III SA/Po 222/15

Dnia 17 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku, działając na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 3 lit. a w związku z art. 33 ust. 1 pkt 6 oraz art. 134 ust. 2 w związku z art. 134 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014, poz. 600), odmówił wpisania B. G. do ewidencji instruktorów nauki jazdy w zakresie prawa jazdy kat. B. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wnioskodawca na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku figurował w ewidencji instruktorów nauki jazdy w zakresie prawa jazdy kat. B. B. G. został wykreślony z tej ewidencji decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku, gdyż nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Decyzja o wykreśleniu stała się ostateczna. Strona nie skorzystała z prawa do odwołania. W dniu 09 czerwca 2014 roku wpłynął wniosek B. G. o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy w zakresie prawa jazdy kat. B. Do wniosku nie zostały załączone zaświadczenie o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów (art. 33 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami) oraz pisemna informacja potwierdzająca złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przed komisją powołana przez wojewodę (art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o kierujących pojazdami). Niemniej w aktach ewidencyjnych wnioskodawcy złożone było zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku wydane przez "A", które potwierdzało ukończenie kursu na kandydatów na wykładowców i instruktorów osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B. Ponadto w archiwalnej dokumentacji prowadzonej przez organ znajdowała się także pisemna informacja o uzyskaniu przez wnioskodawcę w dniu 18 grudnia 1999 roku pozytywnego wyniku z egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie kat. B złożonego przed komisją powołaną przez wojewodę. Do egzaminu wnioskodawca przystępował w trybie art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne organ stwierdził, że wniosek o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy należy ocenić przez pryzmat norm intertemporalnych zawartych w przepisach ustawy o kierujących pojazdami, gdyż wnioskodawca ukończył kurs dla kandydatów na instruktorów oraz złożył egzamin sprawdzający kwalifikacje przed komisją powołaną przez wojewodę jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, czyli przed dniem 19 stycznia 2013 roku. Organ uznał, że w odniesieniu do wnioskodawcy nie znajduje zastosowania norma z art. 130 ust. 6 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Okolicznością bezsporną było bowiem, że wnioskodawca nie figurował w ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej dotychczas na podstawie art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012, poz.1137 ze zm.), a tylko w takim przypadku można by automatycznie uznać, że wnioskodawca spełnia wymagania określone w art. 33 ust.1 pkt 6 i 7 ustawy o kierujących pojazdami. Dokonując oceny zasadności żądania wniosku na podstawie art. 134 ust. 2 ust. 4 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami organ wyjaśnił, że zaświadczenie o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym zachowuje ważność w zakresie, w jakim zostało wydane. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku, którym legitymuje się wnioskodawca wydane nie zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym. Dokument ten jest zgodny ze wzorem określonym w rozporządzeniu, które zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie z dnia 01 lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji na gruncie art. 134 ust.2 w związku z art. 134 ust. 4 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami a contrario uznać należało, że zaświadczenie o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów jest nieważne i jako takie nie może stanowić podstawy do uzyskania wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy. Strona nie spełnia wymogu określonego w art. 33 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami. W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że obowiązujące aktualnie przepisy nie zobowiązują wnioskodawcy do złożenia z pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje przed komisją powołaną przez wojewodę. Przepis art. 134 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami (przepis znajduje odpowiednie zastosowanie do kandydatów na instruktorów) stanowi, że egzamin państwowy złożony z wynikiem pozytywnym przed dniem wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami spełnia wymagania określone w tej ustawie Strona skorzystała z prawa odwołania od decyzji i zażądała jej uchylenia. Zdaniem strony ustawodawca w żadnym przepisie nie stwierdził, że dokumenty uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym straciły ważność. W tym zakresie odwołujący się wskazał, że w przepisie art. 134 ust.2 jest mowa o zaświadczeniu o ukończeniu kursu na prawo jazdy. Przy czym żądanie odbycia ponownego kursu na prawo jazdy ma sens, gdyż zmianie uległy przepisy dotyczące przebiegu kursu (zwiększenie ilości godzin praktyki i teorii). Natomiast osoba, która zdała egzamin na prawo jazdy nigdy później nie musi przedstawiać zaświadczenia o ukończeniu kursu. W ocenie odwołującego się, bezpodstawnie jest zmuszany do ponownego odbycia kursu dla kandydatów na instruktorów, choć instruktorem jest, bo ukończył kurs i zdał egzamin, a ponadto pracował przez 10 lat w zawodzie. Odwołujący powołał się na odpowiedź na interpelację nr 18071 w sprawie uprawnień instruktorów nauki jazdy i wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 1 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami zostały zachowane wszystkie uprawnienia instruktorów nauki jazdy uzyskane przed dniem 19 stycznia 2013 roku, czyli dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że ustawodawca celowo ograniczył ważność zaświadczenia o ukończeniu szkolenia dla kandydatów na instruktorów tylko i wyłącznie do zaświadczeń wydanych na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (weszły w życie z dniem 01 lipca 1999 roku), bo jego celem było doprowadzenie do ponownego przeszkolenia osób, które uzyskały kwalifikacje instruktorów w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w odleglejszym czasie. Uzasadnione to jest aktualizacją wiedzy instruktorów z uwagi na zmieniony w znacznym zakresie stan prawny dotyczący szkolenia kandydatów na kierowców i przebiegu egzaminu. W przepisach prawa zachowana została ważność egzaminu sprawdzającego kwalifikacje instruktorów, co w ocenie Kolegium nie kłóci się z potrzebą ponownego odbycia kursu. B. G. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. Zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zaświadczenie o ukończeniu kursu było ważne na potrzeby wpisania do ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz figurowania w niej do momentu wykreślenia z uwagi na brak przedstawienia zaświadczeń lekarskich oraz psychologicznych. Skarżący podniósł także, że organy nie prowadzą postępowań o wykreślenie z ewidencji instruktorów nauki jazdy w stosunku do instruktorów posiadających zaświadczenie o ukończeniu kursu wydane przed dniem 01 lipca 1999 roku. W odniesieniu do tych osób zaświadczenia nie zostały uznane za nieważne. Stanowisko organów dotyczące nieważności zaświadczenia wydanego bezterminowo narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania obywateli. Podsumowując skarżący wskazał, że pismem z dnia 27 listopada 2014 roku zwrócił się do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z zapytaniem dotyczącym ponownego wpisu do ewidencji instruktorów osoby, która uzyskała uprawnienia instruktora przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z przedłożoną odpowiedzią Ministra Infrastruktury i Rozwoju osoba znajdująca się w sytuacji faktycznej skarżącego może uzyskać wpis do ewidencji instruktorów po spełnieniu warunków określonych w art. 33 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. W treści uzasadnienia skargi podniesiono także zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz błędnego pouczenia o prawie skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję dopiero po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz bez zawiadomienia strony o nowym terminie załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Kwestionowane decyzje odpowiadają prawu pomimo naruszenia przepisów o terminowości załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie ujawnił naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 - dalej P.p.s.a.). Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014, poz. 600). Nie gruncie bezspornych okoliczności faktycznych nie budzi żadnych wątpliwości, że na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy (09 czerwca 2014 roku) skarżący nie miał prawa wykonywania czynności instruktora nauki jazdy. Skarżący został wykreślony z ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym. W świetle okoliczności faktycznych sprawy bezsporne jest, że decyzja o wykreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy jest prawomocna. Oczywistą konsekwencją powyższych okoliczności jest to, że ubiegając się ponownie o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy skarżący znajdował się w sytuacji prawnej kandydata na instruktora i winien spełnić wymagania określone w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Oceniając spełnienie przesłanek dla uzyskania wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy organy administracji publicznej prawidłowo odwołały się do przepisów przejściowych ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014, poz. 600). W rozdziale 20 powołanej ustawy unormowane zostały kwestie intertemporalne związane z wejściem w życie nowego uregulowania spraw dotyczących uprawnień do wykonywania czynności instruktora nauki jazdy. Zgodnie z relewantną regulacją prawną (art. 130 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami) ewidencja instruktorów nauki jazdy prowadzona na podstawie art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym została przekształcona w ewidencję, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 9 ustawy o kierujących pojazdami. Jednocześnie postanowiono, że wpis w ewidencji dokonany przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami zachowuje ważność (art. 130 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami). Natomiast zgodnie z art. 130 ust. 6 pkt 1 i pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami osobę wpisaną w dniu wejścia w życie ustawy do ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, uznaje się za spełniającą wymagania, o których mowa w: art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 - w zakresie dotychczas posiadanych uprawnień do prowadzenia zajęć, a w art. 33 ust. 1 pkt 4 i 5 - do końca okresu ważności posiadanej legitymacji instruktora. Ustawodawca przewidział zatem ciągłość uprawnień do wykonywania czynności instruktora nauki