III SA/Po 222/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-06
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony skarżące w takich sprawach z obowiązku uiszczania kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona nie ma interesu prawnego w jego uzyskaniu. Sąd rozpoznał jedynie wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, uznając go za uzasadniony ze względu na trudną sytuację finansową wnioskodawcy.Stan faktyczny
R.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W. dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W ramach skargi R.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, że jest bezrobotny, a jego gospodarstwo domowe utrzymywane jest z emerytury żony.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla R.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2011 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2011 roku wniosku R.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia ustanowić dla R. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R.M. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu R.M. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazał, że jest bezrobotny i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, które jest utrzymywane z jej emerytury w wysokości 1427,81 zł. brutto. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni 38,1 m². Nie posiada natomiast nieruchomości, ani ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.).
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisem art. 246 §1 pkt. 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy jest utrzymywane ze świadczenia emerytalnego jego żony w wysokości 1.427,81 zł brutto (842,36 zł netto). Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło