III SA/Po 219/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-10-17
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działki rolnej kwalifikującej się do przyznania płatności bezpośrednich, opierając się wyłącznie na danych z systemu informatycznego i ortofotomapy, pomimo zgłoszonych przez rolnika wątpliwości co do błędnego nałożenia siatki działek na załączniku graficznym i przedstawienia przez niego dowodów wskazujących na odmienne położenie elementów terenowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia organu co do powierzchni działki rolnej oparły się jedynie na pomiarach powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wykonanych na podstawie zdjęć lotniczych/satelitarnych, podczas gdy istniały uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości nałożenia siatki działek na załącznik graficzny, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie podjął wystarczających kroków w celu wyjaśnienia tych rozbieżności, ignorując częściowo materiał dowodowy przedstawiony przez stronę.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, deklarując określoną powierzchnię gruntów. Kontrola wykazała mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności, co skutkowało jej pomniejszeniem. Rolnik kwestionował ustalenia organu, wskazując na błąd w ortofotomapie i błędne nałożenie siatki działek na załączniku graficznym. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo wcześniejszych wskazań na możliwość błędnego nałożenia siatki działek. Rolnik wniósł skargę, zarzucając m.in. błędne ustalenie powierzchni, nieuznanie błędu w ortofotomapie oraz naruszenie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. w sprawie przyznania X płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że strona wniosła o przyznanie przedmiotowych płatności w dniu [...] r., deklarując działki rolne w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej o powierzchni łącznie [...] ha. położone w [...]o numerach ewidencyjnych: [...] i działki numerach ewidencyjnych [...]położone w [...] oraz działkę o numerze ewidencyjnym [...] położoną w [...].
W trakcie kontroli wniosku ujawniono, że powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo, kwalifikowanej do przedmiotowych płatności w ramach pojedynczej działki ewidencyjnej jest mniejsza od powierzchni deklarowanej przez rolnika. W przypadku działki o numerze ewidencyjnym[...] rolnik zadeklarował powierzchnię [...] ha zaś stwierdzono powierzchnię ewidencyjno- gospodarczą (PEG) [...] ha., co przełożyło się na zastosowanie współczynnika korygującego i spowodowało pomniejszenie kwoty płatności.
Organ II instancji uzasadniając swoje stanowisko stwierdził , że rolnik korzystający z programu dopłat winien znać przepisy prawa krajowego i wspólnotowego oraz podać we wniosku działki kwalifikujące się do otrzymania danej płatności ( na których jest prowadzona faktyczna produkcja rolna ). Jednocześnie raport z kontroli danego gospodarstwa ma decydujący charakter w kwestii oceny danych dotyczących działek rolnych.
Rolnik zadeklarował na działce ewidencyjnej nr [...] powierzchnię [...] ha. Organ ustalił powierzchnię tej działki uprawianą rolniczo powołując się na dane zebrane w postępowaniu dowodowym, w tym m. in. na ortofotomapy oraz na naturalne granice wyznaczone przez uprawy. Z obrysu załącznika graficznego wynika, że w trakcie składania wniosku strona nie negowała w jakikolwiek sposób położenia spornej działki ewidencyjnej. Strona zgłaszała wątpliwości dotyczące błędów w załączniku graficznym, ale nie przedłożyła ostatecznie w tym zakresie jakichkolwiek dokumentów. Zlecono prace geodezyjne, ale zostały one wstrzymane przez geodetów bowiem brak jest znaków granicznych. Jednocześnie wnioskodawca nie podważył skutecznie danych wynikających z aktualnych ortofotomap.
Powyższe rozstrzygnięcie poprzedzone było wcześniejszym postępowaniem administracyjnym , w którym została wydana przez organ I instancji w dniu [...] r. decyzja w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na [...] rok, od której rolnik wniósł odwołanie.
Po rozpoznaniu odwołania strony organ II instancji decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał, że rolnik powołuje się na pomyłkę wynikłą ze złego nałożenia siatki działek na powierzchnię gruntu w załączniku graficznym , który wypełnia składając wniosek o przyznanie płatności wskazując, że punktem odniesienia jest las znajdujący się na działce [...] a na załączniku graficznym błędnie umiejscowiony na działce nr . [...] Organ odwoławczy dokonując analizy załącznika graficznego, na którym rolnik zaznaczył uprawy działki ewidencyjnej nr [...] wraz z obrazem ortofotomapy stwierdził, że faktycznie kwestionowany przez rolnika błędnie umiejscowiony las w istocie znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] zaś zgodnie z ewidencją winien znajdować się na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem organu powyższe może świadczyć o faktycznie błędnym nałożeniu siatki działek na powierzchnię gruntów. Organ wskazał na zasadność ponownej weryfikacji na poziomie [...] celem wyjaśnienia wskazanych rozbieżności a tym samym ponownej powierzchni ewidencyjno- gospodarczej dla działki nr [...]. Wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz ponownej weryfikacji wniosku.
Realizując wytyczne , organ I instancji uzupełnił postępowanie administracyjne. W dniu [...] r. dokonano w gospodarstwie strony weryfikacji w terenie powierzchni PEG oraz oględzin działki referencyjnej w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] Jej powierzchnia zmierzona wyniosła [...] ha. Przesłuchano też zawnioskowanych przez stronę świadków oraz stronę . Zgłoszony na etapie postępowania odwoławczego wniosek dowodowy z załączonych wydruków z [...]o przeprowadzenie dowodu z wydruku dotyczącego działek z oznaczeniem [...]i wydruku dotyczącego działek z oznaczeniem [...]oraz ortofotomapy, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. rozpoznał odmownie. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]r. wskazał, że prowadzenie zawnioskowanego dowodu jest bezcelowe i pozostaje bez wpływu na dowody zgromadzone w omawianej sprawie. Następnie wydano w dniu [...]r. decyzję którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzją z dnia[...] r. zaś strona wniosła skargę.
W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła
- błędne ustalenie powierzchni działki nr [...] użytkowanej rolniczo na [...] ha zamiast [...] ha
- nieuznanie przez organ błędu w ortofotomapie użytkowanej przez ARiMR co doprowadziło do niezasadnego pomniejszenia powierzchni kwalifikowanej do otrzymania płatności
- naruszenie art. 10 § 1 kpa
- naruszenie art. 11 kpa
- naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe zebranie i ocenienie materiału dowodowego sprawy ( w tym m. in. zaniechanie przesłuchania świadków – rolników użytkujących działki przylegające do spornej działki nr [...] ).
Strona wniosła o uchylenie decyzji II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o uchylenie w całości postanowienia organu II z dnia [...] r. o odmowie przeprowadzenia dowodu ( i o zobligowanie organu do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę ).
Strona wskazała, że błędne ustalenie powierzchni działki kwalifikowanej do otrzymania płatności wynikało z błędnego obrazu ortofotomapy użytkowanej w przedmiotowej sprawie przez organ. Wątpliwości te należało wyjaśnić poprzez dokonanie wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym poprzez przesłuchanie świadków.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik strony podniósł, że skarżący wystąpił do właściwego organu w [...] r. o dokonanie postępowania rozgraniczeniowego w zakresie spornej działki nr [...]. Przedłożono do akt sprawy pismo [...]z dnia [...] r. oraz pismo strony z dnia [...] r. podtrzymujące żądanie dotyczące ustalenia granic działki nr [...].
W ocenie pełnomocnika strony organ uznaje ortofotomapę za dokument decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący uznaje dane z ewidencji gruntów za dane zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym.
Organ twierdzi, że skarżący uprawia działkę należącą do innego podmiotu – nr [...] ale tezy te nie mają potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy oraz w danych wynikających z ewidencji gruntów. Czynności skarżącego dotyczące żądania przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego wynikają ze wskazówek organu udzielonych mu w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje :
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1551, ze zm.) - dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich oraz wskazane przez organ przepisy prawa wspólnotowego.
Natomiast zasadniczą kwestią sporną niniejszej sprawy pozostaje kwestia powierzchni, zadeklarowanej do wniosku o przyznanie płatności działki o nr ew. [...] pozostającej w dyspozycji skarżącego a co za tym idzie, przyznanie prawa do uzyskania płatności, o którą skarżący się ubiegał w wysokości stosownej do deklarowanej przez skarżącego powierzchni wykorzystywanej rolniczo działki.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż kwestie związane z zasadami i trybem przyznawania płatności bezpośrednich, do jakich zalicza się wnioskowane przez skarżącego w niniejszym stanie faktycznym JPO oraz Płatności za zazielenie i Płatność redystrybucyjna na rok [...], reguluje powołana wcześniej ustawa o płatnościach bezpośrednich.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich).
W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej płatnościami obszarowymi są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r., nr 1306/2013 czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r., nr 809/2014.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013) Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.
W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r., nr 640/2014). W myśl art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyższy [...]ma zatem na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje swoim zasięgiem wszystkie podstawowe moduły [...]powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie[...] stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a ich maksymalna powierzchnia kwalifikowana następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęcia lotnicze bądź satelitarne wykonane w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, tj. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy.
Z przedstawionego przez organy stanu faktycznego sprawy oraz z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Płatności za zazielenie i Płatności redystrybucyjnej na rok [...]. Do złożonego wniosku strona zadeklarowała działki o łącznej powierzchni [...] ha a więc ponad [...]ha, w tym: działkę o nr ew. [...] położoną w [...]deklarując powierzchnię rolną [...]ha.
W następstwie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, dokonanej w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta, z zadeklarowanej działki o nr ew. [...] wykluczono z płatności powierzchnię [...]ha i tym samym stwierdzono powierzchnię ewidencyjno- gospodarczą (PEG) [...] ha. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadzono u skarżącego w jego gospodarstwie kontrolę na miejscu i sporządzono protokół z oględzin działki nr [...]w zakresie weryfikacji powierzchni PEG z dnia [...]r. W treści protokołu stwierdzono, że powierzchnia działki według wskazania beneficjenta wynosi [...] ha i obejmuje trzy działki ewidencyjne: [...] natomiast pomiar działki według danych z [...]wynosi [...]ha. Następnie organ przesłuchał skarżącego oraz zawnioskowanych jako świadków [...]mającego w posiadaniu działki o numerze ewidencyjnym [...]położone w sąsiedztwie działki nr [...] oraz [...]posiadającego działki ewidencyjne numer [...], przez które trzeba przejechać aby dostać się do działki nr [...] należącej do skarżącego.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy organ uznał, że płatność przedmiotowa skarżącemu została przyznana ale w umniejszonej wysokości gdyż stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przez organ kontrolujący. W zakresie działki o numerze ewidencyjnym [...] organ pomimo materiału dowodowego, który miał w dyspozycji oparł się jedynie na ustaleniach pokontrolnych, które wykonane zostały w oparciu o system informacji geograficznej, w tym ortoobrazy będących w dyspozycji Agencji. Organ uznał, że zasady przeprowadzania kontroli administracyjnej wniosków, w tym w zakresie weryfikacji powierzchni deklarowanych we wnioskach w oparciu o dane zawarte w bazie referencyjnej [...] są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i szczególnymi wytycznymi Komisji Europejskiej obowiązującymi we wszystkich państwach członkowskich. Agencja jest w posiadaniu[...], jest to ogólnokrajowy rejestr zawierający dane osobowe, powierzchni, położenia i użytkowania działek i na jego podstawie tworzy się załącznik graficzny składany wraz z wnioskiem o płatność przez rolnika. Podstawowym zaś obowiązkiem rolnika jest podanie powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo. Agencja korzysta z opracowań geodezyjnych i dokonała kontroli w oparciu o nowe dane oraz obraz ortofotomapy zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego [...] w dniu [...]r. oraz biorąc pod uwagę naturalne granice wyznaczone przez uprawy. Zdaniem Agencji beneficjent kwestionuje ustalenia powierzchni przedmiotowej działki wskazując na nieprawidłowość wynikłą ze złego nałożenia siatek działek na powierzchnię gruntu w załączniku graficznym a tymczasem nie podjął on żadnych kroków, które skutecznie doprowadziłyby do aktualizacji ortofotomap. Nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne przez [...]zaś zlecone przez beneficjenta prace geodezyjne związane ze wznowieniem/ wyznaczeniem granic nieruchomości zostały wstrzymane gdyż geodeci nie znaleźli kamieni granicznych.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe twierdzenie uznać należało , co najmniej za przedwczesne.
Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę powyższe modyfikacje nie oznaczają jednak, że organy ARiMR zwolnione zostały z konieczności oparcia podejmowanego rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym uznać należy, że organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano ustalenia organu, co do powierzchni działki o nr ew. [...], kwalifikującej się do przyznania płatności oparte zostały jedynie o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta, te też dokumenty stały się podstawą do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Bezspornym pozostaje, że kontrola administracyjna jest pierwszą i podstawową kontrolą, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności. Kontrole te mogą być natomiast uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy, to jest potwierdzenia, czy stan faktyczny na kontrolowanych działkach odpowiada deklaracjom strony zawartym we wniosku o przyznanie płatności. Tym samym ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu nie koniecznie muszą - choć mogą - być tymi, które zostaną przyjęte do ostatecznych obliczeń. Uzyskane w trakcie kontroli na miejscu dane zostają bowiem poddane analizie w systemie identyfikacji działek, którego działanie zostało zaprezentowane powyżej.