jazdy. Skarżący nie spełniał wymagań określonych przepisem art. 130 ust.6 pkt 1 i pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż na dzień wejścia w życie tej ustawy nie był osobą uprawnioną do wykonywania czynności instruktora nauki jazdy. We wskazanej dacie B. G. nie był osobą wpisaną do ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Uwzględniając powyższe organy orzekające w sprawie, słusznie uznały, że osoba która w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami nie była wpisana do ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, nie spełnia wymagań nowej regulacji prawnej w zakresie wskazanym w art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Wnioskując a contrario organy słusznie przyjęły, że żądanie wpisania do ewidencji instruktorów nauki jazdy pochodzące od B. G. powinno zostać ocenione z punktu widzenia przepisów regulujących kwestie dotyczące kandydatów na instruktorów nauki jazdy. W konsekwencji zgodne z prawem było zastosowanie w okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy przepisów art. 134 ust. 1-3 oraz ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Zgodnie z przepisem art. 134 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami do osób, które są uczestnikami kursów, ukończyły kursy lub zdały egzamin dla kandydatów na instruktorów stosuje się odpowiednio przepisy art. 134 ust.1-3 powołanej ustawy. Uwzględniając powyższy nakaz uznać należy, że na gruncie nowej regulacji prawnej przy ocenie spełniania przesłanego do wydania decyzji o wpisaniu do ewidencji instruktorów nauki jazdy organy administracji publicznej uwzględniać powinny, że w zakresie, w jakim zostały wydane zachowują ważność zaświadczenia o ukończeniu z wynikiem pozytywnym kurs dla kandydatów na instruktorów wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (art. 33 ust. 1 pkt 6 w związku art. 134 ust. 2 i ust. 4 pkt ustawy o kierujących pojazdami) oraz wymagania określone w ustawie spełnia egzamin sprawdzający kwalifikacje złożony z wynikiem pozytywnym przed komisją powołaną przez wojewodę przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 33 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 134 ust. 2 i ust. 4 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami). Organy prawidłowo przyjęły, że powołane przepisy znajdują zastosowanie w odniesieniu do sytuacji faktycznej w jakiej znalazł się Skarżący. Bezsporne jest bowiem, że Skarżący jest osobą, która ukończyła kurs oraz osobą, która zdała egzamin, a także osobą która nie była wpisana w dniu wejścia w życie ustawy do ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodne z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy jest ustalenie, że Skarżący odbył kurs i uzyskał zaświadczenie o jego ukończeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992r. Nr 11, poz. 41 ze zm.). Skoro wnioskodawca nie legitymował się zaświadczeniem o którym mowa w przepisach prawnych, to brak było podstawy prawnej dla dokonania wpisu do ewidencji instruktorów prawnych. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm.) organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co należy rozumieć w ten sposób, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 roku (Dz.U. 1997r. nr 78, poz. 483 ze zm.). Stanowisko wyrażone w piśmie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 09 stycznia 2015 roku pozostaje w kolizji z literalnym brzmieniem przepisów ustawy. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało prawidłowej wykładni przepisów prawa oraz zastosowało przepisy aktualne z punktu widzenia okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania decyzji o odmowie wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy ze względu na zasadę ochrony praw nabytych. Ustawodawca potraktował jednakowo wszystkie osoby, które na dzień wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami nie figurowały w ewidencji, o której mowa w art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Takie osoby mogą zostać wpisane do ewidencji instruktorów jazdy po spełnieniu warunków określonych w art. 33 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. W tym zakresie wskazać należy, że Skarżący utracił uprawnienia do wykonywania czynności instruktora nauki jazdy w listopadzie 2011 roku wskutek wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Natomiast z wnioskiem o ponowny wpis wystąpił ponad dwa lata później, tj. w dniu 09 czerwca 2014 roku. Natomiast zgodnie z obowiązującym w dniu złożenia wniosku przepisem w art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami starosta ma obowiązek skreślić instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku nieprzedłożenia do dnia 7 stycznia każdego roku zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo w roku ubiegłym w warsztatach doskonalenia zawodowego. W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy, nawet gdyby Skarżący pozostawał wpisany do ewidencji instruktorów nauki jazdy, wskazany obowiązek zaktualizowałby się co najmniej dwa razy. Na tym tle, w ocenie Sądu, nie można skutecznie kwestionować decyzji o odmowie wpisania do ewidencji instruktorów argumentując, że ukończenie z wynikiem pozytywnym kursu dla kandydatów na instruktorów jest warunkiem godzącym w uprawnienia nabyte. Sklasyfikowanie skarżącego do kandydatów na instruktorów, którzy winni odbyć ten kurs znajduje uzasadnione podstawy w regulacji prawnej obowiązującej w dniu wystąpienia z wnioskiem. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.