III SA/Po 224/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-06-30
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółce, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych. Sąd uznał, że przedstawione przez spółkę dokumenty, w tym zaległości wobec Skarbu Państwa, zabezpieczenia majątkowe oraz zablokowane środki finansowe, potwierdzają brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą zobowiązania w podatku akcyzowym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją finansową, brakiem działalności, aresztowaniem wspólnika oraz zabezpieczeniami majątkowymi nałożonymi przez organy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 czerwca 2009 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2009 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od stycznia do czerwca 2004 roku postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
Dnia 18 lutego 2009 roku spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] określającą dla spółki A zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do czerwca 2004 roku w łącznej kwocie 2.093.094,33 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 8.345,00 zł, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku spółka wskazała, że praktycznie nie prowadzi żadnej działalności. Ponadto wyjaśniła, że w okresie od 11 października 2005 roku do 24 stycznia 2009 roku J.L. był aresztowany w związku z prowadzonym dochodzeniem, co spowodowało zaprzestanie działalności zarówno jego firmy działającej pod nazwą P.W. "J" jak i spółki A, którą skarżący prowadzi z żoną – L.J.-L. Już przed aresztowaniem praktycznie cały majątek należący do skarżących był przedmiotem zastawu wielu kredytów bankowych udzielonych przez banki na inwestycję pod nazwą "[...]". Po aresztowaniu i zaprzestaniu działalności banki wypowiedziały umowy kredytowe w czasie, gdy skarżący był aresztowany, a urząd kontroli skarbowej – zdaniem strony skarżącej – przeprowadził tendencyjne kontrole w firmie P.W. "J" i spółce A. W związku z tymi przed wydaniem decyzji Urząd Skarbowy w L. oraz Urząd Celny w L. dokonały zabezpieczeń na całym majątku ruchomym i nieruchomym J. L. oraz jego firmy. Formalnie skarżący wraz z żoną są właścicielami kilku nieruchomości, lecz praktycznie nie mogą tym majątkiem dysponować w szczególności nie mogą go sprzedać. W postępowaniu przed WSA skarżący wielokrotnie zwracali się o udzielenie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów postępowania i częściowe zwolnienia uzyskiwali. Sytuacja majątkowa nie zmieniła się na lepszą, natomiast bardzo pogorszyła się sytuacja zdrowotna L. J – L. przez długotrwały stres i przebywa ona na zasiłku rehabilitacyjnym.
We wniosku spółka wskazał, ze brak jest kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, a także brak jest środków trwałych spółki. Natomiast wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi zero. Dodatkowo spółka wskazała, że J. L. ma zasądzone alimenty na rzecz syna z poprzedniego małżeństwa – Ł L. w wysokości 600,00 zł oraz koszty komornicze 65,00 zł miesięcznie. Wszelkie dochody oraz cały majątek skarżących jest zajęty na poczet zobowiązań podatkowych, których łączna suma nie jest jeszcze dokładnie określona.
Ponieważ rzeczywista sytuacja spółki budziła wątpliwości została ona wezwana wraz ze wspólnikami do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ramach uzupełnienia wniosku spółka oświadczyła, że nie jest zobowiązana sporządzać bilansów, a także rachunków zysków i strat, ponieważ jej przychód nie przekracza poziomu 1.200.000 Euro. Na dzień złożenia wniosku spółka nie posiadała żadnych środków trwałych. Z przedłożonych kopii odpisów deklaracji VAT – 7 wynika, że spółka każdego miesiąca od stycznia 2009 roku do marca 2009 roku odprowadziła podatek w wysokości 72 zł.
Przedłożone odpisy wyciągów bankowych poświadczają, że na rachunku spółki A znajdują się zablokowane środki w kwocie 4.079.110,83 zł, na rachunku PW "J" znajdują się zablokowane środki w kwocie 7.482.783,00 zł, a na rachunku J. L. nie ma żadnych środków finansowych. Spółka nie wykonuje żadnej działalności nie ponosi kosztów utrzymania siedziby oraz nie ma dochodów. Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników. Wspólnicy spółki nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych oraz pojazdów samochodowych. Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, natomiast wspólnicy jako osoby prywatne cały wspólny majątek (zarówno nieruchomości jak i ruchomości) mają zabezpieczony przez Urząd Skarbowy, Izbę Celną i Komornika przy Sądzie Rejonowym w L., co dotyczy nieruchomości położonych w miejscowości K. (gmina R.): [...] działka [...] – [...] ha dom i zabudowania gospodarcze, a-[...] działka [...], b-[...] działka [...], c-[...] działka [...] - łączna powierzchnia działek a,b,c – [...] ha. Na potwierdzenie wnioskodawca przesłał następujące dokumenty potwierdzające wpisy hipotek na nieruchomościach należących do skarżących:
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie wezwania do zapłaty należności Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowy w L. z dnia [...], sygn. akt [...],
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wpisano hipotekę przymusową w kwocie 588.672,00 zł na rzecz Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w P.),
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wpisano hipotekę przymusową w kwocie 1.303.225,71 zł na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.),
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wpisano hipotekę przymusową kaucyjną w kwocie 4.854.316,00,00 zł na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.),
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wpisano hipotekę przymusową kaucyjną do kwoty 2.628.467,00 zł na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.),
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (wpisano hipotekę kaucyjną do kwoty 10.404,41zł na rzecz Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziałów O.W., I. w L.),
• zawiadomienie o wpisie hipoteki w dniu [...], [...] (przyłączono egzekucję z wniosku [...] nr [....] na podstawie zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia [...].
