III SA/Po 220/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę . /-/W. Długaszewska /-/R. Słupczyński /-/B Koś Wyrokiem z dnia 7 lutego 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W motywach rozstrzygnięcia podano m. in., że w toku postępowania organy orzekające uzyskały orzeczenie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia [...]r. oparte o wyniki uzupełnionego postępowania epidemiologicznego. Należało zatem przyjąć, że było to pierwsze orzeczenie lekarskie, skoro oparte było o odmienny od wyżej opisanego, stan faktyczny sprawy. W konsekwencji skarżącemu przysługiwały uprawnienia procesowe przewidziane w § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, który stanowi, że pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. Nie może budzić wątpliwości, że taki wniosek zawierało odwołanie skarżącego, w którym nie tylko wskazał orzeczenie z [...]r., ale także wskazał na swoje uprawnienia dotyczące możliwości przebadania go przez właściwy instytut naukowo-badawczy. Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania P.B. od decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002r. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że P.B. zatrudniony był w M.Z.W. w P., jako kontroler sanitarno-weterynaryjny, w okresie od 1 lutego 1987r. do 21 grudnia 1978r., od 1 lipca 1979r. do 4 czerwca 1980r. oraz od 15 września 1988r. do 30 listopada 1990r. W okresie od 1 października 1991r. do 30 września 1994r. pracował w W. Z. W. w P. na stanowisku kontrolera sanitarno-weterynaryjnego i dezynfektora. Od 1992r. P. B. prowadzi działalność gospodarczą: Usługi Lekarsko-Weterynaryjne. W ramach zatrudnienia w Z. W. w latach 1978-1980 oraz w ramach praktyki prywatnej, rzeczywistym miejscem pracy były Z.M. w P. przy ul. [...]. Wszelkie czynności wnioskodawca wykonywał w hali uboju. Występował tam hałas pochodzący od dwóch napowietrznych kolejek przewozu tusz, od pił i innych urządzeń technicznych oraz pompy podawania środka odkażającego. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 7 lutego 2003r. umożliwiono skarżącemu odbycie ponownego badania lekarskiego w trybie odwoławczym w jednostce naukowo-badawczej w dziedzinie medycyny. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu nr [...] z dnia [...]r. wyjaśniono, iż obserwacja kliniczna wykazała u P.B. obustronny niedosłuch typu odbiorczego, jednak w uchu lewym cechuje się on lokalizacja ślimakową, natomiast w prawym pozaślimakową. Natomiast niezbędnym kryterium przy rozpoznawaniu uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu jest symetryczne (obustronne) uszkodzenie ślimaka, co w tym przypadku nie zostało spełnione. Ponadto organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie orzekało kilka upoważnionych jednostek służby zdrowia, w tym dwie wiodące w kraju placówki naukowo-badawcze w dziedzinie medycyny pracy tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi oraz Instytut Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. Oba instytuty zgodnie uznały o braku podstaw do rozpoznania u P.B. choroby zawodowej. Ponadto wyjaśnił, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest związany rozpoznaniem chorobowym (lub jego brakiem) umieszczonym w orzeczeniu jednostki upoważnionej i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Na powyższą decyzję P.B. złożył skargę do sądu administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, a w szczególności naruszenie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych i art.77 § 1 kpa, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż decyzja została wydana na niezgodnym z prawem orzeczeniu. Albowiem podstawą rozstrzygnięcia oprócz orzeczenia z dnia [...]r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu powinna być opinia Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy z dnia [...]r. W treści w/w orzeczeń lekarskich stwierdzono między innymi, iż rozpoznano u skarżącego obustronny niedosłuch typu odbiorczego oraz asymetryczne pozaślimakowe uszkodzenia słuchu. Ponadto treść wydanej decyzji I instancji, pozostaje w sprzeczności nawet z treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. W decyzji bowiem stwierdzono, że jedną z przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest pozaślimakowa lokalizacja niedosłuchu ucha lewego. Tymczasem w orzeczeniu lekarskim wyraźnie stwierdzono, iż 2-krotna próba SISI osiągnęła wysokie wartości w uchu lewym, co wskazuje na lokalizację ślimakową niedosłuchu ucha lewego. Skarżący podniósł także, iż nieprawdą jest jakoby kolejną przesłanką przemawiająca za orzeczeniem braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej był brak danych o narządzie słuchu w okresie zatrudnienia. Istnieje bowiem zaświadczenie z dnia 24 listopada 2003r wydane przez Wojskową Komisję Uzupełnień, z którego treści wynika że skarżący nie miał w tamtym czasie kłopotów ze słuchem. Ponadto skarżący podniósł, że organ administracji nie zebrał całego materiału dowodowego i działania organu ukierunkowane są jedynie na wydanie niekorzystnej dla skarżącego decyzji i próbie poparcia swojego stanowiska na podstawie cząstkowych i niepełnych informacji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez P. B. okazała się nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu § 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Do stwierdzenia istnienia takiej choroby niezbędne jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek - lekarskie rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych oraz określony związek przyczynowy choroby objętej wykazem z warunkami wykonywanej pracy. Właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie orzeczenia wydanego przez placówkę służby zdrowia upoważnioną (zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia) do rozpoznania takiej choroby oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Rozpoznając ponownie sprawę uwzględniono wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2003r. i przeprowadzono ponowne badanie lekarskie przez jednostkę naukowo-badawczą w dziedzinie medycyny pracy tj. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu W orzeczeniu lekarskim tegoż instytutu wyjaśniono, iż obserwacja kliniczna wykazała u P. B. obustronny niedosłuch typu odbiorczego, cechującego się w uchu lewym lokalizacja ślimakową, a w uchu prawym pozaślimakową. Natomiast kryterium niezbędnym przy rozpoznawaniu uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu jest symetryczne (obustronne) uszkodzenie ślimaka, co w tym przypadku nie zostało spełnione. Pozaślimakowa lokalizacja uszkodzenia narządu słuchu po stronie prawej opisywana w wyżej wymienionym orzeczeniu nietypowa dla skutków klinicznych działania hałasu nawet w warunkach przewlekłej ekspozycji na hałas wyklucza przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym niedosłuchem a warunkami pracy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie było podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Podstawą rozstrzygnięcia były orzeczenia kompetentnych medycznych placówek orzeczniczych - Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2002r., Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2000r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia 8 września 2003r. Placówki te wydały jednoznaczne opinie o braku podstaw do stwierdzenia u P.B. choroby zawodowej zamieszczonej w przedmiotowym wykazie - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego. Zauważyć przy tym należy, że P. B. nie przedstawił w uzasadnieniu skargi żadnych nowych argumentów, mogących skutecznie podważyć powyższe orzeczenia. Ze względu na powyższe okoliczności nie ulega wątpliwości, że organy administracyjne I i II instancji prawidłowo uznały, że nie ma podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, mimo że bezspornym faktem jest, iż P.B. przez wiele lat pracował w narażeniu na nadmierny hałas. Albowiem bezwzględną przesłanką do uznania konkretniej choroby za chorobę zawodową jest umieszczenie jej w wykazie chorób zawodowych (patrz: wyrok NSA w Warszawie z 12 sierpnia 1998r., sygn. akt I SA 768/98, LEX nr 45835; wyrok NSA w Warszawie z 4 czerwca 1998r. sygn. akt I SA 238/98, LEX nr 45838). O negatywnym dla skarżącego wyniku sprawy przesądziło zatem to, że schorzenie stwierdzone u niego nie stanowi choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych. I tak ze względu na tę okoliczność rozważanie związku przyczynowego między schorzeniem skarżącego a środowiskiem jego pracy stało się w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Ponieważ zaskarżone decyzje były wydane zgodnie z przepisami prawa należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Koś