III SA/Po 215/16

Dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A S, G S na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi gminnej, po wznowieniu postępowania, 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie. Burmistrz decyzją z dnia [...] działając z wniosku x z dnia 10 lipca 2015 r., zezwolił na lokalizację zjazdu z drogi gminnej nr [...] w miejscowości N, gmina y na posesję oznaczoną nr ewidencyjnym [...]. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] 2015 r. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją na wniosek G i A, którzy są współwłaścicielami działki nr ewiden. [...] i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] 2015 r. Organ wydający decyzję dał wiarę oświadczeniu wnioskodawcy, że jest jedynym właścicielem nieruchomości, nie zweryfikował go, co spowodowało pominięcie współwłaścicieli w przedmiotowym postępowaniu. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. W dniu 13 listopada 2015 r. G i A złożyli wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego orzeczenia sądu o zniesieniu współwłasności nieruchomości położonej na działce nr ewidencyjny [...] ( postępowanie sądowe pod sygn. akt [...] przed SR ). Strony nie wyraziły zgody na lokalizację zjazdu na obecnym etapie postępowania sądowego. Jako podstawę wniosku wskazano art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Wnioskodawcy wskazali również, że B ma swobodny dostęp do działki ewidencyjnej nr [...]położonej w N Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz na podstawie art. 101 § 1 w zw. z art. 123 § 1 kpa, odmówił zawieszenia postępowania. Organ wyjaśnił, że wnioskodawcy B i T są właścicielami przedmiotowej nieruchomości w 5/6 części, natomiast G i A w 1/6 części. Według projektów podziału spornej nieruchomości przedłożonych przez B część mająca przypadać na rzecz G i A jest zlokalizowana w części przyległej do nieruchomości nr ewidencyjny [...]. Organ nie musi wobec tego zawieszać postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego toczącego się o zniesienie współwłasności nieruchomości, gdyż ewentualne rozstrzygniecie przed sądem powszechnym nie będzie miało żadnego wpływu na możliwość określenia przez organ warunków lokalizacji zjazdu z drogi gminnej. Burmistrz podkreślił, że wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu nie jest w żaden bezpośredni sposób związane z postępowaniem dotyczącym zniesienia współwłasności nieruchomości. Organ wskazał ponadto na treść pisma B z dnia 1 grudnia 2015 r., z którego wynika, że w.w. nie zgadza się z wnioskiem o zawieszenie postępowania, argumentując, że nie ma prawnej możliwości uzyskania dostępu do drogi publicznej z nieruchomości nr ewid. [...]. Strony zostały pouczone o możliwości wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W zażaleniu na to postanowienie G i A podnieśli zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 6 kpa. W ich ocenie zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego orzeczenia Sądu w sprawie [...] o zniesienie współwłasności nieruchomości ( działka nr ewidencyjny [...]), albowiem nie wyrazili zgody na lokalizację zjazdu na obecnym etapie postępowania. W chwili obecnej składający zażalenie, jak i B, mają swobodny dostęp do działki nr [...] i procedowanie administracyjne z wniosku B jest bezzasadne i pozbawione podstaw w istniejącym stanie faktycznym. Zdaniem G i A możliwym jest, że po prawomocnym orzeczeniu Sądu B w jego konsekwencji pozbawiona zostanie przymiotu strony postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia[...], na podstawie art. 134, 123 § 1 w zw. z art. 144 i art. 145 kpa, stwierdziło niedopuszczalność powyższego zażalenia. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia służy stronie zażalenie, gdy tak stanowi kodeks – art. 141 § 1 kpa. Tymczasem jak wynika bezpośrednio z art. 101 § 1 i 3 kpa na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania zażalenia nie przysługuje. Zażalenie przysługuje bowiem jedynie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania lub odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. W postanowieniu organu I instancji zawarto błędne pouczenie o możliwości jego zaskarżenia, jednak nie może to skutkować uprawnieniem strony do wniesienia tego środka zaskarżenia. Z tego względu na podstawie art. 134 kpa należało orzec o niedopuszczalności zażalenia G i A. Organ odwoławczy powołał się też na ukształtowaną linię orzeczniczą NSA. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G i A wnieśli o uchylenie postanowienia SKO z dnia [...] 