Z przedłożonych zeznań o wysokości dochodu w roku podatkowym 2007 wynika, że L. J.-L. uzyskała przychód w wysokości 13.388,59 zł, a J. L. uzyskał przychód w wysokości 10.128,03 zł, przy czym prowadzona działalność gospodarcza przyniosła stratę w wysokości 16 647,11 zł. Natomiast w 2008 roku J. L. uzyskał przychód w wysokości 10.203,35 zł, przy czym z tytułu działalności gospodarczej uzyskał dochód w wysokości 3.713,98 zł. Natomiast L. J. – L. w 2008 roku uzyskała przychód w wysokości 11.568,35 zł. Dodatkowo skarżący przedłożyli:
• zaświadczenie o zatrudnieniu L.J.-L. w przedsiębiorstwie wielobranżowym [...] w L.,
• kserokopie dowodów wypłaty zasiłku rehabilitacyjnego przyznanego L.J. – L. w marcu 2009 roku (853,43 zł) oraz w kwietniu 2009 roku (468,01 zł),
• zaświadczenie o dochodach J. L. o zatrudnieniu w [...], gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 638,00 zł, które podlega zajęciu z tytułu obciążeń komorniczych,
• zaświadczenie o zajęciu wierzytelności z dnia [...] (należność główna w wysokości 2.679.880,60 zł),
• zaświadczenie o zajęciu wierzytelności z dnia [...] (należność główna w wysokości 792.101,91 zł),
• zaświadczenie o zajęciu wierzytelności i prawa z dnia [...] (postępowanie egzekucyjne przeciwko J. L. o zapłatę alimentów od marca 2007 roku – miesięcznie 692,00zł),
• zaświadczenie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych z dnia 10 lipca 2008 roku (świadczenia od dnia 1 lipca 2008 roku – 6.328,32 zł),
• zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec L.J.-L. z dnia 5 lipca 2007 roku (należność główna w wysokości 792.101,91 zł),
• zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec J.L. z dnia [...] (należność główna w wysokości 792.101,91 zł),
• umowy najmu i dzierżawy zajęte przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w L. dotyczące nieruchomości zabudowanej wraz z domem mieszkalnym [...], oraz umowa dzierżawy nieruchomości położonych w miejscowości K., [...],[...],[...],
• decyzję Burmistrz Miasta i Gminy R. z dnia [...], nr [...] przyznającą zasiłek rodzinny na dziecko A. L. w kwocie 64,00 zł na okres od 1 września 2008 roku do 31 sierpnia 2009 roku oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100,00 zł jednorazowo.
• wyciąg z konta spółki A zaświadczającego o przekazaniu organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności objętych tytułami egzekucyjnymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. cała kwotę znajdująca się na rachunku w wysokości 632,273,05 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 604.933,60 zł.,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 7.287.79,90 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...], z dnia [...] na kwotę 560.683,90 zł.
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 688.972,5 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 931.107,40 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 409.712,30 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 716.497,60 zł,
• zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nr [...] z dnia [...] na kwotę 596.482,20 zł.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1, §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle powyższych przepisów osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle przedstawionych dokumentów należy stwierdzić, że skarżąca spółka posiada milionowe zaległości na rzecz Skarbu Państwa, co potwierdzają prawa majątkowe zajęte przez organy celne i skarbowe oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych poprzez wpisane hipoteki przymusowe i kaucyjne na nieruchomościach należących do skarżących oraz zablokowane środki finansowe na kontach, na których znajdują się środki należące do skarżącej spółki. Za zobowiązania spółki jawnej, oprócz samej spółki, odpowiadają jednak wspólnicy bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W świetle zgromadzonych informacji sytuacja J. L., nie pozwala mu jednak na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego, o czym świadczą wszczęte liczne postępowania egzekucyjne, w tym między innymi o zapłatę zaległych alimentów na małoletniego syna, także zablokowane środki finansowe na koncie innej jego spółki. Również sytuacja finansowa drugiego wspólnika spółki skarżącej L.J.– L. jest zła, gdyż pozostaje ona na zasiłku rehabilitacyjnym ze względu na stan zdrowia, a dodatkowo pobiera przyznany na rok zasiłek rodzinny na córkę oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Wobec powyższego biorąc dodatkowo pod uwagę, że skarżąca spółka praktycznie nie prowadzi działalności, a wykazywane przez nią dochody są znikome, należy uznać, że nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło