III SA/Po 22/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) . WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi A. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia r. nr w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) kwotę .... złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w tym ... złotych tytułem podatku od towarów i usług. /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 18 sierpnia 2009 r. Wójt Gminy, na podstawie art. 3 ust. 1, art. 4, art. 6 ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006 r., poz. 844 ze zm.) oraz art. 13 § 1 pkt. 1, art. 21 § 1 pkt. 2, art. 207 i art. 210 Ordynacji podatkowej, ustalił dla A. podatek od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 896,00 zł. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że została już dokonana wpłata tytułem zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 200,00 zł, a więc do zapłaty pozostała kwota podatku w wysokości 696,00 zł. Wójt Gminy podał, że przedmiotem opodatkowania był budynek inwentarsko-składowy do 100 m2 tj. 100 m2 x stawka 3,78 zł za 1 m2, budynek inwentarsko-składowy powyżej 100 m2 tj. 59,46 m2 x stawka 3,00 zł za 1 m2 oraz grunty pozostałe 2000 m2 x stawka 0,17 zł za m2. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 17 czerwca 2009 r. wpłynęła informacja podatników, w której jako przedmiot opodatkowania wykazano grunt (2000 m2) i budynek mieszkalny (78 m2). W dniu 14 lipca 2009 r. pracownicy organu dokonali oględzin spornej nieruchomości, w których udział brał A. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż na przedmiotowej działce usytuowany jest budynek mieszkalny i gospodarczy (powierzchnia użytkowa – 159,46 m2). Budynek gospodarczy jest wybudowany z pustaków i kryty eternitem. W budynku jest część gospodarcza i część inwentarzowa. Do budynku jest doprowadzony kabel zasilający prąd, ale brak jest światła i wody. W pomieszczeniach przechowuje się siano (należące do sąsiada strony), wóz oraz inne urządzenia i narzędzia. Powierzchnia budynku nie uległa zmianie od daty kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniu 27 października 1998 r. Organ I instancji uznał, iż obiekt inwentarsko – składowy jest budynkiem w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – jako trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Budynek jest użytkowany do składowania sprzętów, siana oraz chowu zwierząt, mimo braku wewnętrznych drzwi oraz okienek i schodów wewnątrz budynku. Wójt Gminy podkreślił, że prawo podatkowe nie wiąże przy tym obowiązku podatkowego wyłącznie z oddaniem obiektu do użytkowania w rozumieniu art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wystarczy bowiem rozpoczęcie użytkowania budynku lub jego części (nawet przed ich ostatecznym wykończeniem). Budynek nie jest wykończony, ale jest użytkowany od 1991 r. Nie jest wobec tego istotna okoliczność nieprzekazania obiektu do użytkowania w rozumieniu prawa budowlanego. Dla wyniku sprawy bez znaczenia są też okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia podatnika. W odwołaniu od powyższej decyzji A. podniósł, iż budynek gospodarczy jest ukończony jedynie w 40 %. Budynek ten nie był i nie jest użytkowany. Przechowywany jest w nim sprzęt budowlany pozostawiony podczas budowy przerwanej ciężką chorobą odwołującego w 1996 r. Siano należy zaś do sąsiada, który się spalił. Ponadto z protokołu oględzin nie wynika hodowla drobiu. Decyzją z dnia 3 listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż budowa spornego budynku nie została ostatecznie zakończona, ale spełnia on przesłanki budynku zdefiniowanego w prawie podatkowym. W kwestii użytkowania budynku organ wskazał, iż już kontrola przeprowadzona w dniu 27 października 1998 r. wykazała składowanie w nim siana i słomy oraz sprzętu inwentarskiego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych do powstania obowiązku podatkowego wystarczy fakt użytkowania budynku lub jego części – przed ich ostatecznym wykończeniem. Obowiązek podatkowy obejmuje przy tym cały obiekt budowlany. Dla powstania tego obowiązku bez znaczenia są argumenty strony dotyczące jej złego stanu zdrowia. Kwestia użytkowania budynku była już ponadto rozpatrywana przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu (wyrok z 8 lutego 2000 r., sygn. akt I S.A./Po 266/99), który uznał, iż obiekt ten jest użytkowanym budynkiem i podlega opodatkowaniu z tego tytułu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając mu stronniczość, brak wnikliwości, "zatajenie faktów" i nieskorzystanie z dowodów dostarczonych przez stronę. W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzut nieużytkowania budynku inwentarsko-składowego i podkreślił, że z powodu choroby w 1996 r. jest trwale niezdolny do pracy i dlatego przerwał budowę tego budynku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego – ustanowiony z urzędu podtrzymując skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Usunięcie zaś z obrotu prawnego danego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie zgodnie z obowiązującą na podstawie art. 134 cytowanej ostatnio ustawy, zasadą oficjalności Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestią sporną między stronami jest to, czy znajdujący się na gruncie stanowiącym własność skarżącego A. i jego żony budynek inwentarsko-składowy o łącznej powierzchni 159,46 m2 podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006 r., poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m. in. budynki, czyli obiekty budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, które są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Sporny budynek posiada niewątpliwie te konstytutywne elementy, co wynika z oględzin dokonanych dnia 27 października 1998 r. (k. 25-26 akt administracyjnych) oraz dnia 14 lipca 2009 r. (k. 51 akt administracyjnych). Mimo braku niektórych części wewnętrznych, drzwi oraz okienek i wewnętrznych schodów obiekt jest stale użytkowany do składowania siana oraz sprzętu inwentarskiego (bez znaczenia jest przy tym powód, dla którego rzeczy te są przechowywane w budynku). Z protokołu oględzin z dnia 14 lipca 2009 r. wynika w szczególności, że znajdowały się tam wóz oraz między innymi wózek akumulatorowy, łopaty, widły, mały ciągnik, papa, deski, drabiny. Ze względu na te okoliczności faktyczne, w ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji trafnie uznały, iż przedmiotowy budynek winien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, określony obowiązek podatkowy powstaje w stosunku do danego obiektu z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona lub w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zgodnie z tą regulacją prawną dla powstania obowiązku podatkowego nie jest istotne, czy budynek został przekazany do użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane – wystarczy rozpoczęcie faktycznego użytkowania danego budynku lub jedynie jego części (zob. też L. Etel i in., Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, 2008 – komentarz do art. 6). Skoro zatem w 2008 r. przedmiotowy obiekt spełniał kryteria budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego część była faktycznie wykorzystywana przez skarżącego do przechowywania różnych przedmiotów to należało go opodatkować podatkiem od nieruchomości według stosownych stawek uchwalonych przez Radę Gminy. Należy też wyraźnie podkreślić, że bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy były wszelkie okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej czy zdrowotnej skarżącego, gdyż o konieczności opodatkowania budynku przesądzał sam fakt jego istnienia i użytkowania. Identyczne stanowisko dotyczące charakteru spornego budynku w kontekście jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości zajęto w wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000 r. (sygn. akt I S.A./Po 266/99). W tym stanie rzeczy Sąd uznając wobec tego, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana zgodnie z prawem orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) – pkt 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 250 powołanej ustawy i przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) – jak w pkt 2 orzeczenia. -/ /-/ / M. Ławniczak-//- / /-/ M. Kosewska ///-/ -/ B. Sokołowska