III SA/Po 226/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-14
Skład orzekający: Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję ZUS jest bezprzedmiotowy, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z opłat sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, gdy skarżący jest ustawowo zwolniony z opłat sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. W takiej sytuacji skarżący korzysta z całkowitego zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat i ponoszenia wydatków. Niemniej jednak, żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być nadal merytorycznie oceniane, jeśli sytuacja majątkowa i rodzinna strony uzasadnia przyznanie takiej pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 sierpnia 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] lutego 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla A. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca wystąpiła z żądaniem przyznania praw pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata.
Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 §1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).
Z uwagi na powyższe w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Zatem postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 239 §1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy.
Aktualna pozostaje merytoryczna ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwoma córkami. Rodzina zamieszkuje na nieruchomości należącej do brata skarżącej, gdzie nieodpłatnie korzysta z dwóch pokoi.
Skarżąca nie osiąga żadnych dochodów. Jedynym źródłem utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni w wysokości 1.530 zł netto miesięcznie. Cały dochód jest rozdysponowywany na konieczne utrzymanie rodziny.
Wnioskodawczyni wraz z mężem są wspólnikami w firmie Handlowo-Usługowej "Jabłoński" spółka jawna. Spółka nie prowadzi już działalności gospodarczej, a skarżąca nie otrzymuje żadnych należności z tytułu udziału w Spółce. Egzekwowane należności z tytułu zaległości firmowych i prywatnych wynoszą około 6.500.000 zł. Egzekucja jest prowadzona z nieruchomości i wierzytelności Spółki. Postępowanie prowadzone z wniosku o ogłoszenie upadłości zostało umorzone w dniu 18 maja 2015 roku z powodu braku środków na jego prowadzenie.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło