III SA/Po 224/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewody z dnia 5 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za niezasadne postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. Pismem z 12 stycznia 2026 r. A. W. złożył za pośrednictwem Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie organu z 5 stycznia 2026 r. nr [...] o uznaniu ponaglenia za niezasadne. Skarżący stwierdził, że postanowienie zostało wydane w sposób sprzeczny z przepisami prawa i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Organ ograniczył się bowiem do stwierdzenia uznania ponaglenia za niezasadne, stwierdzając jednocześnie, że postanowienie nie wymaga uzasadnienia i nie przysługuje na nie zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a – to jest w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje również postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi A. W. jest postanowienie Wojewody, wydane na podstawie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), w którym organ uznał, za niezasadne ponaglenie strony wywiedzione w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] nr [...] Należy wskazać, że stosownie do art. 37 § 1 pkt 1-2 i § 3 pkt 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, czy w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Organ rozpatrujący ponaglenie, zgodnie z art. 37 § 6 k.p.a. wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1) lub w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (pkt 2 lit. a) i zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (pkt 2 lit. b). Na postanowienie organu wyższego stopnia w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia nie przysługuje zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do jej istoty - nie jest zatem postanowieniem podlegającym kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. Postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga wywiedziona od postanowienia organu z 5 stycznia 2026 r. nr [...] jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych, o czym orzeczono jak w punkcie I postanowienia stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie II postanowienia Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia opłaconej skargi.