III SA/Po 224/10

Dnia 19 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia r. nr w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za II ratę 2009 roku oddala skargę Burmistrz decyzją z dnia 9 listopada 2009 r. nr F.RD 31147-70/09, na podstawie art. 21 § 1 pkt. 1, § 3, 47 § 3 w zw. z art. 207, 210 Ordynacji podatkowej oraz art. 8, 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Gostyniu Nr XXIV/292/02 z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2009 r. określił T. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za II ratę 2009 r. za pojazd M. w kwocie 405 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Przedmiotowa II rata winna być uiszczona przez stronę do 15 września 2009 r. albowiem z ewidencji pojazdów wynika, że T. jest nadal właścicielem pojazdu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Od dnia 15 września 2009 r. powstał więc obowiązek podatkowy, wymagający ustalenia należnego podatku od środków transportowych. W odwołaniu od tej decyzji T. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego. Zarzucił decyzji, że jest "nieczytelna", a organowi – brak wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie. Według odwołującego organ nie podał daty powstania spornego zobowiązania podatkowego, od której można liczyć upływ 3-letniego terminu przedawnienia. Zdaniem strony termin ten miał powstać 10 października 2005 r. i upłynąć skutecznie z dniem 10 października 2008 r. – na zasadzie art. 21 § 1 pkt. 1 i art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 lutego 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż przedmiotowy obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 9 ust. 1, ust. 4-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Jeżeli podatnik nie wywiąże się z obowiązku złożenia odpowiedniej deklaracji i uiszczenia kwoty podatku organ może wezwać go do złożenia deklaracji, a następnie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania podatkowego i określenia wysokości zobowiązania podatkowego w trybie art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponieważ strona jako właściciel spornego pojazdu marki M. nie złożyła wymaganej deklaracji i nie uiściła podatku organ wydał decyzję w zakresie II raty podatku od środków transportowych za 2009 r. W skardze na powyższe orzeczenie T. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania w całości. Skarżący powołał się na powstanie w dniu 10 października 2006 r. "jednodniowego zobowiązania podatkowego" i generalnie na upływ okresu przedawnienia. Zdaniem strony skarżącej postępowanie organu I i II instancji narusza zasadę zaufania do Państwa i stanowionego przezeń prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym fakt zarejestrowania spornego pojazdu po raz pierwszy w Polsce w dniu 9 czerwca 2005 r. i to, że do tej pory nie został on wyrejestrowany, ani właściciel nie zgłosił jego sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 9 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Co do zasady obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.), natomiast wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). W myśl natomiast art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podmioty, o których mowa w ust. 1 są obowiązane składać w terminach określonych w tym przepisie właściwemu organowi podatkowemu deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, jak również odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Należy podkreślić, że w podatku od środków transportowych przyjęto ponadto metodę samoobliczenia należnego podatku przez samego podatnika (art. 9 ust. 6 pkt 3 u.p.o.l.), a podatek wyliczony przez samego podatnika winien być płacony w dwóch równych ratach w terminach określonych w art. 11 u.p.o.l. Oznacza to, że zobowiązanie w podatku od środków transportowych powstaje w stosunku do wszystkich podatników w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), to jest z mocy samego prawa. Jeżeli zatem organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części należnego z mocy prawa podatku od środków transportowych, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji – to zgodnie z postanowieniami art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej – organ podatkowy jest zobligowany do wydania decyzji, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie ugruntowane jest przy tym stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych dotyczy tych właścicieli, którzy mają zarejestrowane środki transportowe. W konsekwencji, jeżeli środek transportowy nie zostanie wyrejestrowany, to na podatniku ciąży obowiązek podatkowy nawet wówczas, gdy faktycznie nie użytkował środka transportowego podlegającego opodatkowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA/875/99, Lex nr 46306). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe ustaliły, że T. jest właścicielem samochodu ciężarowego marki M. Pojazd ten widnieje w ewidencji pojazdów zarejestrowanych na nazwisko skarżącego - zob. uzasadnienie wyroku z dnia 17 lutego 2010 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Po 414/09 – dotyczącej określenia T. wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych (II rata 2007 r. oraz I i II rata 2008 r.). Skarżący zaś zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o wyrejestrowaniu samochodu ciężarowego M., względnie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, czy też innych dowodów zawiadomienia organu podatkowego o ewentualnych okolicznościach istotnych z punktu widzenia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Tymczasem, to na podatniku ciąży obowiązek dokonania stosownych czynności związanych w szczególności z wyrejestrowaniem pojazdu oraz zawiadomienia organu podatkowego o wszelkich okolicznościach powodujących wygaśnięcie obowiązku podatkowego, ażeby nie został on objęty obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych. Nie można natomiast przerzucać odpowiedzialności za zaniechania w tym zakresie na organy administracji publicznej. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarżący nie złożył w ustawowym terminie deklaracji na podatek od powyższego środka transportowego (który nie został wyrejestrowany) i nie dokonał wpłaty należności z tego tytułu, wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej było prawidłowe i zgodne z prawem. Dalej stwierdzić trzeba, że chybione jest powoływanie się przez stronę skarżącą na przesłanki przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego. Przedmiotem niniejszej sprawy było określenie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 rok. Stosownie zaś do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a powoływany przez skarżącego 3-letni termin przedawnienia dotyczy zobowiązań podatkowych, które powstają na podstawie decyzji ustalających ich wysokość (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a nie – tak jak w rozpatrywanej sprawie zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Należy zauważyć, iż po stwierdzeniu braku odpowiedniej deklaracji podatkowej i nieuiszczenia należnej kwoty podatku od środków transportowych, odstąpienie od wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w sytuacji zaistnienia podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie konstytucyjnych zasad powszechności i równości opodatkowania. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza nie naruszają prawa, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekając jak w sentencji wyroku.