2016 r. podnosząc głównie argumenty dotyczące konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący podtrzymali stanowisko, że zasadne jest zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego orzeczenia Sądu w sprawie [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości położonej w N ( działka nr ewidencyjny [...] ), albowiem skarżący nie wyrazili zgody na lokalizację zjazdu na obecnym etapie postępowania sądowego. Strony mają swobodny dostęp do tej działki i wobec tego postępowanie administracyjne jest bezzasadne oraz pozbawione podstaw faktycznych. Skarżący podnieśli ponadto, że B sprzedali w dniu 23 listopada 2015 r. swoje udziały w nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] G, o czym powiadomili w dniu 1 grudnia 2015 r. Urząd Miejski. To G stał się zatem ich następcą prawnym, a B i T stracili przymiot strony przedmiotowego postępowania administracyjnego na rzecz nabywcy ich udziałów w powyższej nieruchomości. G wystąpił w dniu 11 stycznia 2016 r. z nowym wnioskiem o zgodę na lokalizację zjazdu drogowego na działkę nr ewid. [...] i otrzymał na to odrębną zgodę. Jest on stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w dwóch postępowaniach administracyjnych w sprawie uzgodnienia lokalizacji zjazdu z drogi gminnej w miejscowości N nr ewid. [...] : o nr [...]i o nr[...]. Organ dopuścił więc do sytuacji, gdy toczą się dwa odrębne postępowania o tym samym przedmiocie i tym samym stanie prawnym w niezmienionym stanie faktycznym . SKO pominęło wobec tego w przedmiotowym postępowaniu udział jednego ze współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził, że skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Część skargi dotyczyła bowiem konieczności, zdaniem skarżących, zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zniesienia współwłasności działki ewidencyjnej nr [...]położonej w miejscowości N. Burmistrz decyzją z dnia[...]– działając z wniosku B, zezwolił na lokalizację zjazdu z drogi gminnej nr [...] w miejscowości N, gmina x na posesję oznaczoną nr ewidencyjnym [...]. W tej dacie B była współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w 5/6 części, natomiast G i A w 1/6 części. W dniu 9 września 2015 r. B i T zawarli umowę majątkową małżeńską rozszerzającą wspólność majątkową małżeńską m. in. na majątek nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego ( akt notarialny z dnia[...]). Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją na wniosek G i A, którzy podnieśli, że są współwłaścicielami działki nr [...] i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z drogi gminnej na działkę ewid. [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania Burmistrz powołał art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Stronami wznowionego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa byli wobec tego G i A oraz B i T . Aktem notarialnym z dnia [...]T i B na mocy umowy sprzedaży sprzedali G udział wynoszący 5/6 części w niezabudowanej spornej nieruchomości. W ten sposób doszło więc do przeniesienia prawa własności (5/6 ) na nowy podmiot. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następca wstępuje wobec tego do danego postępowania w miejsce poprzedniej strony tego postępowania z mocy prawa ( m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 251 ). Stroną wznowionego postępowania administracyjnego ( jako następca prawny dotychczasowych współwłaścicieli w 5/6 ) stał się G. Winien być on wobec tego zawiadamiany o wszystkich podejmowanych przez organ czynnościach procesowych, to wyżej wymienionemu należało dostarczać pisma procesowe, w tym wydawane w sprawie postanowienia. Mimo powyższych okoliczności G został całkowicie pominięty w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zaskarżone postanowienie organ II instancji doręczył : [...], a powinien w miejsce ostatnich odpis postanowienia doręczyć G. Powodem tego był prawdopodobnie brak wiedzy na temat zbycia udziałów w spornej nieruchomości przez małżonków P na rzecz G ( organ I instancji nie przesłał do SKO kompletnych akt – zobacz pismo z dnia 22 grudnia 2015 r. - k. 53 akt adm. ). Ponadto B w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r. skierowanym do SKO ( k. 55 akt adm. ), wskazując na niekompletność akt przekazanych przez organ I instancji i wnosząc o przeprowadzenie dowodu z licznych dokumentów ( 10 pozycji ) również nie wspomina aktu notarialnego z dnia [...] 2015 r., czyli pomija milczeniem sprzedaż udziałów w przedmiotowej nieruchomości. Nie zmienia to jednak faktu, że doszło do naruszenia art. 28 kpa i art. 30 § 4 kpa co doprowadziło do tego, że strona postępowania ( G ) bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Oznacza to, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( bez względu na wpływ na wynik sprawy ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien mieć na względzie powyższe uwagi i rozważania i wobec tego G, jako następcę prawnego B i T, uznać za stronę wznowionego postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższych okoliczności w opinii Sądu rację miał organ II instancji stwierdzając, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie jedynie, gdy tak stanowi kodeks – art. 141 § 1 kpa. Zgodnie natomiast z art. 101 § 1 i 3 kpa na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania zażalenia nie przysługuje. Zażalenie przysługuje bowiem jedynie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania lub odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ) p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O zwrocie stronie skarżącej kosztów sądowych postanowiono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.