III SA/Po 229/17

Dnia 12 maja 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w opłacie paliwowej za rok 2011, po wznowieniu postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca przedłożyła, wypełniony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego oraz rzecznika patentowego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że A.M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, trzema córkami i wnuczką. Dwie córki uczęszczają do gimnazjum, a najstarsza ma problemy ze znalezieniem stałej pracy. A.M. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo A, którego głównym przedmiotem działalności jest transport drogowy towarów (PKD [...]). Wnioskodawczyni oświadczyła, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje obecnie dochodu w rozumieniu ustawy o PIT. Z przedłożonych podsumowań księgi przychodów i rozchodów wynika, że w 2016 roku Przedsiębiorstwo A uzyskało łączny przychód w wysokości [...] zł i poniosło koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł, co przyniosło dochód w kwocie [...] zł. Natomiast w okresie od stycznia do marca 2017 rok w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskała przychód w wysokości [...] zł i poniosła koszty jego uzyskania w kwocie [...] zł, co spowodowało stratę w wysokości [...] zł. Jednocześnie z zeznań podatkowych A. M. wynika, że w 2015 roku uzyskała ona przychód w wysokości [...] zł oraz poniosła koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł, co spowodowało stratę w wysokości [...] zł, a w 2016 roku uzyskała przychód w wysokości [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni [...] m (wartość szacunkowa [...] zł) oraz współwłaścicielką wraz mężem nieruchomości rolnej (gospodarstwa rolnego) o powierzchni [...] ha (wartość szacunkowa [...] zł), chlewni (wartość szacunkowa [...] zł), obory (wartość szacunkowa [...] zł), magazynu (wartość szacunkowa [...] zł), chlewni (wartość szacunkowa [...] zł). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. S. M. (mąż wnioskodawczyni) uzyskuje z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego średniomiesięczny dochód w wysokości [...] zł. Pozostałe osoby pozostające w wspólnym gospodarstwie domowym nie osiągają żadnych dochodów. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwestie dotyczące stanu majątkowego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stały się przedmiotem konfliktu od momentu wszczęcia postępowań podatkowych i egzekucyjnych, przez co nie była w stanie uzyskać od domowników informacji co do wielkości środków zgromadzonych na ich rachunkach. Jednocześnie poinformowała, że w 2015 roku jej mąż S. M. osiągnął jedynie należności z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich, które były wolne od podatku, a w 2016 roku nie uzyskał on dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Stałe wydatki na utrzymanie rodziny i domu wnioskodawczyni zadeklarowała na kwotę ok. [...] zł. Na same opłaty (prąd, gaz, woda, telefon, ogrzewanie) przeznacza ona [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni ponosi koszty związane z wyżywieniem rodziny w wysokości ok. [...] zł. A.M. posiada również kredyt w banku A – zaciągnięty w 2013 roku na zakup przyczepy ([...] zł) oraz ciągnika rolniczego (wysokość obciążenia: [...] zł), co wiąże się z kwartalną ratą spłaty za ciągnik i przyczepę w wysokości [...] zł oraz miesięczną ratą za ciągnik w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że z mężem chorują, co wiąże się dodatkowymi wydatkami. W stosunku do wnioskodawczyni prowadzone są postępowania egzekucyjne. A. M. wyjaśniła, że posiada dwa rachunki bankowe, które zostały zajęte przez organy egzekucyjne przy czym obecnie nie ma na nich żadnych środków finansowych. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. dokonał zajęcia środka transportu, tj. ciągnika rolniczego. [...] (nr. rej.: [...]), przy pomocy którego wnioskodawczyni świadczy usługi, co może zagrażać uzyskiwanym przez nią dochodom. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.". A. M. pozostaje w pięcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów w wysokości ok. [...] zł. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stałe przychody (w 2016 roku było to [...] zł, a w pierwszym kwartale 2017 roku [...] zł). Wnioskodawczyni pozostaje zatem okresowo w posiadaniu środków finansowych, którymi może dysponować samodzielnie decydując o ich przeznaczeniu. Posiadanie stałych dochodów w znacznej wysokości w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). W rozpoznawanej sprawie należy również uwzględnić, że wnioskodawczyni zadeklarowała, iż jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości o łącznej wartości szacunkowej ok. [...] zł. Tak znaczny majątek może z pewnością stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Osobne zagadnienie stanowi zadeklarowane przez wnioskodawczynię zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów, które niewątpliwie wiąże się z koniecznością bieżącej obsługi i wymaga dodatkowych środków finansowych. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie wobec braku argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza, że niezasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia