III SA/Po 22/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 25 września 2018 r. odmawiającego przyznania Skarżącemu prawa pomocy w sprawie ze skargi J.O. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 615/14 postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 25 września 2018 r. Skarżący uiścił wpis od skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego ([...] zł), a następnie na etapie skargi kasacyjnej wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 25 września 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że pomimo wezwania nie zostały udokumentowane oświadczenia o przekazaniu organom celnym ok. [...] zł, że środki takie pochodziły ze sprzedaży posiadanego gospodarstwa rolnego, a nadto tytuł rozdysponowania ujawnionego w sprawie majątku, wysokości przychodu z tego tytułu, rozdysponowanie pozyskanych środków finansowych, kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego. Ponadto referendarz wskazał, że skarżący zataił posiadane udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Starszy referendarz sądowy dokonał również analizy finansów Skarżącego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący wniósł o zmianę postanowienia i zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł w całości. W uzasadnieniu podniósł, że wyraźnie wskazał w oświadczeniu uzupełniającym, że jego synowie nie tworzą z nim gospodarstwa domowego, mieszkają oddzielnie i prowadzą odrębne działalności gospodarcze na własny rachunek, a ich dochody nie mogą być łączone z dochodami Skarżącego. Pod uwagę winny być brane dochody Skarżącego, a nie jego przychody. Ponadto z jednego rachunku bankowego korzysta cała rodzina Skarżącego, mimo posiadania odrębnych gospodarstw domowych. W ocenie Skarżącego nie było podstaw do uznania, że oświadczenie majątkowe Skarżącego było nierzetelne, zatem referendarz naruszył zasadę prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywatela do państwa. Wbrew tezom postanowienia niewypłacalnym nie jest tylko ten, wobec którego toczy się postępowanie upadłościowe. Referendarz pominął dokumenty w zakresie stanu zdrowia i sytuacji majątkowej Skarżącego, natomiast nienależycie łączył analizę działań synów i adresy korespondencyjne z jego sprawą. Wskazał również, że koszty w [...] sprawach wynoszą kilka tysięcy złotych, a Skarżący nie posiada takich środków. Skarżący niczego nie zatajał, jest zmuszony ponosić wydatki związane ze stanem zdrowia, a zatem nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Do wniosku załączył wyciągi z rachunków bankowych z 2014 r. wskazujące na przelewy z tytułu poszczególnych decyzji organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Dopiero wykazanie takich okoliczności uzasadnia stanowisko, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. W ocenie Sądu Skarżący nie spełnił powyższych przesłanek. W pierwszej kolejności wskazać należy, że jak zasadnie wskazał starszy referendarz sądowy - koszty sądowe objęte wnioskiem o prawo pomocy wynoszą [...] zł (opłata kancelaryjna - [...] zł oraz wpis od skargi kasacyjnej - [...] zł), a nie [...] zł jak wskazywał Skarżący. Ponadto starszy referendarz sądowy w postanowieniu dokonał szczegółowej analizy stanu majątkowego skarżącego wskazując m.in., że przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym (lata 2010 – 2013) wnioskodawca uzyskiwał z działalności gospodarczej przychody na poziomie ponad [...] zł. Przychód tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2017 wyniósł [...] zł. Dochody wnioskodawcy i jego żony z tytułu emerytur i rent wyniosły w 2017 roku [...] zł. Gospodarstwo rolne wnioskodawcy już w 2009 roku obejmowało grunty rolne o pow. [...] ha. Z dniem [...] grudnia 2017 rok skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej "[...]". W 2017 roku wnioskodawca osiągnął zysk z tej działalności w wysokości [...] zł. W sprawach o sygn. akt III SA/Po III SA/Po 88-91/18 ujawniono, że przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2017 rok wyniosły [...] zł (roczne wspólne zeznanie podatkowe) z czego obroty na rachunkach bankowych ([...] zł) stanowiły zaledwie [...]% przychodów za 2017 rok. Zapewnień wnioskodawcy o jego niewypłacalności nie potwierdzają dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie nie ma wzmianki o wszczęciu postępowania upadłościowego, czy postępowania restrukturyzacyjnego. Jedynym aktualnym skutkiem stosowania środków egzekucyjnych jest dokonywanie potrąceń ze świadczeń rentowych wnioskodawcy. Potrącenia wynoszą około [...] zł miesięcznie. W sprawach prowadzonych pod sygn. III SA/Po 88-91/18 skarżący udokumentował, że z tytułu zajęcia nadpłaty w podatku akcyzowym w październiku 2016 roku przekazano do organu egzekucyjnego kwotę [...] zł oraz, że w lipcu 2017 roku organy egzekucyjne przeprowadziły egzekucję na kwotę [...] zł z jego wierzytelność o zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Referendarz podkreślił również, że odnośnie sprzedaży przez Skarżącego gospodarstwa rolnego z analizy oświadczenia majątkowego pełnomocnika Skarżącego – jego syna – wynika, że za 2017 oraz 2018 rok ujawnione zostało gospodarstwo rolne o wartości [...] zł, które obejmuje [...] ha gruntów rolnych własnych oraz [...] ha gruntów rolnych dzierżawionych. Natomiast w oświadczeniu majątkowym za rok 2016 ujawniał gospodarstwo rolne składające się [...] ha własnych gruntów rolnych. W zaskarżonym postanowieniu podkreślono również, że weryfikacja oświadczenia w oparciu o dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym wykazała, że w marcu 2014 roku powstał podmiot gospodarczy [...] z siedzibą pod adresem zamieszkania Skarżącego, a wspólnikami spółki są Skarżący, jego żona oraz synowie. Przychody Spółki rosną lawinowo z [...] zł w 2016 roku do [...] zł w 2017 roku (wzrost o prawie [...]%). Pomimo wezwania nie zostały udokumentowane przychody [...] za 2018 rok, nie przedłożono umowy Spółki oraz nie wykazano ilości, rodzaju i szacunkowej wartości składników majątkowych posiadanych przez tę Spółkę. Z ustaleń starszego referendarza sądowego wynika również, że wnioskodawca dokonuje rozliczeń podatkowych wspólnie z żoną i na potrzeby tych rozliczeń wskazuje ten sam adres zamieszkania. Z rachunku bankowego skarżącego opłacane są zobowiązania jego żony, a w wyciągu z jej rachunku bankowego wskazany jest ten sam adres zamieszkania, co adres zamieszkania skarżącego. W uzasadnieniu podkreślono również, że skoro deklarowane przychody wnioskodawcy to [...] zł miesięcznie, a udokumentowane wpłaty własne na rachunek bankowy już po zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej to [...] zł średniomiesięcznie, to w sposób oczywisty uznać należy, że wnioskodawca nie ujawnił wszystkim źródeł pozyskiwania środków finansowych. Należy wskazać, że Skarżący w sprzeciwie w dalszym ciągu nie udokumentował że środki przekazane organom celnym pochodziły ze sprzedaży posiadanego gospodarstwa rolnego, a nadto tytułu rozdysponowania ujawnionego w sprawie majątku, wysokości przychodu z tego tytułu, czy rozdysponowania pozyskanych środków finansowych i kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu starszy referendarz sądowy dokonał rzetelnej analizy zebranego w sprawie materiału i zasadnie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 255 oraz art. 260 § 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.