III SA/Po 218/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-03

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, gdy oświadczenie majątkowe strony jest niepełne i budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże w sposób rzetelny i pełny swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Niepełne oświadczenie majątkowe, budzące wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych, uniemożliwia sądowi ocenę zasadności wniosku. Strona ma obowiązek udokumentować wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania, wyciągi z rachunków bankowych, informacje o egzekucjach oraz wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego.
Stan faktyczny
Skarżący Sz. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.400 zł brutto miesięcznie. Jednakże jego oświadczenie majątkowe budziło wątpliwości, gdyż dane wskazywały na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, a także na powiązania z innymi podmiotami gospodarczymi działającymi na tej samej nieruchomości. Skarżący nie udokumentował wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania, wyciągów z rachunków bankowych, informacji o egzekucjach ani wysokości wydatków związanych z gospodarstwem domowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 kwietnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 kwietnia 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Sz. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2007 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący Sz. J. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne (1.400zł brutto miesięcznie). Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło wątpliwości w świetle informacji znanych z urzędu - ustalenia poczynione przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy w sprawach prowadzonych pod sygn. akt od III SA/Po 873/11 do III SA/Po 883/11. Jednocześnie dane ujawnione w bazach internetowych wskazują, że Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi ([...] Sz. J., [...] ul. [...]; koncesja ważna do [...] marca 2015 roku). Korespondencję kierowaną na adres działalności gospodarczej Skarżącego odbiera pełnomocnik. Na tej samej nieruchomości działalność gospodarczą wykonują: D. J. (firma [...], obrót paliwami ciekłymi, koncesja ważna do [...] października 2030 roku), A. J. (fabryka mebli [...]) oraz S. J. i A. J. (firma [...]). Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (pismo z dnia 17 lutego 2012). Pomimo wezwania Skarżący nie udokumentował wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2009, 2010 oraz 2011 rok. Nie przedłożył wyciągów z czynnych rachunków bankowych oraz nie udokumentował wysokości egzekwowanych należności, rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokości kwot wyegzekwowanych od dnia 01 czerwca 2011 roku. Wnioskodawca nie określił również wysokości wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W pismach kierowanych do Sądu (pismo z dnia 02 marca 2012 roku oraz pismo z 26 marca 2012 roku) Skarżący przedstawia przebieg postępowań prowadzonych przez Policję, Prokuraturę, Urząd Skarbowy i Urząd Kontroli Skarbowej. Ponadto wyraża przekonanie, że sprawa powinna zostać już dawno zakończona, albowiem nie postawiono mu żadnych zarzutów oraz nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. W kwestii określenia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżący podał, że ma 74 lata, jest bardzo chory i nie potrafi udać się do żadnych urzędów. Oświadczył także, że egzekucje skierowano do jego świadczeń emerytalnych, a potrącenia nie wystarczają nawet na pokrycie odsetek. Skarżący załączył kolejne oświadczenie majątkowe (formularz z dnia 27 marca 2012 roku), z którego wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córką (wdowa) i czworgiem wnucząt w wieku 22, 19 i 15 lat. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych Wnioskodawcy (1.395 zł brutto miesięcznie). Na dzień rozpoznania wniosku Sz. J. złożył do tutejszego Sądu dwadzieścia cztery skargi na rozstrzygnięcia dotyczące podatku akcyzowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tych sprawach wynosi około 6.890.810zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie to około 1.352zł. Łączna kwota wpisów od wszystkich skarg wynosi około 45.000zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej w sposób rzetelny i pełny (wniosek a contrario z art. 255 p.p.s.a.). Strona nienależycie realizuje obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz wynikających z tego możliwości płatniczych. Natomiast ocena czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy należy do sądu (referendarza sądowego) – art. 258, art. 260 p.p.s.a. Uwzględnienie żądania zwolnienia od kosztów sądowych okazało się niemożliwe, gdyż oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy jest niepełne, a przez to budzi wątpliwości. Okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności wysokość należności określonych zaskarżonymi rozstrzygnięciami (prawie 7.000.000zł) oraz informacje udostępnione w bazach internetowych, uzasadniają stanowisko, że rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej (w tym zrealizowane przychody za lata ubiegłe) są właściwą podstawą oceny zdolności płatniczych Wnioskodawcy. Skarżący nie udokumentował wysokość osiąganych przychodów oraz kosztów jego uzyskania. Z kolei fakt wykonywania działalności gospodarczej potwierdzają, informacje zamieszczone na stronach internetowych (termin ważność koncesji na obrót paliwami ciekłymi) oraz treści oświadczenia złożonego poborcy skarbowemu (protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z września 2011 roku złożony do spraw prowadzonych pod sygn. akt od III SA/Po 873/11 do III SA/Po 883/11). Odnotować również należy, że w oświadczeniach majątkowych składanych do już rozpoznanych wniosków o przyznanie prawa pomocy, Skarżący ujawniał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która pobiera świadczenia emerytalne. Wnioskodawca nie udokumentował informacji dotyczących wysokości egzekwowanych należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych. Nie wykazał, że egzekucje są skuteczne i w jakim rozmiarze ograniczyły i nadal ograniczają jego zdolności płatnicze. W tej sytuacji nie można przyjąć, iż brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych (brak majątku oraz brak dochodów przewyższających koszty utrzymania koniecznego rodziny) jest skutkiem prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Oświadczenie majątkowe nie pozwala określić możliwości płatniczych Wnioskodawcy wynikających ze stosunków rodzinnych. Z oświadczenia złożonego poborcy skarbowemu wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą na nieruchomości należącej do syna S. J. oraz, że w działalności gospodarczej wykorzystuje samochód ciężarowy (cysterna) należący do syna D. J. W zakresie korzyści realizowanych poza działalnością gospodarczą wskazać należy, że Wnioskodawca zamieszkuje w budynku należącym do córki. Budynek jest wyposażony w urządzenia domowe należące do córki. Wnioskodawca nie posiada własnego samochodu, ale korzysta z samochodu należącego do synowej. W tej sytuacji nie można przyjąć, jak to sugeruje Wnioskodawca w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 roku (pismo złożone do spraw prowadzonych pod sygn. akt od III SA/Po 873/11 do III SA/Po 883/11), że pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą na nieruchomości położonej w miejscowości [...], ul. [...], istnieją stosunki rodzinne, ale nie istnieją żadne powiązania majątkowe. Podsumowując, oświadczenie majątkowe Skarżącego jest niepełne, a przez to niewystarczające do przyjęcia stanowiska, iż prawo do sądowej kontroli zaskarżonych aktów zostanie ograniczone wskutek tego, że strona postępowania nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na uiszczenie pełnych lub też jakichkolwiek kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło