z załącznika nr 2 do rozporządzenia) oraz do dnia [...] ( wymóg wynikający z załącznika nr 8 do rozporządzenia). W takim przypadku, jak wskazał organ, należało zastosować pomniejszenie płatności w wysokości [...] % w stosunku do konkretnej działki. Z dokumentacji agrotechnicznej wynika, że międzyplon na działce rolnej[...] był wysiany w dniu [...] r., a na działce rolnej [...] w dniu [...] r. W ocenie organu II instancji, organ I instancji zasadnie uznał wystąpienie siły wyższej na zadeklarowanych działkach, ale skutkiem niewykonania zadań wskazanych dla wariantu 2.1 – Międzyplony, płatność na [...] rok została pomniejszona zgodnie z regułami wskazanymi w § 33 ust. 3 i w załączniku nr 8 do powyższego rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 akapit 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Zdaniem skarżącego, przepis ten winien mieć zastosowanie w sprawie, gdyż poniósł on dodatkowe koszty dotyczące przygotowania dokumentacji realizowanego programu i koszty dotyczące kupna ziarna [...] oraz utracił dochód z powodu pozostawienia części ziarna zbóż do wykonania siewu poplonu. Koszty te zostały poniesione przez skarżącego przed wystąpieniem siły wyższej. Mimo tych okoliczności organ nie zbadał, czy skarżący poniósł koszty przed wystąpieniem siły wyższej. Odpowiadając na skargę, organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji, zostały wydane bez przeprowadzenia wyczerpujących ustaleń faktycznych, niezbędnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 akapit 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności ( Dz. U. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ) w odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. W przedmiotowej sprawie bezsporne było to, że skarżący nie wykonał wymaganych czynności agrotechnicznych w określonym terminie, wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno – środowiskowo - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. ). Dla wariantu 2.1 – Międzyplony ustanowiono wymóg siewu roślin międzyplonowych w terminie do dnia [...]. Skarżący nie dokonał zasiewu międzyplonów do dnia [...] ( wymóg wynikający z załącznika nr 2 do rozporządzenia) oraz do dnia [...] ( wymóg wynikający z załącznika nr 8 do rozporządzenia). Jednocześnie, organ przyjął za okoliczność udowodnioną, że beneficjent nie był w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej. Zatem, mając na uwadze wskazane wyżej przepisy, z których wynika, że wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, organy odmawiając przyznania skarżącemu płatności w całości, winny ustalić kategorycznie i jednoznacznie, że w sprawie nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej. Skarżący wskazywał we wniesionym odwołaniu na koszty i straty poniesione przed wystąpieniem siły wyższej. Wskazywał określone straty wynikające z niższych plonów oraz koszty siewu poplonu. Na tego rodzaju okoliczności skarżący powoływał się również we wniesionej do Sądu skardze. Mimo to, organy obu instancji w swoich decyzjach, nie ustosunkowały się do powyższych twierdzeń skarżącego, ani nie poczyniły w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Tymczasem zaś, tylko brak wskazanej przesłanki umożliwiał odmowę wnioskowanej płatności w [...] %. Zdaniem Sądu, brak ustaleń organów w powyższym zakresie skutkuje uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny dokonać uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie tego, czy skarżący poniósł dodatkowe koszty lub utracił dochody przed wystąpieniem siły wyższej. Tyko bowiem w ten sposób dojdzie do prawidłowego zastosowania powołanego powyżej art. 4 ust. 1 akapit 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. z 2018 r., poz. 1302 ), orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji w pkt. 1 sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.