Otóż zasadniczym i jedynym zarzutem skarżącego jest błędne ustalenie powierzchni działki [...] użytkowanej rolniczo, jak i wyjaśnienia skarżącego, co do faktu przesunięcia siatki działek naniesionych na załącznik graficzny do wniosku o płatności w stosunku do rzeczywistego położenia działek w terenie . Dowodem ma być to, że las w terenie usytuowany jest na działce nr [...] a na załączniku graficznym jest on umiejscowiony na działce nr [...] , która to działka stanowi łąkę. Twierdzenia skarżącego miały zostać poparte zgłoszonym przez niego wnioskiem dowodowym o przeprowadzenie dowodu z załączonych do odwołania wydruków z [...]któremu to wnioskowi organ odmówił. Zeznania skarżącego i świadków potwierdzają powyższe przesunięcie . Organ nie zakwestionował złożonych w toku postępowania zeznań ale całkowicie je pominął opierając się jedynie na ustaleniach dotychczasowych. Kontrola na miejscu wykazała, że skarżący uprawia też działki sąsiednie ([...]), które należą do świadka [...], czego jednak świadek nie potwierdził . natomiast świadek [...] zeznał, że działka nr [...], w której jest posiadaniu stanowi las zaś działka nr [...]to teren pagórkowaty , na którym jest łąka. Żadna z przesłuchiwanych przez organ osób nie twierdziła, że działki nie są rozgraniczone oraz, że inna osoba nie będąca ich posiadaczem działki uprawia. W tej ostatniej kwestii w ogóle nie ma konfliktu dlatego niezrozumiałym jest na jakiej podstawie organ twierdzi, że strona winna podejmować działania zmierzające do aktualizacji ortofotomap, w tym dotyczące wznowienia/ wyznaczenia granic przedmiotowych nieruchomości . Jak wynika z oświadczenia strony skarżącej złożonego podczas rozprawy sądowej , skarżący nie kwestionuje danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, zaprzecza aby uprawiał sąsiednią działkę nr [...] nie będącą w jego posiadaniu zaś wnioskuje o postępowanie rozgraniczające w związku z zaleceniem Agencji według której obowiązkiem strony jest uzgodnienie treści ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym panującym na gruncie (protokół z rozprawy w aktach sądowych).
Powyższe pozwala Sądowi stwierdzić, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można ocenić w sposób nie budzący wątpliwości, iż zakwestionowana działka o nr ew. [...] nie spełniała w [...] r. wymogu w zakresie powierzchni PEG. Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji publicznej będzie zobowiązany do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia rzeczywistej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] kwalifikującej się do przyznania wnioskowanej płatności, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który daje podstawy do stwierdzenia , że mogło dojść do przesunięcia siatki działek naniesionej na załącznik graficzny wniosku w stosunku do ich faktycznego położenia na gruncie. Załącznik graficzny jest opracowywany przez Agencję. W tym miejscu należy zauważyć, że pierwotnie organ odwoławczy uchylając w dniu [...] r. decyzję organu I instancji i kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia w uzasadnieniu swojej decyzji potwierdził dokonując analizy załącznika graficznego, na którym rolnik zaznaczył uprawy działki ewidencyjnej nr [...] wraz z obrazem ortofotomapy , że faktycznie kwestionowany przez rolnika błędnie umiejscowiony las w istocie znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] zaś zgodnie z ewidencją winien znajdować się na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem organu powyższe mogło świadczyć o faktycznie błędnym nałożeniu siatki działek na powierzchnię gruntów. Agencja pomimo takich wskazówek i uzupełnienia materiału dowodowego nie podjęła żadnych kroków w celu sprawdzenia powyższej okoliczności.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji według opisanych wyżej kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy oraz sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p,s,a, skutkowało jej uchyleniem jak również uchyleniem decyzji ją poprzedzającej .
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, ze zm.) w zw. z § 14 pkt 1 ppkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w spawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło